Η πρόωρη εκσπερμάτωση αποτελεί μία εκ των πιο συχνών μορφών σεξουαλικής δυσλειτουργίας στους άνδρες και χαρακτηρίζεται από την αδυναμία καθυστέρησης τουοργασμού, ώστε να είναι ικανοποιητική η σεξουαλική εμπειρία και για τους δύο συντρόφους.
- Γράφει η Κέλλυ Χολέβα (MSc), Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, ως πρόωρη, ορίζει την εκσπερμάτωση που λαμβάνει χώρα περίπου μέσα στο πρώτο λεπτό από τη διείσδυση ή πριν ο άνδρας το επιθυμήσει, σε επαναλαμβανόμενες περιπτώσεις.
Αναλυτικότερα, πρόωρη είναι η εκσπερμάτιση που συμβαίνει πολύ νωρίτερα από ό,τι επιθυμεί ο άνδρας ή το ζευγάρι, συνήθως εντός 1 λεπτού από τη διείσδυση και προκαλεί δυσφορία, άγχος ή απογοήτευση στον άνδρα ή και στη/στον σύντροφο.
Έχει φανεί ότι άνδρες με χαμηλή αυτοεκτίμηση ή άνδρες που νιώθουν πίεση να ανταποκριθούν σε συγκεκριμένα πρότυπα, όπως αυτά που ακούνε από φίλους, είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν πρόωρη εκσπερμάτωση.
Επίσης, έχει διαπιστωθεί ότι, όταν η σεροτονίνη είναι χαμηλή, μειώνεται η ικανότητα ελέγχου της εκσπερμάτωσης, αφού σύμφωνα με τον Waldinger (2005), ο εν λόγω νευροδιαβιβαστής φαίνεται να συνδέεται με τον αυτοέλεγχο και τη ρύθμιση της σεξουαλικής.
Επιπλέον, φλεγμονές στα γεννητικά όργανα ή στο όργανο του προστάτη ενδέχεται να αυξήσουν την ευαισθησία στην περιοχή, συμβάλλοντας κι αυτά στην πρόωρη εκσπερμάτωση.
Πώς σχετίζεται με το άγχος απόδοσης;
Η πρόωρη εκσπερμάτωση είναι συχνά συνδεδεμένη με ψυχολογικά αίτια, όπως το άγχος απόδοσης, ο φόβος αποτυχίας, καθώς και αρνητικά συναισθήματα κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής πράξης.
Πιο συγκεκριμένα, το άγχος απόδοσης είναι ο φόβος ότι «δεν θα τα καταφέρω στο σεξ», «δε θα καταφέρω να ικανοποιήσω την/τον σύντροφό μου», «δε θα μπορέσω να κρατηθώ». Με τη σειρά του, το άγχος απόδοσης μπορεί να προκαλέσει ανεξέλεγκτη ένταση, που οδηγεί σε πρόωρη εκσπερμάτιση, επικέντρωση στον έλεγχο του αποτελέσματος παρά στην απόλαυση, και αυτοπαρακολούθηση (π.χ. «πότε θα τελειώσω;»), που αυξάνει το στρες και επιδεινώνει το πρόβλημα.
Εξάλλου, το έντονο άγχος δύναται να διεγείρει το συμπαθητικό νευρικό σύστημα, το οποίο «ωθεί» το σώμα να ολοκληρώσει γρήγορα την πράξη για να επανέλθει σε κατάσταση ασφάλειας, οδηγώντας σε έναν ατέρμονο φαύλο κύκλο, στον οποίο ο φόβος προκαλεί στον άνδρα ακριβώς αυτό που φοβάται.
Ο Φαύλος Κύκλος της Πρόωρης Εκσπερμάτωσης
Η πρόωρη εκσπερμάτωση προκαλεί στον άνδρα αισθήματα ντροπής ή απογοήτευσης, τα οποία, με τη σειρά τους, εντείνουν το άγχος του για την επόμενη ερωτική συνεύρεση του ζευγαριού. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, την επόμενη φορά και κάθε φορά, ο άνδρας να επικεντρώνεται στη διάρκεια της πράξης, να αγχώνεται ακόμα περισσότερο και να αυτοϋπονομεύεται, οδηγούμενος σε πιο γρήγορη εκσπερμάτιση και κατ’ επέκταση σε ένα συνεχές επαναλαμβανόμενο μοτίβο, το οποίο δυσκολεύεται να σπάσει.
Ψυχολογικές και συναισθηματικές επιπτώσεις
Τα αισθήματα ντροπής, απογοήτευσης ή ακόμα και προσωπικής ανεπάρκειας εντείνουν το άγχος απόδοσης και μπορούν ενδεχομένως να οδηγήσουν σε αποφυγή της σεξουαλικής επαφής ή μακροπρόθεσμα σε συναισθηματική αποστασιοποίηση ή και απομάκρυνση του ζευγαριού.
Υπάρχει τρόπος αντιμετώπισης;
Το πρώτο και σημαντικότερο βήμα είναι το άτομο να παραδεχτεί το πρόβλημα και να θελήσει να κάνει μια ανοιχτή και ειλικρινή σύζητηση με την/τον σύντροφό του σχετικά με τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς του για αυτό που του συμβαίνει. Επίσης, η επίσκεψη σε έναν ανδρολόγο θα αποκλείσει το ενδεχόμενο οργανικού αίτιου και θα κάνει το άτομο να συνειδητοποιήσει τα ψυχολογικά αίτια της πρόωρης εκσπερμάτωσης, οδηγώντας στην αναζήτηση ψυχολογικής υποστήριξης.
Ο ειδικός ψυχικής υγείας θα ενημερώσει το άτομο ότι πρόκειται για ένα αρκετά συχνό και αντιμετωπίσιμο φαινόμενο, θα το βοηθήσει στην αναγνώριση και αναδόμηση των δυσλειτουργικών σκέψεων και των μη ρεαλιστικών προσδοκιών σχετικά με τις σεξουαλικές του επιδόσεις, θα το βοηθήσει στην ανακατεύθυνση της προσοχής από την «επίδοση» στην απόλαυση και στην υιοθέτηση ρεαλιστικών προσδοκιών αναφορικά με τη διάρκεια ή τη «σωστή» σεξουαλική πράξη, θα το εκπαιδεύσει σε τεχνικές διαχείρισης του άγχους, όπως η διαφραγματική αναπνοή και η προοδευτική μυϊκή χαλάρωση, καθώς και τεχνικές ελέγχου, όπως η τεχνική “stop-start” ή “squeeze” (πιέση ή διακοπή της διέγερσης πριν το «σημείο χωρίς επιστροφή») ή οι ασκήσεις Kegel (ενδυνάμωση του πυελικού εδάφους).
Στο σημείο αυτό, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η υποστήριξη από πλευράς συντρόφου μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης στη μείωση του άγχους και τη δημιουργία ενός πιο χαλαρού σεξουαλικού περιβάλλοντος. Η ενεργός συμμετοχή της/του συντρόφου δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο του ενός, αλλά ένα κοινό θέμα που το ζευγάρι αντιμετωπίζει μαζί. Αυτό ενισχύει τον δεσμό και μειώνει το βάρος του άγχους. Όταν ο/η σύντροφος συμμετέχει υποστηρικτικά, η βελτίωση και αποκατάσταση μπορεί να έρθει πιο άμεσα και με λιγότερη πίεση.
Τέλος, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί η λήψη φαρμακευτικής αγωγής, όπως οι αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs) για την αύξηση της σεροτονινεργικής δραστηριότητας και την αναστολή της πρόωρης εκσπερμάτωσης, μόνο κατόπιν ιατρικών οδηγιών.
Δείτε επίσης:
- Η σημασία της ψυχικής υγείας στα αυτοάνοσα νοσήματα
- Η ηλικία των γονέων και οι κίνδυνοι για την υγεία και την ανάπτυξη του παιδιού
- Υπνική Άπνοια: Μήπως τελικά δεν είναι και τόσο αθώα;
