Ο Ντόναλντ Τραμπ, στη δεύτερη θητεία του, έχει επεκτείνει την ισχύ της αμερικανικής προεδρίας σε επίπεδα που, σύμφωνα με το Axios, δεν έχουν παρατηρηθεί ξανά στη σύγχρονη πολιτική ιστορία. Ωστόσο, αυτό που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία δεν είναι μόνο η διεύρυνση της εξουσίας, αλλά ο τρόπος με τον οποίο τη χρησιμοποιεί: συχνά μόνος, παρορμητικά και χωρίς σαφή υπολογισμό των συνεπειών.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Axios, αυτές οι αποφάσεις εξηγούν σε μεγάλο βαθμό τη ραγδαία πτώση της δημοτικότητάς του και ενδέχεται να καθορίσουν οριστικά τη δεύτερη προεδρική του θητεία. Κάθε πρόεδρος των ΗΠΑ δοκιμάζει τα όρια της εξουσίας του, όμως το Axios σημειώνει ότι ο Τραμπ κινείται ταχύτερα και πιο επιθετικά από οποιονδήποτε προκάτοχό του, συχνά χωρίς να δίνει ιδιαίτερη σημασία στις πολιτικές, θεσμικές ή διεθνείς επιπτώσεις. Οι μοναδικοί παράγοντες που φαίνεται να μπορούν να τον περιορίσουν είναι τα αμερικανικά δικαστήρια, οι αγορές ή η ανάγκη του για θετική δημοσιότητα. Μέχρι όμως να υπάρξει αντίδραση, οι αποφάσεις έχουν ήδη ληφθεί: οι δασμοί έχουν επιβληθεί, οι διεθνείς σχέσεις έχουν τραυματιστεί ή ακόμη και ένας πόλεμος έχει ξεκινήσει.
Το κράτος δικαίου ως πολιτικό όπλο
Σύμφωνα με το Axios, ο Τραμπ χρησιμοποίησε τον κρατικό μηχανισμό εναντίον πολιτικών αντιπάλων, ενώ ταυτόχρονα επέτρεψε σε συγγενείς και συμμάχους να επωφεληθούν οικονομικά από την προεδρία. Το δημοσίευμα αναφέρει ότι έστειλε την ICE, την αμερικανική υπηρεσία μετανάστευσης, σε πόλεις των ΗΠΑ χωρίς επαρκή προετοιμασία και με συνεχώς μεταβαλλόμενη αποστολή, ενθαρρύνοντας τη σκληρή τηλεοπτική εικόνα των επιχειρήσεων ακόμη και όταν υπήρξαν περιπτώσεις συλλήψεων και απελάσεων που περιλάμβαναν Αμερικανούς πολίτες.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη χρήση του Υπουργείου Δικαιοσύνης απέναντι σε πολιτικούς αντιπάλους και επικριτές του. Σύμφωνα με το Axios, ασκήθηκαν διώξεις με αδύναμα νομικά επιχειρήματα, με αποτέλεσμα ορισμένες από αυτές να απορριφθούν ακόμη και από δικαστές διορισμένους από Ρεπουμπλικανούς προέδρους. Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ φέρεται να επιβράβευσε συμμάχους και υποστηρικτές του που υποστήριζαν ότι στο παρελθόν είχαν στοχοποιηθεί πολιτικά από κρατικούς μηχανισμούς.
Το Axios υποστηρίζει επίσης ότι η προεδρία μετατράπηκε σε μέσο οικονομικού οφέλους για πρόσωπα του στενού κύκλου του Τραμπ. Οικογενειακά πρόσωπα, φίλοι και επιχειρηματικοί συνεργάτες φέρονται να αποκόμισαν κέρδη μέσω επενδύσεων, μετοχών, κρυπτονομισμάτων και επιχειρηματικών συμφωνιών που συνδέονταν άμεσα με την πολιτική επιρροή του Λευκού Οίκου.
Οικονομία με αυτοσχεδιασμό και αποφάσεις της στιγμής
Το δεύτερο μεγάλο πεδίο κριτικής αφορά την οικονομική πολιτική. Σύμφωνα με το Axios, η εικόνα που δίνει ο Τραμπ είναι ότι διοικεί τη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου περισσότερο με προσωπικό ένστικτο και αναρτήσεις στο Truth Social παρά μέσω οργανωμένου κυβερνητικού σχεδιασμού.
Το δημοσίευμα αναφέρει ότι επέβαλε εκτεταμένους και συχνά απρόβλεπτους δασμούς τόσο σε συμμάχους όσο και σε αντιπάλους των ΗΠΑ, αγνοώντας το Κογκρέσο και παρακάμπτοντας θεσμικές διαδικασίες. Οι αποφάσεις αυτές δημιούργησαν έντονη αβεβαιότητα στις αγορές και πίεση στις διεθνείς εμπορικές σχέσεις.
Ιδιαίτερα σοβαρή θεωρείται και η πίεση που άσκησε στον πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, ζητώντας χαμηλότερα επιτόκια. Σύμφωνα με το Axios, το Υπουργείο Δικαιοσύνης προχώρησε ακόμη και σε ποινική έρευνα, σπάζοντας μια παράδοση περίπου πενήντα ετών που ήθελε τη Fed ανεξάρτητη από πολιτικές παρεμβάσεις του Λευκού Οίκου.
Παράλληλα, ο Τραμπ ανακοίνωσε μέσω Truth Social στεγαστικά δάνεια διάρκειας πενήντα ετών αλλά και επιταγές 2.000 δολαρίων από «έσοδα δασμών», χωρίς όμως να παρουσιαστεί συγκεκριμένο νομοθετικό πλαίσιο ή σαφές σχέδιο εφαρμογής. Σύμφωνα με το Axios, πολλές από αυτές τις εξαγγελίες παρέμειναν περισσότερο πολιτικά συνθήματα παρά ολοκληρωμένες κυβερνητικές πολιτικές.
Εξωτερική πολιτική με προσωπικά κριτήρια
Το τρίτο και ίσως πιο επικίνδυνο πεδίο αφορά την εξωτερική πολιτική και τη χρήση στρατιωτικής ισχύος. Το Axios περιγράφει έναν πρόεδρο που φαίνεται να χειρίζεται τη διπλωματία και τον στρατό μέσω αναρτήσεων στα social media και προσωπικών ενστίκτων.
Ο Τραμπ συγκρούστηκε δημόσια με ιστορικούς συμμάχους των ΗΠΑ, όπως το NATO, η Ουκρανία, ο Καναδάς και η Δανία, μετατρέποντας σύμφωνα δεκαετίες στρατηγικών συνεργασιών σε δημόσιες πολιτικές αντιπαραθέσεις προσωπικού χαρακτήρα.
Το Axios αναφέρει ακόμη ότι ο Τραμπ ξεκίνησε πόλεμο με το Ιράν έπειτα από πιέσεις του Ισραήλ, χωρίς όμως να υπάρχει ξεκάθαρο σχέδιο για τη διάρκεια της σύγκρουσης, το οικονομικό κόστος ή τη διαχείριση των συνεπειών. Το δημοσίευμα σημειώνει ότι οι επιπτώσεις του πολέμου εξελίσσονται ήδη σε μια μακρά και ιδιαίτερα δαπανηρή κρίση.
Την ίδια στιγμή, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ προχώρησε, με την ανοχή του Τραμπ, στην απομάκρυνση του ανώτατου στρατιωτικού αξιωματικού του αμερικανικού στρατού αλλά και του υπουργού Ναυτικού κατά τη διάρκεια της πολεμικής σύγκρουσης, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις σχετικά με την πολιτικοποίηση της στρατιωτικής ηγεσίας.
Η δημοτικότητα του Τραμπ καταρρέει
Σύμφωνα με τον αναλυτή Nate Silver, η δημοτικότητα του Τραμπ βρίσκεται 19 μονάδες κάτω από το όριο θετικής αξιολόγησης, στο χαμηλότερο επίπεδο της δεύτερης θητείας του και σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα που ακολούθησαν την επίθεση στο Καπιτώλιο στις 6 Ιανουαρίου 2021.
Παράλληλα, δημοσκόπηση του CNN έδειξε ότι το 70% των Αμερικανών αποδοκιμάζει τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται την οικονομία. Σύμφωνα με το Axios, πρόκειται για ποσοστό που δεν είχε εμφανιστεί ούτε κατά την πρώτη θητεία του ούτε ακόμη και κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
Το δημοσίευμα αναφέρεται και στον όρο «TACO» (“Trump Always Chickens Out”), ο οποίος διαδόθηκε στα social media για να περιγράψει το μοτίβο κατά το οποίο ο Τραμπ υιοθετεί αρχικά ακραία και επιθετική στάση, αλλά στη συνέχεια υποχωρεί όταν οι αγορές ή οι πολιτικές αντιδράσεις γίνονται έντονες. Ωστόσο, το Axios υπογραμμίζει ότι ακόμη και όταν γίνεται υπαναχώρηση, η ζημιά έχει ήδη προκληθεί. Οι αλυσίδες εφοδιασμού έχουν αλλάξει, οι σύμμαχοι έχουν χάσει εμπιστοσύνη και οι γεωπολιτικές ισορροπίες έχουν ήδη διαταραχθεί.
Το βασικό συμπέρασμα του Axios
Το Axios καταλήγει ότι μεγάλο μέρος της πολιτικής του Τραμπ θα μπορούσε θεωρητικά να ανατραπεί από έναν επόμενο Δημοκρατικό πρόεδρο, καθώς πολλές αποφάσεις ελήφθησαν μονομερώς και όχι μέσω σταθερής νομοθεσίας από το Κογκρέσο.
Ωστόσο, οι βαθύτερες συνέπειες ίσως να μην είναι αναστρέψιμες. Η εμπιστοσύνη των συμμάχων προς τις ΗΠΑ δεν αποκαθίσταται εύκολα, οι θεσμοί όταν λυγίζουν δεν επανέρχονται πάντα στην αρχική τους μορφή και οι στρατιωτικές και διπλωματικές ρήξεις αφήνουν μακροχρόνιο αποτύπωμα. Σύμφωνα με το Axios, αυτό ακριβώς μπορεί να αποτελέσει τη μόνιμη πολιτική κληρονομιά της δεύτερης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ.
