Θεωρητικά, η αντικατάσταση των πραγματικών φακέλων υγείας των ασθενών σε δημόσια νοσοκομεία από ηλεκτρονικούς θα έδειχνε ότι η ελληνική κοινωνία άφησε πίσω της την γραφειοκρατία και προχωράει μπροστά.
Μακάρι να ήταν έτσι. Οι εικόνες, που φέρνει στο φως της δημοσιότητας το ygeiamou.gr, είναι μόνο ένα μικρό δείγμα της χαοτικής κατάστασης που επικρατεί στους διαδρόμους του μεγαλύτερου νοσοκομείου της Αττικής, του «Ευαγγελισμού» – αλλά και του ΕΣΥ- σχετικά με το μείζον ζήτημα της ψηφιακής αρχειοθέτησης των ιατρικών δεδομένων. Και φυσικά δείχνουν ότι οι ελπίδες που θρέφαμε όλοι ήταν… μάλλον φρούδες και πως το ονειρεμένο σκηνικό προθέσεων, που έχει στήσει η ηγεσία του υπουργείου Υγείας στα δημόσια νοσοκομεία αναφορικά με την πολιτική για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, παρέμεινε… στα όνειρα.
«Στην Ελλάδα θεωρούμε την ηλεκτρονική διακυβέρνηση του Συστήματος Υγείας ως προϋπόθεση της σύγχρονης, διαφανούς και αποτελεσματικής διοίκησης του, αλλά και ως όρο υλοποίησης κρίσιμων μεταρρυθμίσεων στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ), στη φαρμακευτική πολιτική και στις προμήθειες των νοσοκομείων. Εργαλεία όπως: ο Ατομικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας (ΑΗΦΥ) του πολίτη όχι μόνο αναβαθμίζουν τις παρεχόμενες από το σύστημα υπηρεσίες, διευκολύνοντας την πρόσβαση των ασθενών και των επαγγελματιών του χώρου σε αυτές, αλλά την ίδια στιγμή δίνουν τη δυνατότητα αξιοποίησης μεγάλου όγκου δεδομένων και πληροφοριών».
Αυτά έλεγε πριν από περίπου δύο χρόνια ο υπουργός Υγείας, Ανδρέας Ξανθός, στην παρέμβασή του κατά τη συζήτηση για την ηλεκτρονική υγεία, στο Συμβούλιο Υπουργών Υγείας της ΕΕ στο Ταλίν της Εσθονίας.
Στον «Ευαγγελισμό», όπως και σε όλα τα δημόσια νοσοκομεία, ο Ατομικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας και η ηλεκτρονική διακυβέρνηση ακούγονται κάπως περίεργα. Τα… βουνά από ιατρικούς φακέλους ασθενών σε διαδρόμους και σκάλες δεν μετακινούνται ποτέ.
Το ενδεχόμενο των κυρώσεων στη διοίκηση για τη μη τήρηση των συνθηκών απορρήτου πριν από περίπου δύο χρόνια είχε ως αποτέλεσμα να δρομολογηθεί η μετακίνηση των κουτιών με τους ιατρικούς φακέλους είτε στο εσωτερικό των κλινικών, π.χ. σε γραφεία διευθυντών ή σε άλλους ελεύθερους χώρους.
Σημειώνεται ότι το νοσοκομείο νοικιάζει έναν χώρο στην Παιανία για τη φύλαξη των αρχείων του από το 2002, καθώς σύμφωνα με τον Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας οφείλει να κρατά ασφαλή τον φάκελο του ασθενούς για 20 χρόνια από την ημέρα της επίσκεψής του σε αυτό.
Αυτός ο χώρος, όμως, όπως επισημαίνει ο πρόεδρος των εργαζομένων, καρδιολόγος Ηλίας Σιώρας, έχει γεμίσει και δεν μπορεί πλέον να δεχθεί άλλο αρχειακό ιατρικό υλικό. Και παρότι το νοσοκομείο διαθέτει ηλεκτρονικό αρχείο (τηρούνται τα βασικά στοιχεία των ασθενών, π.χ. ονοματεπώνυμο, διαγνωσμένη νόσος, ημέρες νοσηλείας), η χωρητικότητα του συστήματος δεν επαρκεί για σημαντικά δεδομένα. Έτσι, οι φάκελοι συνεχίζουν να αποτελούν εργαλείο της νοσοκομειακής πράξης.
Το τελευταίο διάστημα, όπως πληροφορείται το ygeiamou.gr, έγινε και πάλι προσπάθεια μετακίνησης των ιατρικών φακέλων προς σημεία που δεν θα βρίσκονται εκτεθειμένα σε κοινή θέα -ή τουλάχιστον όχι όσο το προηγούμενο διάστημα. Κι έτσι από τους διαδρόμους των ορόφων και των κλινικών το… «χαρτοβασίλειο» των ιατρικών αρχείων βρέθηκε σε λιγότερο προσβάσιμους χώρους, όπως στην κεντρική αποστείρωση του νοσοκομείου.
Όπως μαρτυρούν οι φωτογραφίες, στην καλύτερη περίπτωση οι ιατρικοί φάκελοι βρίσκονται μέσα σε κούτες (από ιατρικό υλικό και αναλώσιμα), στη χειρότερη βρίσκονται αφημένοι δίπλα σε παλέτες και φορεία. Σε αυτές τις κούτες «φυλάσσονται» ιατρικά δεδομένα ασθενών, που είχαν νοσηλευτεί στο νοσοκομείο πριν από τέσσερα με πέντε έτη.
Ο πρόεδρος των εργαζομένων λέει πως το θέμα έχει τεθεί επανειλημμένως από τους εργαζόμενους στα Διοικητικά Συμβούλια του νοσοκομείου, ωστόσο «τίποτα δεν προχωρά, όσες προτάσεις κι αν γίνονται, διότι δεν υπάρχουν τα κονδύλια για την υλοποίησή τους».
Πριν από τέσσερα χρόνια, για παράδειγμα, είχε παραχωρηθεί στον «Ευαγγελισμό» για «εσαεί δωρεάν εκμετάλλευση» χώρος 700 τ.μ. στην περιοχή Νταού Πεντέλης. Κατά καιρούς προτείνονται χώροι, αλλά το θέμα μπλοκάρει στην έλλειψη χρημάτων. Εξάλλου, οι πόροι χρειάζονται ούτως ή άλλως, είτε για την πρόσληψη προσωπικού που θα κάνει την αρχειοθέτηση, είτε για άλλες εργασίες διαδικαστικού χαρακτήρα.
