Η Τζόρτζια Μελόνι κατευθύνεται προς Ελλάδα και Κύπρο αυτό το Σαββατοκύριακο (16-17/05), καθώς η Ιταλία επιδιώκει να ενισχύσει μια ευρύτερη στρατηγική που συνδέει την Ευρώπη, τη Μεσόγειο και τον Κόλπο, σχετικά με την ενεργειακή ασφάλεια, τη μετανάστευση και την περιφερειακή σταθερότητα.
Το ταξίδι της Ιταλίδας Πρωθυπουργού συνδυάζει τρεις ξεχωριστές αλλά άμεσα συνδεδεμένες συναντήσεις:
- το πρώτο Φόρουμ Ευρώπης-Κόλπου στο ξενοδοχείο Costa Navarino της Μεσσηνίας,
- μια συνάντηση ηγετών της Νότιας Ευρώπης με επίκεντρο τη μετανάστευση
- και μια διμερή συνάντηση στην Κύπρο με τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη.
Η Ρώμη βλέπει την αποστολή αυτή ως μέρος μιας μακροπρόθεσμης προσπάθειας που ξεκίνησε στη σύνοδο κορυφής του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου τον περασμένο Δεκέμβριο, όπου η Μελόνι πίεσε για δομημένη συνεργασία μεταξύ Ευρώπης και κρατών του Κόλπου σε στρατηγικούς τομείς.
Γιατί έχει σημασία
Η Ιταλία τοποθετείται ολοένα και περισσότερο ως πολιτική «γέφυρα» μεταξύ της ΕΕ και των μοναρχιών του Κόλπου.
- Η Ρώμη υποστηρίζει ότι η σταθερότητα της Μεσογείου και του Κόλπου συνδέεται πλέον άμεσα με την ενεργειακή, εμπορική και μεταναστευτική ασφάλεια της Ευρώπης.
- Η πρωτοβουλία αντικατοπτρίζει το αυξανόμενο ευρωπαϊκό ενδιαφέρον για συνεργασίες στον Κόλπο πέρα από την ενέργεια.
- Η διαχείριση της μετανάστευσης στην Ανατολική και Κεντρική Μεσόγειο παραμένει κεντρική προτεραιότητα για τις χώρες στον ευρωπαϊκό Νότο.
Ιταλοί αξιωματούχοι περιγράφουν τον ευρύτερο διάδρομο Μεσογείου-Κόλπου ως κρίσιμο για τις παγκόσμιες εμπορικές ροές, τον ενεργειακό εφοδιασμό και την επισιτιστική ασφάλεια.
Ένα μεγάλο μερίδιο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου, των προμηθειών πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και του εμπορίου λιπασμάτων, διακινείται μέσω της περιοχής. Το επιχείρημα της Ρώμης είναι ότι η ασφάλεια αυτών των διαδρομών επηρεάζει ολοένα και περισσότερο, όχι μόνο μεμονωμένες χώρες, αλλά και τη σταθερότητα του ευρύτερου διεθνούς συστήματος.
Όπως σχολιάζει το decode39.com η Μελόνι παρουσιάζει συνεχώς την Ιταλία ως μεσολαβήτρια μεταξύ Ευρώπης, Αφρικής, Μέσης Ανατολής και Ασίας, μια προσέγγιση που στοχεύει στη μείωση του γεωπολιτικού κατακερματισμού σε ένα κλιμακούμενα ανταγωνιστικό περιβάλλον.
Η Μελόνι στο Costa Navarino
Το κεντρικό θέμα του ταξιδιού της Ιταλίδας Πρωθυπουργού στην Ελλάδα, είναι το πρώτο Φόρουμ Ευρώπης-Κόλπου στο ξενοδεχείο Costa Navarino στην Μεσσηνία.
Η πλατφόρμα ξεκίνησε από κοινού από το αμερικανικό think tank Atlantic Council και το Antenna Group ως μηχανισμός πολιτικού διαλόγου μεταξύ της Ευρώπης και των χωρών του Κόλπου.
Η Μελόνι είχε ήδη υποστηρίξει την πρωτοβουλία σε βιντεοσκοπημένη ομιλία, κατά την επίσημη έναρξή της τον Σεπτέμβριο του 2025. Η Πρωθυπουργός της Ιταλίας αναμένεται να ανοίξει το φόρουμ μαζί με τον Πρωθυπουργό του Κατάρ.
Σύμφωνα με ιταλικές πηγές, οι συζητήσεις θα φέρουν κοντά ηγέτες της Νότιας Ευρώπης καθώς και ηγέτες από τη Βόρεια Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένου του Φινλανδού Προέδρου Αλεξάντερ Στουμπ, με τους Πρωθυπουργούς του Κατάρ και του Κουβέιτ.
Αναμένεται επίσης να παραστούν ανώτεροι εκπρόσωποι διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, συμπεριλαμβανομένου του ΔΝΤ και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Ιταλοί αξιωματούχοι αντέκρουσαν δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης που υπονοούσαν τη συμμετοχή ιδιωτικών ομίλων όπως η BlackRock ή η JPMorgan, λέγοντας ότι αυτές οι αναφορές ήταν ανακριβείς.
Το ίδιο το φόρουμ στοχεύει να φέρει κοντά αρχηγούς κρατών, υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, επενδυτές και επιχειρηματικούς ηγέτες για να συζητήσουν τον γεωπολιτικό συντονισμό, τους οικονομικούς δεσμούς και τις διασυνοριακές επενδύσεις.
Ο στόχος της Ρώμης
Η Ρώμη προσπαθεί όλο και περισσότερο να παρουσιάσει τη Μεσόγειο όχι απλώς ως περιφερειακό χώρο ασφάλειας, αλλά ως στρατηγικό σύνδεσμο μεταξύ Ευρώπης και Κόλπου.
Η ιταλική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι:
- η ενεργειακή ασφάλεια,
- οι αλυσίδες εφοδιασμού,
- το θαλάσσιο εμπόριο,
- η παραγωγή τροφίμων
- και η διαχείριση της μετανάστευσης,
αποτελούν πλέον μέρος της ίδιας γεωπολιτικής εξίσωσης.
Αυτό το πλαίσιο έχει αποκτήσει μεγαλύτερη προβολή καθώς οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιδιώκουν να διαφοροποιήσουν τις συνεργασίες και να μειώσουν τα τρωτά σημεία που συνδέονται με την παγκόσμια αστάθεια.
Εστίαση στη μετανάστευση
Παράλληλα με τις συζητήσεις Ευρώπης-Κόλπου, η Τζόρτζια Μελόνι θα συμμετάσχει επίσης σε μια συνάντηση ηγετών της Νότιας Ευρώπης, με επίκεντρο τις μεταναστευτικές ροές στην Κεντρική και Ανατολική Μεσόγειο.
Οι συνομιλίες ακολουθούν κοινή διακήρυξη που συμφωνήθηκε από την Ιταλία, την Ελλάδα, την Κύπρο και τη Μάλτα, στο περιθώριο της άτυπης συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στην Κύπρο στις 24 Απριλίου.
Οι τέσσερις χώρες έχουν πιέσει για μεγαλύτερο συντονισμό στη διαχείριση της μετανάστευσης και στις πολιτικές για τα σύνορα της Μεσογείου εντός του πλαισίου της ΕΕ.
Επόμενος σταθμός: Κύπρος
Η Ιταλίδα ηγέτιδα θα μεταβεί στη συνέχεια στην Κύπρο, για διμερή συνάντηση με τον Νίκο Χριστοδουλίδη, με επίκεντρο τον περιφερειακό συντονισμό στην Ανατολική Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένης της μετανάστευσης και της ευρύτερης στρατηγικής συνεργασίας.
Ο άξονας Ιταλίας-Κύπρου έχει αποκτήσει πια πολύ μεγάλη σημασία για τις συζητήσεις της ΕΕ που αφορούν την ασφάλεια της Μεσογείου και την περιφερειακή συνδεσιμότητα.
