Σοκ προκαλούν τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τους πρόωρους θανάτους λόγω ατμοσφαιρικής ρύπανσης και πως αυτοί θα μπορούσαν να μειωθούν, αν οι ευρωπαϊκές πόλεις, μεταξύ αυτών και οι ελληνικές, υιοθετούσαν τις νέες συστάσεις του για την ποιότητα και τα νέα αυστηρότερα όρια για τη ρύπανση του αέρα.
Σύμφωνα με μια νέα επιστημονική μελέτη από ερευνητές του Ινστιτούτου Παγκόσμιας Υγείας (ISGlobal) της Βαρκελώνης, οι πόλεις της Ευρώπης θα μπορούσαν κάθε χρόνο να αποφεύγουν 114.000 έξτρα πρόωρους θανάτους -περίπου 58.000 από τα μικροσωματίδια και 56.000 από το διοξείδιο του αζώτου.
Με βάση τις νέες κατευθυντήριες οδηγίες του ΠΟΥ (αναθεωρήθηκαν μετά από 16 χρόνια), τα ανώτατα συνιστώμενα όρια ρύπων του αέρα είναι πολύ χαμηλότερα εκείνων που ίσχυαν από το 2005: οι μέσες ετήσιες συγκεντρώσεις μικροσωματιδίων ΡΜ2,5 (με διάμετρο έως 2,5 εκατομμυριοστά του μέτρου) δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα 5 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα (έναντι 10 μg/m3 πριν) και του διοξειδίου του αζώτου τα 10 μg/m3 (έναντι 40 μg/m3 πριν).
Οι νέες συστάσεις για τα μικροσωματίδια ΡΜ2,5 θα μπορούσαν να οδηγήσουν, εάν εφαρμόζονταν όπως λένε οι ερευνητές, σε μια αύξηση κατά 113% στον αριθμό των πρόωρων θανάτων που θα μπορούσαν να αποφευχθούν στις ευρωπαϊκές πόλεις, σε σύγκριση με τις παλαιότερες συστάσεις του ΠΟΥ του 2005. Αυτό ισοδυναμεί με 109.188 λιγότερους πρόωρους θανάτους ετησίως, έναντι 51.213 με βάση τις προηγούμενες συστάσεις, δηλαδή ένα επιπρόσθετο «κέρδος» περίπου 58.000 ζωών.
Η εφαρμογή των νέων αυστηρότερων συστάσεων του ΠΟΥ και για το διοξείδιο του αζώτου, θα μπορούσε να αποτρέψει έως 57.030 πρόωρους θανάτους στις ευρωπαϊκές πόλεις, έναντι μόνο 900 με βάση τα προηγούμενα χαμηλότερα όρια των συστάσεων από το 2005, δηλαδή ένα έξτρα κέρδος περίπου 56.000 ζωών.
Το όφελος
Το όφελος από άποψη μειωμένης πρόωρης θνησιμότητας, αν η ΕΕ ευθυγραμμιζόταν με τα χαμηλότερα όρια του ΠΟΥ, φαίνεται μεγαλύτερο στην περίπτωση του διοξειδίου του αζώτου: η Μαδρίτη π.χ. θα μπορούσε να αποφύγει έξτρα 1.311 ετήσιους θανάτους (αντί 206 με βάση τα παλαιά όρια του ΠΟΥ), το Παρίσι 1.440 (αντί 185), η Βαρκελώνη 1.034 (αντί 82), το Τορίνο 386 (αντί 34) κ.α.
Οι ερευνητές έκαναν μια κατάταξη 1.000 ευρωπαϊκών πόλεων (ISGlobal Ranking of Cities) και αυτές με τη μεγαλύτερη θνησιμότητα λόγω μικροσωματιδίων είναι η Μπρέσκια και το Μπέργκαμο στην Ιταλία, ενώ αυτές με τη χαμηλότερη είναι το Ρέικιαβικ της Ισλανδίας και το Τρόμσο της Νορβηγίας.
Τη μεγαλύτερη πρόωρη θνησιμότητα λόγω διοξειδίου του αζώτου έχουν κατά σειρά η Μαδρίτη, η Αμβέρσα (Βέλγιο), το Τορίνο, το Παρίσι, το Μιλάνο και η Βαρκελώνη, ενώ τη χαμηλότερη το Τρόμσο και η Ουμέα (Σουηδία).
Στην Ελλάδα
Οι ελληνικές πόλεις με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση της θνησιμότητας από τα μικροσωματίδια παρουσιάζονται να είναι οι Σέρρες (θέση 30 διεθνώς – εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να αποφευχθούν 512 ετήσιοι πρόωροι θάνατοι αν ίσχυαν τα νέα όρια του ΠΟΥ), Θεσσαλονίκη (θέση 64 – 71 λιγότεροι θάνατοι), Αθήνα (θέση 74 – 16 λιγότεροι θάνατοι) και Λάρισα (θέση 72 – 612 λιγότεροι θάνατοι).
Μεταξύ των ελληνικών πόλεων αυτή με το μεγαλύτερο όφελος σε μειωμένη θνησιμότητα αν εφαρμόζονταν τα νέα ανώτατα όρια του ΠΟΥ για το διοξείδιο του αζώτου, θα ήταν η Αθήνα με 3.433 λιγότερους πρόωρους θανάτους ετησίως (έναντι 2.141 με βάση τα παλαιότερα όρια του ΠΟΥ, δηλαδή ένα έξτρα όφελος 1.292 ζωών), η Θεσσαλονίκη (719 λιγότεροι θάνατοι έναντι 488) και η Λάρισα (134 λιγότεροι θάνατοι έναντι 89).
