Οι εκτιμήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών των ΗΠΑ δείχνουν ότι ο χρόνος που θα χρειαζόταν το Ιράν για να κατασκευάσει ένα πυρηνικό όπλο δεν έχει αλλάξει από το περασμένο καλοκαίρι, όταν αναλυτές είχαν εκτιμήσει ότι αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις είχαν ήδη καθυστερήσει το χρονοδιάγραμμα έως και έναν χρόνο. Αυτό αναφέρει σε αποκλειστικό του δημοσίευμα το Reuters, επικαλούμενο τρεις πηγές που γνωρίζουν το ζήτημα.
Οι εκτιμήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης παραμένουν σε γενικές γραμμές αμετάβλητες, ακόμη και μετά από δύο μήνες πολέμου που ξεκίνησε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, εν μέρει με στόχο να εμποδιστεί το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο
Οι τελευταίες αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις, που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου, έχουν επικεντρωθεί κυρίως σε συμβατικούς στρατιωτικούς στόχους, ενώ το Ισραήλ έχει πλήξει και ορισμένες σημαντικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Η σταθερότητα του χρονοδιαγράμματος υποδηλώνει ότι για να πληγεί ουσιαστικά το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης ίσως απαιτείται η καταστροφή ή απομάκρυνση του εναπομείναντος αποθέματος ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού.
Ο πόλεμος έχει «παγώσει» μετά την εκεχειρία της 7ης Απριλίου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Ωστόσο, οι εντάσεις παραμένουν υψηλές, καθώς οι δύο πλευρές παραμένουν βαθιά διχασμένες, ενώ το Ιράν έχει περιορίσει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, επηρεάζοντας περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και πυροδοτώντας διεθνή ενεργειακή κρίση.
Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ έχει δηλώσει δημόσια ότι στόχος της Ουάσινγκτον είναι να διασφαλιστεί πως το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο μέσω των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων με την Τεχεράνη.
Σύμφωνα με το Reuters, πριν από τον πόλεμο των 12 ημερών τον Ιούνιο, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούσαν ότι το Ιράν θα μπορούσε να παράγει αρκετό υλικό για πυρηνικό όπλο μέσα σε τρεις έως έξι μήνες, σύμφωνα με δύο από τις πηγές που μίλησαν ανώνυμα λόγω της ευαισθησίας των πληροφοριών.
Μετά τα αμερικανικά πλήγματα του Ιουνίου στις εγκαταστάσεις του Νατάνζ, του Φορντό και του Ισφαχάν, το χρονοδιάγραμμα αυτό μετατοπίστηκε στους περίπου εννέα μήνες έως έναν χρόνο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές και ένα ακόμη πρόσωπο που έχει γνώση των εκτιμήσεων.
Τα πλήγματα κατέστρεψαν ή προκάλεσαν σοβαρές ζημιές και στις τρεις γνωστές εγκαταστάσεις εμπλουτισμού που λειτουργούσαν τότε. Ωστόσο, ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας δεν έχει καταφέρει να επιβεβαιώσει την τύχη περίπου 440 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%. Εκτιμά ότι περίπου η μισή ποσότητα βρισκόταν σε υπόγειο τούνελ στο Ερευνητικό Κέντρο του Ισφαχάν, χωρίς όμως να μπορεί να το επιβεβαιώσει μετά τη διακοπή των επιθεωρήσεων.
Ο ΙΑΕΑ εκτιμά ότι το συνολικό απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού θα επαρκούσε για περίπου δέκα πυρηνικές βόμβες, εφόσον εμπλουτιστεί περαιτέρω.
«Ενώ η Επιχείρηση Midnight Hammer κατέστρεψε τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, η Επιχείρηση Epic Fury αξιοποίησε αυτή την επιτυχία, πλήττοντας τη στρατιωτικοβιομηχανική βάση του Ιράν που χρησιμοποιούσε ως προστατευτικό “ασπίδα” γύρω από το πυρηνικό του πρόγραμμα», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Ολίβια Ουέιλς, αναφερόμενη στις επιχειρήσεις του Ιουνίου και στον πρόσφατο πόλεμο που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο. «Ο πρόεδρος Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει ότι το Ιράν δεν μπορεί ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο – και δεν μπλοφάρει» σημείωσε.
Το Γραφείο της Διευθύντριας Εθνικών Πληροφοριών των ΗΠΑ δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο.
Η αποτροπή του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν βασικός στόχος των ΗΠΑ
Αμερικανοί αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων και ο Τραμπ, επαναλαμβάνουν ότι η αποτροπή της απόκτησης πυρηνικού όπλου από το Ιράν αποτελεί βασικό στόχο της σύγκρουσης.
«Το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Αυτός είναι ο στόχος αυτής της επιχείρησης», είχε γράψει στις 2 Μαρτίου στο X ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς.
Η σταθερότητα των εκτιμήσεων για τον χρόνο που απαιτείται ώστε το Ιράν να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο αποδίδεται εν μέρει στο γεγονός ότι τα τελευταία πλήγματα δεν επικεντρώθηκαν σε πυρηνικούς στόχους, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Παρότι το Ισραήλ έχει πλήξει πυρηνικές εγκαταστάσεις, περιλαμβανομένης μονάδας επεξεργασίας ουρανίου στα τέλη Μαρτίου, οι αμερικανικές επιθέσεις επικεντρώθηκαν κυρίως στις συμβατικές στρατιωτικές δυνατότητες, στην ιρανική ηγεσία και στη στρατιωτικοβιομηχανική υποδομή.
Η απουσία μεταβολής στις εκτιμήσεις μπορεί επίσης να οφείλεται στο ότι έχουν απομείνει λίγοι σημαντικοί πυρηνικοί στόχοι που μπορούν να πληγούν με ασφάλεια μετά τις επιθέσεις του Ιουνίου, σύμφωνα με αναλυτές.
Ο Έρικ Μπρούερ, πρώην ανώτερος αναλυτής των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, δήλωσε ότι δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι οι εκτιμήσεις δεν έχουν αλλάξει, καθώς οι πρόσφατες επιθέσεις δεν στόχευσαν το πυρηνικό πρόγραμμα.
«Το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει όλο το πυρηνικό του υλικό, απ’ όσο γνωρίζουμε», είπε. «Αυτό το υλικό πιθανότατα βρίσκεται σε βαθιά υπόγεια σημεία, όπου τα αμερικανικά όπλα δεν μπορούν να φτάσουν» είπε.
Το τελευταίο διάστημα, οι ΗΠΑ έχουν εξετάσει και πιο ριψοκίνδυνες επιλογές που θα μπορούσαν να πλήξουν ουσιαστικά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, όπως χερσαίες επιχειρήσεις για την ανάκτηση ουρανίου από τις υπόγειες εγκαταστάσεις στο Ισφαχάν.
Το Ιράν έχει επανειλημμένα αρνηθεί ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων. Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών και ο ΙΑΕΑ εκτιμούν ότι η Τεχεράνη είχε παγώσει το πρόγραμμα ανάπτυξης πυρηνικής κεφαλής από το 2003, αν και ορισμένοι ειδικοί και το Ισραήλ υποστηρίζουν ότι διατήρησε κρίσιμα στοιχεία του.
Πιθανές επιπτώσεις από τη στοχοποίηση επιστημόνων
Η ακριβής αποτίμηση των πυρηνικών δυνατοτήτων του Ιράν παραμένει δύσκολη ακόμη και για τις πιο προηγμένες υπηρεσίες πληροφοριών.
Πολλές αμερικανικές υπηρεσίες έχουν εξετάσει ξεχωριστά το ιρανικό πρόγραμμα και, αν και υπάρχει ευρεία σύγκλιση για τις δυνατότητές του, δεν αποκλείονται αποκλίνουσες εκτιμήσεις.
Δεν αποκλείεται επίσης το ενδεχόμενο το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν να έχει υποστεί μεγαλύτερη καθυστέρηση από αυτή που αποτυπώνουν οι εκτιμήσεις.
Ορισμένοι αξιωματούχοι, όπως ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, υποστηρίζουν ότι τα αμερικανικά πλήγματα στις ιρανικές αντιαεροπορικές άμυνες έχουν μειώσει την απειλή, περιορίζοντας την ικανότητα του Ιράν να προστατεύσει τις πυρηνικές του εγκαταστάσεις σε περίπτωση μελλοντικής προσπάθειας ταχείας απόκτησης όπλου.
Επιπλέον, οι στοχευμένες δολοφονίες Ιρανών πυρηνικών επιστημόνων από το Ισραήλ έχουν προσθέσει αβεβαιότητα στην ικανότητα της Τεχεράνης να αναπτύξει λειτουργικό πυρηνικό όπλο.
«Όλοι συμφωνούν ότι η γνώση δεν μπορεί να βομβαρδιστεί, αλλά η τεχνογνωσία σίγουρα μπορεί να καταστραφεί», δήλωσε ο Ντέιβιντ Όλμπραϊτ.
Δείτε επίσης:
Στενά του Ορμούζ: Από μια κλωστή η εκεχειρία – Δεύτερη ημέρα για το «Σχέδιο Ελευθερία» του Τραμπ
EEAS: Μόλις ξεκίνησε η νέα μάχη για εξουσία και επιρροή στην καρδιά της ΕΕ
