Σε μια νέα σοβαρή ρητορική έξαρση προχώρησε ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, δηλώνοντας ενώπιον των βουλευτών του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης ότι οι ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο και τη Συρία «απειλούν επίσης την Τουρκία». Συνδέοντας ευθέως την ασφάλεια της Άγκυρας με τη Βηρυτό και τη Δαμασκό, ο Τούρκος ηγέτης υποστήριξε ότι η «επιθετικότητα» του Ισραήλ θέτει σε κίνδυνο τον κόσμο και «πρέπει να σταματήσει».
Σύμφωνα με ανάλυση του Χοσέ Λεβ Άλβαρεζ που είναι σήμερα κεντρικό θέμα στο Middle East Forum, η τοποθέτηση αυτή δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά έρχεται να προστεθεί σε παλαιότερες απειλές του περί ενδεχόμενης τουρκικής παρέμβασης εναντίον του Ισραήλ, «όπως ακριβώς μπήκαμε στο Καραμπάχ και τη Λιβύη». Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η δικτατορική ρητορική του Ερντογάν έχει περάσει από θέατρο σε δόγμα. Το Ισραήλ θα πρέπει να την αντιμετωπίσει αναλόγως, παρατηρεί ο αναλυτής.
Η θεσμική κάλυψη του ΝΑΤΟ και η απειλή της Άγκυρας
Για δεκαετίες, η στρατηγική της Ιερουσαλήμ ήταν προσανατολισμένη σχεδόν αποκλειστικά στην αντιμετώπιση του Ιράν, των πυρηνικών του φιλοδοξιών και των πληρεξουσίων του στην περιοχή, όπως η Χεζμπολάχ και η Χαμάς. Αν και η ιρανική απειλή παραμένει υπαρξιακή, η Τουρκία αναδεικνύεται πλέον ως η επόμενη μεγάλη δομική πρόκληση.
Σε αντίθεση με την Τεχεράνη, η Άγκυρα απολαμβάνει τη θεσμική κάλυψη του ΝΑΤΟ, διαθέτοντας τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό της συμμαχίας, προηγμένη δυτική τεχνολογία, αναβαθμισμένα μαχητικά F-16 και μια ραγδαία αναπτυσσόμενη εγχώρια βιομηχανία μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Παράλληλα, στο έδαφός της φιλοξενούνται αμερικανικές πυρηνικές βόμβες, ενώ ο Ερντογάν εκμεταλλεύεται τη συμμαχία όταν είναι χρήσιμη και την εμποδίζει όταν του βολεύει.
Ο κίνδυνος ξεκινά από την ιδεολογική ταυτότητα του κυβερνώντος κόμματος, το οποίο έχει τις ρίζες του στη Μουσουλμανική Αδελφότητα. Ο Τούρκος Πρόεδρος αρνείται να χαρακτηρίσει τη Χαμάς ως τρομοκρατική οργάνωση, αποκαλώντας τα μέλη της «μουτζαχεντίν» και «μαχητές της απελευθέρωσης», ενώ την ίδια στιγμή προσφέρει καταφύγιο και χρηματοδοτικά δίκτυα στα στελέχη της. Στο γεωπολιτικό πεδίο, το αναθεωρητικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» διεκδικεί τεράστιο θαλάσσιο χώρο στη Μαύρη Θάλασσα, το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, αμφισβητώντας ευθέως τα ελληνικά, κυπριακά και ισραηλινά συμφέροντα, καθώς και την ενεργειακή αρχιτεκτονική της περιοχής, παρατηρεί ο Άλβαρεζ .
Η στρατηγική απάντηση του Ισραήλ σε πέντε επίπεδα
Προκειμένου να αναχαιτιστεί ο νεοοθωμανικός αναθεωρητισμός, η Ιερουσαλήμ οφείλει να αναπτύξει μια ολοκληρωμένη στρατηγική αποτροπής που εκτείνεται σε πέντε βασικούς άξονες, προτείνει. Το πρώτο επίπεδο αφορά την περιφερειακή αρχιτεκτονική και την ανάγκη εμβάθυνσης της αμυντικής και ενεργειακής συνεργασίας με την Ελλάδα και την Κύπρο. Η ένταξη των δύο αυτών χωρών στις Συμφωνίες του Αβραάμ θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα ισχυρό μέτωπο ασφαλείας, συνδέοντας την Ευρώπη με τη νότια πλευρά του ΝΑΤΟ και την οικονομική εμβέλεια της Ινδίας, μετατρέποντας τις τουρκικές προσπάθειες περικύκλωσης σε αυτοαπομόνωση της ίδιας της Άγκυρας.
Στο στρατιωτικό πεδίο, το Ισραήλ πρέπει να προετοιμαστεί για την αντιμετώπιση σύγχρονων απειλών, όπως τα σμήνη τουρκικών drones και ο ηλεκτρονικός πόλεμος, επενδύοντας στην αεράμυνα κατευθυνόμενης ενέργειας και σε δυνατότητες πληγμάτων μεγάλης εμβέλειας. Στον ναυτικό τομέα, η επιδίωξη της Τουρκίας για έλεγχο της θάλασσας πρέπει να απαντηθεί με την ενίσχυση της υπεροχής των υποβρυχίων και τις κοινές περιπολίες με την Ελλάδα και την Κύπρο. Είναι σαφές ότι κάθε αγωγός, διαδρομή φυσικού αερίου και διασύνδεση ηλεκτρικής ενέργειας που παρακάμπτει τον τουρκικό καταναγκασμό αποδυναμώνει την επιρροή του Ερντογάν.
Ασύμμετρη αποτροπή και ο ρόλος της Ουάσινγκτον
Παράλληλα, το Ισραήλ χρειάζεται να αναπτύξει μηχανισμούς ασύμμετρης αποτροπής, καθιστώντας σαφές στην Άγκυρα ότι οι δικές της στρατηγικές υποδομές, περιλαμβανομένου του σχεδίου για τη Διώρυγα της Κωνσταντινούπολης, παρουσιάζουν ευπάθειες. Στο επίπεδο του πολιτικού πολέμου, η ισραηλινή διπλωματία πρέπει να αναδείξει διεθνώς την τουρκική υποκρισία, εστιάζοντας στην καταστολή των Κούρδων, την παράνομη κατοχή της βόρειας Κύπρου και τη φυλάκιση δημοσιογράφων.
Τέλος, η στάση των Ηνωμένων Πολιτειών κρίνεται κομβική. Η Ουάσινγκτον δεν μπορεί να συνεχίσει να αντιμετωπίζει τον Ερντογάν ως έναν απαραίτητο σύμμαχο και ακίνδυνο οξύθυμο. Ένα κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ που προστατεύει τη Χαμάς και απειλεί τους σταθερούς εταίρους της Δύσης πρέπει να υποστεί τις ανάλογες συνέπειες, με το Κογκρέσο να θέτει αυστηρούς όρους στην παραχώρηση προηγμένων οπλικών συστημάτων. Η ειρήνη στην περιοχή θα διασφαλιστεί μόνο όταν γίνει κατανοητό ότι το νεο-ιμπεριαλιστικό σχέδιο του Ερντογάν θα συναντήσει ένα αρραγές περιφερειακό μέτωπο και ένα κόστος που η Άγκυρα δεν θα είναι σε θέση να διαχειριστεί, καταλήγει ο Αμερικανο-Ισραηλινός αναλυτής.
Πηγή φωτογραφίας: Middle East Forum
Δείτε επίσης:
- Νετανιάχου: «Ο δικτάτορας Ερντογάν δεν θα μας κάνει κήρυγμα»
- Μάικλ Ρούμπιν στο Κογκρέσο: «Ο Ερντογάν απειλεί τα συμφέροντα των ΗΠΑ και την περιφερειακή σταθερότητα»
- MEF: Θα επιτρέψουν οι ΗΠΑ στην Τουρκία να διαμελίσει το Αιγαίο;
- Επιστολή – καταπέλτης από 66 προσωπικότητες της Θράκης: «Η απραξία φέρνει πόλεμο»
- MEF: Πώς ο νομικός αναθεωρητισμός του Ερντογάν φέρνει σύγκρουση στη Μεσόγειο
- Middle East Forum: Η Τουρκία επιδιώκει την εποπτεία της μουσουλμανικής κοινότητας στην Ελλάδα
