Η επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο την Πέμπτη 14 Μαΐου σημαδεύτηκε από τη σκιά ενός παρατεταμένου πολέμου στο Ιράν, ο οποίος έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη διαταραχή στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό στην ιστορία. Παρά τις προσδοκίες για μια γρήγορη επικράτηση, η ΗΠΑ βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα Ιράν που χρησιμοποιεί τα Στενά του Ορμούζ ως μοχλό πίεσης, απειλώντας την παγκόσμια οικονομική σταθερότητα.
Η Σύνοδος του Πεκίνου και η «αμηχανία» της Ουάσιγκτον
Στο επίκεντρο των συνομιλιών Τραμπ και Σι Τζινπίνγκ βρέθηκε η ανάγκη για ανοικτά Στενά και ο κοινός στόχος να μην αποκτήσει το Ιράν πυρηνικά όπλα. Ωστόσο, η διπλωματία μοιάζει να έχει βαλτώσει.
- Η στάση της Κίνας: Ως ο βασικός αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, το Πεκίνο κρατά τα κλειδιά της εκτόνωσης. Ο Αμερικανός Υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, εξέφρασε την ελπίδα ότι η Κίνα θα βοηθήσει, καθώς το κλείσιμο της διόδου πλήττει άμεσα τα δικά της συμφέροντα.
- Το τελεσίγραφο Ρούμπιο: Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μαρκ Ρούμπιο ήταν σαφής: οποιαδήποτε στήριξη της Κίνας προς το Ιράν θα θεωρηθεί «εχθρική κίνηση» προς τις σινοαμερικανικές σχέσεις.
Το «Βατερλώ» των αμερικανικών στόχων
Παρά τους εντατικούς βομβαρδισμούς δύο και πλέον μηνών από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, οι στόχοι του Τραμπ παραμένουν ανεκπλήρωτοι:
- Πυρηνικό πρόγραμμα: Το Ιράν διατηρεί στην κατοχή του πάνω από 400 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου (κοντά σε στρατιωτικό επίπεδο).
- Πύραυλοι και drones: Η ικανότητα της Τεχεράνης να πλήττει γείτονες και πλοία παραμένει άθικτη.
- Εσωτερική αστάθεια: Αντί για την προσδοκώμενη ανατροπή του καθεστώτος, οι ηγέτες του Ιράν δεν αντιμετωπίζουν οργανωμένη εσωτερική αντιπολίτευση από την έναρξη του πολέμου.
Χάος στα Στενά: Βυθίσεις και κατασχέσεις
Την ώρα που οι ηγέτες συζητούσαν στο Πεκίνο, η ένταση στο πεδίο κλιμακωνόταν:
- Επίθεση σε ινδικό πλοίο: Ένα φορτηγό πλοίο που μετέφερε ζωντανά από την Αφρική βυθίστηκε στα ανοικτά του Ομάν, πιθανότατα από πύραυλο ή drone.
- Πειρατεία στο Φουτζάιρα: «Μη εξουσιοδοτημένο προσωπικό» κατέλαβε πλοίο στα ανοικτά των ΗΑΕ, οδηγώντας το προς τα ιρανικά χωρικά ύδατα. Η κίνηση αυτή είναι στρατηγική, καθώς το Ιράν διεκδικεί πλέον τον έλεγχο και στην περιοχή που παρακάμπτει τα Στενά.
- Επιλεκτική διέλευση: Η Τεχεράνη εφαρμόζει πλέον δικούς της κανόνες ναυσιπλοΐας. Επιτρέπει τη διέλευση μόνο σε πλοία χωρών που αποδέχονται τους όρους της (όπως η Κίνα και η Ιαπωνία), ενώ η ιρανική δικαιοσύνη νομιμοποιεί την κατάσχεση «αμερικανικών τάνκερ» ως απάντηση στον αποκλεισμό των λιμανιών της.
Η επόμενη μέρα
Η Ουάσιγκτον απαιτεί την παράδοση του ουρανίου, ενώ η Τεχεράνη ζητά άρση κυρώσεων και πολεμικές αποζημιώσεις. Με τις ΗΠΑ να έχουν σταματήσει τους βομβαρδισμούς αλλά να διατηρούν τον ναυτικό αποκλεισμό, η σύγκρουση έχει μετατραπεί σε έναν πόλεμο φθοράς. Ο Τραμπ, που υποσχέθηκε γρήγορη λύση, βρίσκεται πλέον εγκλωβισμένος σε ένα αδιέξοδο όπου το Ιράν, μέσω του ελέγχου της ενέργειας, φαίνεται να έχει αποκτήσει ένα απρόσμενο πλεονέκτημα στις διαπραγματεύσεις.
Δείτε επίσης:
- Συμφωνία Τραμπ – Σι για τα Στενά του Ορμούζ
- Τραμπ – Σι Τζινπίνγκ: «Μαζί θα έχουμε υπέροχο μέλλον» στη συνάντηση κορυφής στο Πεκίνο
- Ο Βανς βλέπει πρόοδο στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν
