Μια πολύ σημαντική και εκτενής διεθνής μελέτη που δημοσιεύτηκε πρόσφατα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) και την Διεθνή Υπηρεσία Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) ανέδειξε ότι έως και το 37–40% των νέων περιπτώσεων καρκίνου παγκοσμίως θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί εάν είχαν αντιμετωπιστεί εγκαίρως παράγοντες κινδύνου που μπορούν να αλλάξουν στη ζωή μας.
Η ανάλυση, που βασίζεται σε στοιχεία από 185 χώρες και 36 είδη καρκίνου, δείχνει ότι από τα συνολικά 18,7 εκατομμύρια νέα περιστατικά, περίπου 7,1 εκατομμύρια συνδέονται με τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου — δηλαδή παράγοντες που μπορούμε να ελέγξουμε ή να αποφύγουμε.
Τι δείχνουν τα στοιχεία
Η μελέτη του Nature Medicine, που βασίζεται σε δεδομένα του GLOBOCAN, εντόπισε 30 τροποποιήσιμες αιτίες που συνδέονται με σχεδόν 4 στους 10 καρκίνους παγκοσμίως:
Κορυφαίες αιτίες αποτρέψιμου καρκίνου
Κάπνισμα – υπεύθυνο για περίπου 15% όλων των νέων περιπτώσεων.
Λοιμώξεις – που σχετίζονται με ιογενείς ή μικροβιακές αιτίες, υπεύθυνες για περίπου 10%.
Κατανάλωση αλκοόλ – περίπου 3% των περιπτώσεων.
Είδη καρκίνου με μεγάλο αποτρέψιμο φορτίο
- Καρκίνος του πνεύμονα
- Καρκίνος του στομάχου
- Καρκίνος τραχήλου της μήτρας
Όλα αυτά αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ήμισυ των αποτρέψιμων καρκίνων παγκοσμίως.
Τι σημαίνει «τροποποιήσιμοι παράγοντες»;
Οι τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου είναι συνήθειες, περιβαλλοντικές εκθέσεις ή επιλογές τρόπου ζωής που μπορούν να αλλάξουν με πρόληψη, δημόσιες πολιτικές και ενημέρωση:
✔ Κάπνισμα και έκθεση σε καπνό
✔ Εξάλειψη ή μείωση χρήσης αλκοόλ
✔ Υγιής διατροφή και φυσική δραστηριότητα
✔ Έγκαιρος εμβολιασμός (όπως HPV για πρόληψη καρκίνου τραχήλου)
✔ Προστασία από λοιμώξεις που προκαλούν καρκίνο
✔ Μείωση έκθεσης σε ατμοσφαιρική ρύπανση και υπεριώδη ακτινοβολία
✔ Ασφαλείς χώροι εργασίας και περιβάλλον
Γιατί η πρόληψη μετράει τόσο πολύ
Η μελέτη επισημαίνει ότι η πρόληψη δεν είναι απλά ιδανική, αλλά ένας πραγματικά αποτελεσματικός τρόπος για να μειωθεί η επιβάρυνση του καρκίνου παγκοσμίως: αντιμετωπίζοντας αυτούς τους παράγοντες κινδύνου πριν εμφανιστεί η νόσος, μπορούμε να αποτρέψουμε εκατομμύρια περιπτώσεις και να μειώσουμε σημαντικά τα συνολικά ποσοστά.
Διαφορές ανά φύλο και περιοχή
Η μελέτη κατέγραψε επίσης σημαντικές διαφοροποιήσεις:
- Στους άνδρες, μέχρι 45% των νέων καρκίνων σχετίζονται με τροποποιήσιμους παράγοντες.
- Στις γυναίκες, περίπου 30% των νέων περιπτώσεων θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί.
Επιπλέον, η διαφορά ανά περιοχή του κόσμου αποτυπώνει ότι οι διατροφικές συνήθειες, πολιτικές υγείας και περιβαλλοντική έκθεση παίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο στο πώς εμφανίζονται και πώς μπορούν να προληφθούν οι καρκίνοι.
Τι πρέπει να κάνουμε σήμερα
Οι διεθνείς υγειονομικές αρχές τονίζουν ότι για να δούμε μείωση των νέων περιπτώσεων χρειάζεται:
- Εκστρατείες κατά του καπνίσματος
- Εμβολιασμοί (π.χ. HPV, ηπατίτιδα B)
- Προγράμματα πρόληψης και πρώιμης διάγνωσης
- Εκπαίδευση για υγιεινή διατροφή και άσκηση
- Μείωση περιβαλλοντικών κινδύνων
Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο καρκίνος δεν είναι μόνο νόσος θεραπείας αλλά και πρόληψης. Με αλλαγές στον τρόπο ζωής και πιο ισχυρές πολιτικές δημόσιας υγείας, μπορούμε να μειώσουμε εκατομμύρια περιστατικά κάθε χρόνο — καθιστώντας την πρόληψη τον πιο ισχυρό «όπλο» που διαθέτουμε.
*Φωτογραφία αρχείου
Δείτε επίσης:
- «Η δύναμη γεννιέται στις πιο σκοτεινές στιγμές» – Η Ρεγγίνα Μακέδου μιλά ανοιχτά για τον καρκίνο
- Αγαπηδάκη: Το ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ σώζει ζωές – Η πρόληψη είναι η μεγαλύτερη επένδυση στην υγεία μας
