Ως «τουρκικό παραδοσιακό χορό» παρουσίασαν στην Τουρκία τον ποντιακό χορό, τον οποίο ονομάζουν horon (χορόν), σε μια εκδήλωση όπου περίπου 5.000 άνθρωποι χόρεψαν ταυτόχρονα στην Κωνσταντινούπολη και κατέρριψαν το παγκόσμιο ρεκόρ Γκίνες για τη μεγαλύτερη συμμετοχή σε παραδοσιακό χορό. Οι διοργανωτές χαρακτήρισαν τον ποντιακό χορό ως μέρος της τουρκικής παραδοσιακής κληρονομιάς, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις, καθώς ο χορός είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με τον ποντιακό ελληνισμό, τη σέρα, τον πυρρίχιο και τη μνήμη των Ελλήνων του Πόντου.
Το ρεκόρ Γκίνες και η ανακοίνωση
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στην Κωνσταντινούπολη υπό την οργάνωση της Τουρκικής Ομοσπονδίας Χορού, με τη συμμετοχή χιλιάδων χορευτών με παραδοσιακές φορεσιές. «Είναι μεγάλη μου χαρά να ανακοινώσω επίσημα ότι η Τουρκική Ομοσπονδία Χορού είναι ο νέος κάτοχος του τίτλου των Ρεκόρ Γκίνες για τον μεγαλύτερο τουρκικό παραδοσιακό χορό», δήλωσε ο εκπρόσωπος των Ρεκόρ Γκίνες. Η διατύπωση «τουρκικός παραδοσιακός χορός» ήταν το σημείο που προκάλεσε τις μεγαλύτερες αντιδράσεις, καθώς ο χορός που παρουσιάστηκε ως τουρκικός είναι βαθιά ριζωμένος στην ποντιακή παράδοση.
Η ποντιακή ταυτότητα του χορού
Ο χορός που παρουσιάστηκε στην Τουρκία ως «τουρκικός» δεν είναι ένας γενικός λαϊκός χορός της Μαύρης Θάλασσας. Αγγίζει έναν από τους βαθύτερους πυρήνες της ποντιακής μνήμης: τη σχέση του ποντιακού χορού με τον πυρρίχιο, τη σέρα και τη χορευτική παράδοση των Ελλήνων του Πόντου. Ο πυρρίχιος θεωρείται ένας από τους αρχαιότερους πολεμικούς χορούς του ελληνικού κόσμου, συνδεδεμένος με τη σωματική ετοιμότητα, τη μαχητικότητα και τον ρυθμό. Στην ποντιακή παράδοση, η πιο εμβληματική συνέχεια αυτού του πολεμικού πνεύματος είναι η σέρα, ο κατεξοχήν ποντιακός πολεμικός χορός, γρήγορος, δυναμικός, με έντονες κινήσεις και κοφτό ρυθμό. Για τον ποντιακό ελληνισμό, η σέρα δεν είναι απλώς λαογραφικό στοιχείο, είναι χορός ταυτότητας, συνδεδεμένος με την ιστορική παρουσία των Ελλήνων στον Πόντο, την ποντιακή λύρα και τη διατήρηση μιας παράδοσης που μεταφέρθηκε μετά τον ξεριζωμό.
Η οικειοποίηση της ποντιακής κληρονομιάς
Ο horon, όπως ονομάζεται σήμερα στην Τουρκία ο χορός της περιοχής της Μαύρης Θάλασσας, παρουσιάζεται από την τουρκική πλευρά ως αποκλειστικά τουρκικός. Στην ουσία, όμως, πρόκειται για την τουρκική εκδοχή ενός χορευτικού ιδιώματος που έχει άμεση συγγένεια με την ποντιακή χορευτική παράδοση. Οι ομοιότητες δεν είναι τυχαίες: ο κυκλικός σχηματισμός, ο έντονος ρυθμός, οι γρήγορες κινήσεις, η σύνδεση με τη μουσική παράδοση της Μαύρης Θάλασσας παραπέμπουν σε κοινό πολιτιστικό υπόστρωμα, στο οποίο η ποντιακή ελληνική παρουσία υπήρξε καθοριστική. Η παρουσίαση του χορού ως αποκλειστικά «τουρκικού» αποσιωπά την ποντιακή ελληνική διάσταση και τη βαθιά ιστορική σχέση του συγκεκριμένου χορευτικού ιδιώματος με τη σέρα και τον πυρρίχιο.
İstanbul’da 5 bin kişi, aynı anda horon teperek Guinness Dünya Rekoru denemesi gerçekleştirdi.pic.twitter.com/fxiIiHYPZu
— Onedio (@onedio) June 28, 2026
Τι σημαίνει η καταγραφή στα Ρεκόρ Γκίνες
Η καταγραφή στα Ρεκόρ Γκίνες αφορά το μέγεθος της εκδήλωσης, όχι την ιστορική προέλευση του χορού. Το Guinness World Records πιστοποιεί τη μαζική χορευτική εκτέλεση, αλλά δεν αποτελεί ιστορική ή εθνολογική επιτροπή που αποφαίνεται για την πολιτιστική ταυτότητα ενός χορού. Η τουρκική παρουσίαση ωστόσο επιχειρεί να μετατρέψει ένα αριθμητικό ρεκόρ σε πολιτιστικό τεκμήριο, κάτι που η πραγματικότητα δεν επιτρέπει.
Η ευρύτερη εικόνα
Το περιστατικό έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Τουρκία επενδύει ολοένα και περισσότερο στην πολιτιστική διπλωματία, επιχειρώντας να προβάλλει διεθνώς μια ενιαία τουρκική πολιτιστική αφήγηση. Σε αυτή την αφήγηση, στοιχεία που διαμορφώθηκαν σε πολυεθνοτικά περιβάλλοντα της Ανατολής, του Πόντου, των Βαλκανίων και της Μικράς Ασίας παρουσιάζονται συχνά ως αποκλειστικά τουρκικά. Για την Τουρκία, ο horon είναι χορός της Μαύρης Θάλασσας και μέρος της τουρκικής παράδοσης.
Για τους Πόντιους Έλληνες, όμως, ο χορόν, η σέρα και οι συγγενείς χορευτικές μορφές είναι ζωντανό κομμάτι της ποντιακής ταυτότητας. Άλλο να αναγνωρίζεται ότι ο χορός χορεύεται σήμερα και στην Τουρκία, και άλλο να παρουσιάζεται διεθνώς ως αποκλειστικά «τουρκικός», χωρίς καμία αναφορά στην ποντιακή ελληνική του διάσταση. Η πρώτη προσέγγιση αναγνωρίζει την πολυπλοκότητα της ιστορίας. Η δεύτερη την απλοποιεί, την εθνικοποιεί και δημιουργεί εύλογες αντιδράσεις.
Δείτε επίσης:
- Ποντιακή Γενοκτονία: 107 χρόνια από το αδικαίωτο τουρκικό έγκλημα
- Φράγκος στο Newsbreak: Κάποιοι δεν κίνησαν το μικρό τους δαχτυλάκι για να αλλάξει η έκθεση για την Τουρκία
- Προκαλεί ξανά ο Ερντογάν: «Η Τουρκία είναι μεγαλύτερη από τα σύνορά της»
