Η Ιαπωνία ετοιμάζεται να ξεκινήσει τις πρώτες κλινικές δοκιμές για τεχνητό αίμα το 2025, μια εξέλιξη που θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά την επείγουσα ιατρική φροντίδα και να σώσει αμέτρητες ζωές.
Η ανάγκη γι’ αυτή την καινοτομία προκύπτει από τη συνεχή μείωση των αιμοδοτών λόγω της γήρανσης και της συρρίκνωσης του πληθυσμού, ενώ η ζήτηση για μεταγγίσεις παραμένει σταθερή ή και αυξάνεται. Ιδιαίτερα σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών ή σε απομακρυσμένες περιοχές, η εύρεση συμβατού αίματος είναι πολύ δύσκολη. Η ανάπτυξη τεχνητού αίματος προσφέρει μια λύση: ένα προϊόν που δεν χρειάζεται έλεγχο συμβατότητας, μπορεί να διατηρηθεί για χρόνια και είναι έτοιμο προς χρήση παντού.
Η ερευνητική ομάδα του καθηγητή Χιρόμι Σακάι από το Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Νάρα χρησιμοποιεί αιμοσφαιρίνη από ληγμένο αίμα, την οποία περιβάλλει με ειδικά «κελύφη» ώστε να δημιουργήσει τεχνητά ερυθρά αιμοσφαίρια χωρίς ιούς και χωρίς ομάδα αίματος. Παράλληλα, ο καθηγητής Τερουγιούκι Κομάτσου από το Πανεπιστήμιο Chuo εργάζεται πάνω σε διαφορετική τεχνολογία, δημιουργώντας μεταφορείς οξυγόνου βασισμένους σε λευκωματίνη, για περιπτώσεις αιμορραγίας και εγκεφαλικού. Οι πρώτες δοκιμές σε ζώα έχουν δείξει θετικά αποτελέσματα και η μετάβαση σε ανθρώπινες δοκιμές είναι προ των πυλών.
Ένα χαρακτηριστικό του τεχνητού αίματος που τραβάει την προσοχή είναι το χρώμα του: είναι μωβ, λόγω της επεξεργασμένης αιμοσφαιρίνης. Αν και ασυνήθιστο, αυτό το χρώμα δεν επηρεάζει τη λειτουργικότητα του αίματος. Η λειτουργία του παραμένει ίδια με του φυσικού: να μεταφέρει οξυγόνο και να στηρίζει τη ζωή.
Το 2022 πραγματοποιήθηκε πιλοτική δοκιμή σε ανθρώπους για να διαπιστωθεί η ασφάλεια του προϊόντος, και τα αποτελέσματα ήταν ενθαρρυντικά. Το επόμενο βήμα είναι η μεγαλύτερης κλίμακας κλινική δοκιμή, που αναμένεται να ξεκινήσει τον Μάρτιο του 2025, με χορήγηση 100 έως 400 ml τεχνητού αίματος σε υγιείς εθελοντές.
Αν δεν υπάρξουν παρενέργειες, οι δοκιμές θα επεκταθούν, με στόχο τη χρήση του τεχνητού αίματος σε νοσοκομεία ως το 2030. Το γεγονός ότι μπορεί να αποθηκευτεί για δύο χρόνια σε θερμοκρασία δωματίου είναι ένα τεράστιο πλεονέκτημα σε σύγκριση με το φυσικό αίμα, που έχει διάρκεια ζωής μόλις λίγες εβδομάδες.
Πέρα από τα τεχνικά χαρακτηριστικά, η σημασία της εξέλιξης είναι βαθιά ανθρώπινη. Πρόκειται για ένα εργαλείο που μπορεί να σώσει ζωές σε συνθήκες κρίσης, σε τροχαία, σε επεμβάσεις και σε κάθε περίπτωση όπου το διαθέσιμο φυσικό αίμα δεν επαρκεί ή δεν είναι συμβατό. Όπως επισημαίνει και ο καθηγητής Σακάι, δεν υπάρχει σήμερα ασφαλής εναλλακτική για τα ερυθρά αιμοσφαίρια, και το τεχνητό αίμα μπορεί να καλύψει αυτό το κρίσιμο κενό.
Δείτε Επίσης:
