Ένα πρωτοφανές επιστημονικό πείραμα κάτω από τις ελβετικές Άλπεις έχει προκαλέσει παγκόσμιο ενδιαφέρον αλλά και έντονες αντιδράσεις, καθώς ερευνητές προκάλεσαν ελεγχόμενα περισσότερους από 8.000 μικροσκοπικούς σεισμούς, επιχειρώντας να αποκωδικοποιήσουν το πώς γεννιούνται οι καταστροφικές δονήσεις της Γης.
Το φιλόδοξο εγχείρημα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του ETH Zurich στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος FEAR-2 (Fault Activation and Earthquake Rupture), με στόχο να κατανοήσουν καλύτερα τη σεισμική δραστηριότητα και να ανοίξουν τον δρόμο για ασφαλέστερη αξιοποίηση της γεωθερμικής ενέργειας.
Πώς προκάλεσαν 8.000 σεισμούς
Οι επιστήμονες διοχέτευσαν περίπου 750.000 λίτρα νερού βαθιά στο υπέδαφος μέσω δύο γεωτρήσεων, σε διάστημα περίπου 50 ωρών.
Η πίεση του νερού ενεργοποίησε γεωλογικά ρήγματα κάτω από τις Άλπεις, προκαλώντας χιλιάδες μικροσκοπικές σεισμικές δονήσεις.
Σύμφωνα με τους ερευνητές-σεισμολόγους, αρκετοί από τους σεισμούς εκδηλώθηκαν στη ζώνη-στόχο του πειράματος, ωστόσο πολλοί ακόμη ενεργοποιήθηκαν σε γειτονικές γεωλογικές δομές, γεγονός που δημιούργησε ανησυχία και οδήγησε τελικά στη διακοπή της διαδικασίας.
Γιατί οι επιστήμονες «προκάλεσαν» σεισμούς
Ο βασικός στόχος του πειράματος ήταν να κατανοηθεί καλύτερα ο μηχανισμός που προκαλεί τους φυσικούς σεισμούς.
Οι ειδικοί ελπίζουν ότι μέσω της τεχνητής πρόκλησης μικρών και ελεγχόμενων δονήσεων θα μπορέσουν στο μέλλον να προβλέπουν πιο αποτελεσματικά πότε και πού μπορεί να συμβεί ένας μεγάλος καταστροφικός σεισμός.
Deep beneath the Swiss Alps, controlled water injections triggered about 8,000 tiny quakes, including on faults perpendicular to the target, and none were felt at the surface. https://t.co/LpQF1ZdFKP
— Phys.org (@physorg_com) May 11, 2026
Ο καθηγητής Ντομένικο Τζιαρντίνι, ένας από τους επικεφαλής του προγράμματος, εξήγησε χαρακτηριστικά:
«Αν καταφέρουμε να ελέγξουμε τον τρόπο με τον οποίο προκαλούνται σεισμοί συγκεκριμένου μεγέθους, τότε μπορούμε να μάθουμε και πώς να αποφεύγουμε την πρόκλησή τους».
Υπήρχε κίνδυνος να ξεφύγει η κατάσταση;
Το μεγάλο ερώτημα που προκάλεσε το πείραμα ήταν τι θα συνέβαινε αν η σεισμική δραστηριότητα ξέφευγε από τον έλεγχο.
Οι ερευνητές πάντως διαβεβαιώνουν ότι οι δονήσεις ήταν εξαιρετικά μικρές και δεν έγιναν αισθητές από τους κατοίκους ούτε προκάλεσαν ζημιές.
Όπως ανέφεραν, τα επίπεδα δόνησης που καταγράφηκαν ήταν χιλιάδες φορές χαμηλότερα από εκείνα που συνδέονται με επικίνδυνους σεισμούς.
Συγκεκριμένα, οι μετρήσεις έδειξαν επιταχύνσεις εδάφους έως και 7.000 φορές χαμηλότερες από τα επίπεδα που θεωρούνται καταστροφικά.
Το μυστικό της γεωθερμικής ενέργειας
Πέρα από τη σεισμολογία, το πείραμα συνδέεται και με το μέλλον της καθαρής ενέργειας.
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η βαθιά γεωθερμική ενέργεια μπορεί να αποτελέσει σχεδόν ανεξάντλητη πηγή ενέργειας με χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Ωστόσο, η πρόκληση μικρών σεισμών αποτελεί μέχρι σήμερα ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στην αξιοποίηση αυτής της τεχνολογίας.
Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ενεργοποιούνται τα ρήγματα θα μπορούσε να βοηθήσει στην ασφαλέστερη ανάπτυξη γεωθερμικών εγκαταστάσεων σε όλο τον κόσμο.
«Βλέπουμε τα ρήγματα να κινούνται»
Μιλώντας στο AFP, ο Ντομένικο Τζιαρντίνι χαρακτήρισε το σημείο του πειράματος ιδανικό για έρευνα.
Όπως είπε, το γεγονός ότι οι ερευνητές βρίσκονται κάτω από 1,5 χιλιόμετρο βουνού τους επιτρέπει να παρακολουθούν από εξαιρετικά κοντινή απόσταση τα ρήγματα, να βλέπουν πώς κινούνται και πότε ενεργοποιούνται.
«Μπορούμε ουσιαστικά να κάνουμε εμείς τα ρήγματα να κινηθούν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
*Φωτογραφία αρχείου
Δείτε επίσης:
- Τι λένε οι σεισμολόγοι για τα 5,7 Ρίχτερ στην Κρήτη
- «Ξεκλειδώνουν» τα ρήγματα Αιγαίου και Μαρμαρά – Μεγάλη τουρκική έρευνα για ακριβή πρόγνωση σεισμών
