Χριστούγεννα: Όταν οι γιορτές γίνονται δοκιμασία αντοχής για την ψυχική μας υγεία

Οικογενειακές συγκεντρώσεις, αγαπημένες παραδόσεις, νόστιμο φαγητό: πολλοί άνθρωποι περιμένουν τις μέρες μεταξύ Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς όλο τον χρόνο. Αλλά για πολλούς άλλους, οι γιορτές φέρνουν ανάμεικτα συναισθήματα—και συχνά, άγχος.

Όταν διαφορετικές επιθυμίες, έντονα συναισθήματα και οικογενειακές δυναμικές συγκρούονται, τα Χριστούγεννα μπορεί να γίνουν μια τεράστια πρόκληση, ιδιαίτερα για άτομα με ψυχικές ασθένειες.

Επιστροφή στους παλιούς ρόλους

Τα Χριστούγεννα συχνά προκαλούν μεγάλη πίεση. Οι άγραφες προσδοκίες μέσα στην οικογένεια και η πίεση να δημιουργηθεί αρμονία κατά τη διάρκεια των γιορτών μπορεί να είναι ιδιαίτερα αγχωτικές.

«Όταν επιστρέφεις με την πυρηνική σου οικογένεια και περνάς πολύ χρόνο μαζί, μπορείς να πέσεις ξανά σε παλιούς ρόλους», εξηγεί η ψυχολόγος Μάλιν Ραμ στο luxtimes.lu. «Ξαφνικά, νιώθεις σαν να είσαι 14 ετών ξανά—και η αντιμετώπιση αυτών των ‘παλιών’ συναισθημάτων φυσικά δεν είναι εύκολη για τον ενήλικο εαυτό σου».

Γι’ αυτό συνήθως δεν χρειάζεται πολύ για να επανέλθουν τα συναισθήματα του παρελθόντος. «Αυτό συχνά νιώθεται άβολα, επειδή ως παιδί είχες έντονα συναισθήματα και, ειδικά, δεν ήσουν ακόμη ικανός να ενεργείς τόσο ανεξάρτητα όσο μπορεί ένας ενήλικας, αλλά ήσουν περισσότερο στο έλεος της κατάστασης», λέει η Ραμ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΚΥΣΕΑ: Παράταση θητείας σε στρατιωτική ηγεσία, ΕΛΑΣ και Πυροσβεστική

Αν υπενθυμίσεις συνειδητά στον εαυτό σου ότι δεν είσαι πια παιδί αλλά ενήλικας, δημιουργείς εσωτερική απόσταση και μπορείς να απελευθερωθείς από την «συναισθηματική κάψουλα», όπως την ονομάζουν οι ψυχολόγοι.

Μια περίοδος Κρίσης για Κατάθλιψη, Άγχος και Διατροφικές Διαταραχές

Έλλειψη ευκαιριών για απομόνωση, πολλά κοινά γεύματα, κοινωνικές υποχρεώσεις: η χριστουγεννιάτικη περίοδος μπορεί να γίνει χρόνος κρίσης για άτομα που υποφέρουν από κατάθλιψη, άγχος ή διατροφικές διαταραχές.

Πολλοί νιώθουν συντριμμένοι, αποσύρονται, προτιμούν να ακυρώσουν εντελώς τις οικογενειακές επισκέψεις ή δυσκολεύονται ακόμη και να σηκωθούν από το κρεβάτι. Γενικά, έχει νόημα να σχεδιάσεις τις γιορτές πολύ νωρίς, αντί να αναβάλλεις να σκεφτείς γι’ αυτές μέχρι να έρθουν τα Χριστούγεννα.

Εκφράζοντας φόβους και επιθυμίες

Όποιος φοβάται αυτή την περίοδο γνωρίζοντας ότι μπορεί να είναι δύσκολη γι’ αυτόν, πρέπει να εξετάσει συνειδητά τι μπορεί να είναι καλό γι’ αυτόν—και τι όχι. Βοηθά να κάνεις στον εαυτό σου μερικές βασικές ερωτήσεις:

Τι σημαίνουν πραγματικά τα Χριστούγεννα για μένα; Τι φοβάμαι ή τι με ανησυχεί;

Οι απαντήσεις θα αποκαλύψουν ποιες καταστάσεις σου δίνουν δύναμη και ποιες αποστραγγίζουν την ενέργειά σου ή έχουν δυνατότητα σύγκρουσης.

«Είναι χρήσιμο να εκφράσεις τόσο τους φόβους σου όσο και τις επιθυμίες σου», λέει η Ραμ. «Μην ρωτάς μόνο: Τι δεν πρέπει οπωσδήποτε να συμβεί; Αλλά και: Τι θέλω, πώς πρέπει να είναι;»

Αν γνωρίζεις τις ανάγκες σου, μπορείς να σχεδιάσεις καλύτερα τις γιορτές—και να τις επικοινωνήσεις πιο ξεκάθαρα.

Θέτοντας όρια και παίρνοντας διαλείμματα

Μια καλή, συγκεκριμένη δομή για τις γιορτές, την οποία μπορείς να συζητήσεις εκ των προτέρων με την οικογένειά σου, βοηθά να αποφύγεις το συναίσθημα της κατάκλυσης. Αυτό περιλαμβάνει το να θέτεις όρια: μια οικογενειακή επίσκεψη δεν χρειάζεται να διαρκεί όλη μέρα, και το να παίρνεις διαλείμματα από το να είσαι μαζί πρέπει να είναι αυτονόητο.

Αν νιώθεις ότι η διάθεσή σου αλλάζει, μπορείς να πάρεις χρόνο για τον εαυτό σου—χωρίς να νιώθεις ένοχος.

«Το να πάρεις συνειδητά μία ή δύο ώρες έξω από τη μέρα—για παράδειγμα, για μια μακριά βόλτα στη φύση—μπορεί να είναι απίστευτα ανακουφιστικό», λέει η Ραμ. «Ειδικά αν δεν υπάρχει χώρος για απομόνωση στο σπίτι, η άσκηση έξω βοηθά να ανεβάσεις τη διάθεσή σου και να μειώσεις τις ορμόνες του στρες».

*Φωτογραφία αρχείου

Δείτε επίσης:

• Τα 10 χριστουγεννιάτικα επιστημονικά tips ευεξίας
• «Τα Κάλαντα των Χριστουγέννων» είναι η κινηματογραφική έκπληξη της χρονιάς