Ο Σύλλογος Φίλων Μονεμβάσιας ανακοίνωσε ότι το έργο κατασκευής τελεφερίκ στον Βράχο της Μονεμβασιάς τίθεται σε αναστολή, εξέλιξη που –όπως σημειώνει– έρχεται να επιβεβαιώσει τις ενστάσεις που είχαν διατυπωθεί από επιστημονικούς, θεσμικούς και κοινωνικούς φορείς σχετικά με τη νομιμότητα, την ασφάλεια και τις επιπτώσεις του έργου στο μνημειακό και φυσικό περιβάλλον της περιοχής.
Η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου
Κομβικό σημείο στην υπόθεση αποτελεί η απόφαση 85/2026 του Δημοτικού Συμβουλίου Μονεμβασιάς, με την οποία –κατόπιν αιτήματος του αναδόχου– αποφασίστηκε η αναστολή των εργασιών.
Σύμφωνα με τον Σύλλογο, η απόφαση αυτή σηματοδοτεί ουσιαστικά «πάγωμα» του έργου, σε μια χρονική συγκυρία όπου είχαν ήδη ανακύψει σοβαρά ζητήματα τόσο ως προς την πορεία υλοποίησης όσο και ως προς τις αδειοδοτήσεις και τις τεχνικές παραμέτρους.
Παρέμβαση Συνηγόρου του Πολίτη και χρονική αλληλουχία
Ο Σύλλογος επισημαίνει ότι ο ανάδοχος είχε καταθέσει Ειδική Δήλωση Διακοπής Εργασιών στις 19 Ιουνίου 2026, ενώ η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου ελήφθη στις 29 Ιουνίου.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στο γεγονός ότι, στις 26 Ιουνίου, ο Συνήγορος του Πολίτη απηύθυνε επιστολή προς τον Δήμο και το Υπουργείο Πολιτισμού, ζητώντας την αναστολή του έργου προκειμένου να εξεταστούν ζητήματα που σχετίζονται με την αδειοδότηση και την ασφάλεια των εργασιών.
Ο Σύλλογος υποστηρίζει ότι η χρονική εγγύτητα των εξελίξεων αυτών δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τον τρόπο διαχείρισης της υπόθεσης και τη λήψη αποφάσεων από τους εμπλεκόμενους φορείς.
Ζήτημα πληρωμών και διοικητικών ενεργειών
Στο πλαίσιο της ανακοίνωσης γίνεται αναφορά και σε οικονομικές πτυχές της υπόθεσης. Ο Σύλλογος υποστηρίζει ότι, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, είχαν εκδοθεί εντάλματα πληρωμών προς τον ανάδοχο ακόμη και μετά την κατάθεση της δήλωσης διακοπής εργασιών.
Το γεγονός αυτό, όπως σημειώνεται, εγείρει ερωτήματα ως προς τη διοικητική διαδικασία και τη χρονική σειρά των ενεργειών, ενώ συνδέεται από την πλευρά του Συλλόγου με ζητήματα διαφάνειας και ορθής διαχείρισης δημόσιων πόρων.
Τεχνικά και αρχαιολογικά ζητήματα στο έργο
Στο πρακτικό της συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου αναφέρεται ότι η διακοπή των εργασιών σχετίζεται με «απρόβλεπτα ευρήματα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος» αλλά και με τεχνικές δυσκολίες στο πρανές της περιοχής, που απαιτούν πρόσθετα μέτρα προστασίας και σταθεροποίησης πριν τη συνέχιση των εκσκαφών.
Ο Σύλλογος, ωστόσο, θέτει ζήτημα επάρκειας του αρχικού σχεδιασμού, επισημαίνοντας ότι η περιοχή βρίσκεται σε άμεση γειτνίαση με την Καστροπολιτεία και ότι είχαν ήδη διατυπωθεί ενστάσεις για την απουσία επαρκών γεωτεχνικών ερευνών πριν την έναρξη του έργου.
Παράλληλα, γίνεται αναφορά σε προηγούμενες μελέτες και αποφάσεις που σχετίζονται με την προστασία του μνημειακού χαρακτήρα της Μονεμβασιάς, καθώς και σε έγγραφα που είχαν αποσταλεί από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λακωνίας.
Θεσμικές παρεμβάσεις και επόμενα βήματα
Στην ανακοίνωση γίνεται αναφορά και σε παρεμβάσεις θεσμικών οργάνων, μεταξύ των οποίων και το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, το οποίο είχε γνωμοδοτήσει υπέρ της υλοποίησης του έργου, καθώς και σε επιστολές που είχαν κατατεθεί από τον Σύλλογο ήδη από το 2026, με επισημάνσεις για πιθανούς κινδύνους και ελλείψεις στον σχεδιασμό.
Ο Σύλλογος Φίλων Μονεμβάσιας ζητά την απομάκρυνση του εργοταξίου και του εξοπλισμού από τον χώρο, ώστε –όπως αναφέρει– να αποκατασταθεί η εικόνα της Καστροπολιτείας και να διευκολυνθεί η πρόσβαση κατοίκων και επισκεπτών, ιδιαίτερα ενόψει της θερινής περιόδου με αυξημένη τουριστική κίνηση.
Την ίδια ώρα, η υπόθεση παραμένει ανοικτή σε θεσμικό επίπεδο, καθώς αναμένεται η συνέχεια της διερεύνησης από τον Συνήγορο του Πολίτη και η αξιολόγηση του συνόλου των τεχνικών, διοικητικών και αδειοδοτικών στοιχείων που έχουν τεθεί στο μικροσκόπιο.
Ολόκληρη η ανάρτηση του Συλλόγου Φίλων Μονεμβάσιας
«Το έργο τελεφερίκ στη Μονεμβασιά παγώνει!
Σημαντική τελευταία εξέλιξη δικαιώνει τον αγώνα του Συλλόγου Φίλων Μονεμβασιάς, του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, της Europa Nostra, πλήθος άλλων φορέων, και Βουλευτών και Βουλευτριών από 5 διαφορετικά κόμματα του εθνικού και ευρωπαϊκού κοινοβουλίου που έθεσαν θέματα νομιμότητας, ασφάλειας, περιβαλλοντικών και άλλων επιπτώσεων του έργου.
Συγκεκριμένα, με την χθεσινή (29.56.2026) απόφαση 85/2026 του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Μονεμβασιάς, το έργο παγώνει κατόπιν αιτήματος του αναδόχου, με την ευθύνη να αποδίδεται ανερυθρίαστα στον ίδιο τον Βράχο και τα αρχαία του και όχι στις απίθανες και προκλητικές πράξεις και παραλείψεις της Δημοτικής Αρχής, του εργολάβου και της Διοίκησης του Υπουργείου Πολιτισμού, συμπεριλαμβανομένου του Γενικού Γραμματέα που «παραιτήθηκε» προ ημερών στον απόηχο του σκανδάλου της πολεοδομίας.
Η πρόσφατη παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη
Ο ανάδοχος του έργου του τελεφερίκ κατέθεσε Ειδική Δήλωση Διακοπής Εργασιών στις 19.6.2026, σε απάντηση της οποίας, η Δημοτική Αρχή χρειάστηκε 10 μέρες για να συγκαλέσει μια «κατεπείγουσα συνεδρίαση» (όπως την αποκαλεί η ίδια), για το θέμα στις 29.6.2026.
Η συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε α) ακριβώς μόλις μια μέρα πριν την ημερομηνία ολοκλήρωσης του έργου (όπως αυτό έχει καθοριστεί προ ετών: 30.6.2026) και β) ακριβώς μόλις μια εργάσιμη μέρα μετά τις 26.6.2026, όταν ο Συνήγορος του Πολίτη έστειλε επιστολή προς τη Δημοτική Αρχή και το Υπουργείο Πολιτισμού ζητώντας να σταματήσουν το έργο προκειμένου να διερευνηθεί μια σειρά ζητημάτων σχετικά με την έλλειψη άδειοδότησης του (δεν υπάρχει η προβλεπόμενη άδεια οικοδομής, η έκδοση της οποία αναγνωρίζεται ρητά ως ορόσημο στη σελ. 4 της Προμελέτης του έργου), καθώς και την ασφάλεια των εργασιών. Δεν μπορεί κανείς να δεχτεί ότι όλο αυτό αποτελεί διαβολική σύμπτωση.
Ας σημειωθεί ότι στη χθεσινή συνεδρίαση έφτασε να απέχει σύσσωμη η παράταξη της αντιπολίτευσης, που έχει επανειλημμένα στηρίξει το έργο (δηλαδή 10 από τα 25 άτομα έλειψαν). Κάποτε μας έλεγαν ότι το έργο έχει διαπαραταξιακή στήριξη, τώρα που άρχιζαν να διερευνώνται νομικά ζητήματα από την Ανεξάρτητη Αρχή του Συνηγόρου του Πολίτη φαίνεται πως κάποιοι προτίμησαν να μην βρεθούν υπόλογοι.
Πλήρωναν τον ανάδοχο ακόμα και αφότου ζήτησε να σταματήσει το έργο
Όπως προαναφέρθηκε, ο ανάδοχος του έργου του τελεφερίκ κατέθεσε Ειδική Δήλωση Διακοπή Εργασιών στις 19.6.2026 και το Δημοτικό Συμβούλιο την έκανε δεκτή στις 29.6.2026. Αλλά προσοχή: το Δημοτικό Συμβούλιο αποφάσισε να μην έχει η απόφασή του εφαρμογή ούτε από την πρώτη ημερομηνία ούτε από τη δεύτερη, αλλά από την φαινομενικά τυχαία ημερομηνία της 22.6. Γιατί αυτό; Επειδή η Δημοτική Αρχή συνέχισε να εκδίδει εντάλματα πληρωμών προς τον ανάδοχο ως τις 22.6 και ενώ αυτός είχε ήδη υποβάλει Ειδική Δήλωση Διακοπή Εργασιών! (εδώ τα εντάλματα της 22.6: https://diavgeia.gov.gr/…/9%CE%95%CE%A7%CE%94%CE%A9%CE…
και https://diavgeia.gov.gr/…/9%CE%95%CE%A7%CE%94%CE%A9%CE…
).
Προφανώς , η Δημοτική Αρχή προσπαθεί να αποφύγει οποιαδήποτε κατηγορία περί οικονομικής απιστίας και για τον λόγο αυτό δηλώνει πως η απόφασή της είναι «απολύτως αναγκαία» για να μην «βλάψει τα οικονομικά και αναπτυξιακά συμφέροντα του Δήμου». Συνιστούν άραγε αυτές οι πρακτικές προάσπιση των συμερόντων του δήμου και του δημοσίου και χρηστή διαχείριση των εισφορών των φορολογούμενων ή, αντιθέτως, αντικείμενο διερεύνησης των δικαστικών αρχών;
Φταίει ο…Βράχος και τα αρχαία του, όχι η Δημοτική Αρχή και η διοίκηση του Υπουργείο Πολιτισμού
Στο πρακτικό της συνεδρίασης το Δημοτικό Συμβούλιο απαλλάσσει τον εργολάβο από κάθε ευθύνη για την αποτυχία εξηγώντας ότι «η αδυναμία συνέχισης των εργασιών … δεν οφείλεται σε πράξη ή παράλειψη του εργολάβου … αλλά σε απρόβλεπτα ευρήματα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος και σε τεχνικές συνθήκες που καθιστούν αναγκαία τη λήψη πρόσθετων μέτρων ασφαλείας και ασφάλειας». Το τελευταίο προκύπτει από την εκτίμηση ότι «για την ολοκλήρωση των εκσκαφών απαιτείται η χρήση εκσκαπτικών μέσων μεγαλύτερης ισχύος, γεγονός που, ενόψει της επικινδυνότητας του πρανούς και των απαιτούμενων μέτρων ασφαλείας, προϋποθέτει την προηγούμενη ολοκλήρωση των εργασιών βραχοπροστασίας και αποκατάστασης της ευστάθειας του πρανούς». Δηλαδή η δημοτική αρχή, η οποία δεν διαθέτει αρχαιολόγους και ειδικούς στις φυσικές καταστροφές στο στελεχιακό δυναμικό της, σπεύδει να απαλλάξει τον εργολάβο από τις ευθύνες του! Φταίει λοιπόν ο Βράχος που δεν αυτοπροστατεύθηκε και τα αρχαία που αναδύθηκαν!
Προκύπτει αβίαστα το ερώτημα: Δεν φταίνε όσοι υπολόγισαν ότι μόλις 100 μέτρα από την πύλη μιας Καστροπολιτείας, σε μια περιοχή που διακρίνονται στην επιφάνεια κατασκευές και κεραμικά ευρήματα, τέτοια στοιχεία ΔΕΝ θα υπήρχαν και στο υπέδαφος; Δεν φταίνε επίσης όσοι δεν επέβαλαν τη διενέργεια δοκιμαστικών τομών, καθιερωμένη πρακτική που γνωρίζουν ακόμα και προπτυχιακοί φοιτητές αρχαιολογίας αλλά προφανώς επέλεξαν να αγνοήσουν οι αρχαιολόγοι του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου που ενέκριναν επανειλημμένα το έργο, σε πείσμα των επιταγών της επιστήμης τους; Δεν φταίνε επίσης όσοι επέλεξαν να αγνοούν τα άφθονα έγγραφα που έστειλε η Εφορεία Αρχαιοτήτων Λακωνίας στον Δήμο, τα οποία δεν είναι διαθέσιμα στουσ πολίτες αλλά απαριθμούνται στην απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου; Αντίθετα, ο αναδόχος ισχυρίζεται και το Δημοτικό Συμβούλιο αποδέχεται πως φταίει η Εφορεία Αρχαιοτήτων Λακωνίας επειδή «εκκρεμεί η χορήγηση των απαιτούμενων οδηγιών και εγκρίσεων» από την πλευρά της! Προς θεού δεν φταίνε οι «καλύτεροι που είναι στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο», την αυθεντία των οποίων επικαλείτο συχνά η Δημοτική Αρχή.
Δεν φταίνε επίσης Δήμος, Υπουργείο και Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο για τους κινδύνους ασφαλείας; Αφού ήξεραν για την επικινδυνότητα του πρανούς, καθώς η ανάγκη λήψης μέτρων ασφαλείας αποτυπώνονται σε πολλές σελίδες, λεπτομερώς και με φωτογραφική τεκμηρίωση, στην Προμελέτη του έργου (σελ. 373 και εξής) που χρονολογείται από τον Ιούνιο του 2022, η οποία τέθηκε υπόψη τους και είναι ελεύθερα προσβάσιμη στο διαδίκτυο. Δεν διάβασαν φαίνεται την επιστολή-καταγγελία του Συλλόγου Φίλων Μονεμβασιάς που έλαβαν με ημερομηνία 29/03/26, όπου επισημαινόταν ότι δεν υλοποιήθηκε η προαπαιτούμενη γεωτεχνική μελέτη που θα έπρεπε να είχε υλοποιηθεί πριν από την εκκίνηση του έργου και ότι υπήρχαν επισφαλή σημεία στο πρανές. Δεν είναι παραπλάνηση του Συμβουλίου της Επικρατείας οι διαβεβαιώσεις τους για την αρτιότητα του σχεδιαζόμενου έργου και τις ελάχιστες αρνητικές επιπτώσεις του; Δεν έθεσαν όλοι οι παραπάνω, τώρα και τέσσερεις μήνες, σε ανυπολόγιστο κίνδυνο κατοίκους και επισκέπτες της Μονεμβασιάς με προσέγγιση τύπου «πάμε και όπου βγει»; Ως πρόσφατα, η Υπουργός Πολιτισμού και η Δημοτική Αρχή επέλεγαν να υποτιμούν τους κινδύνους αυτούς επικαλούμενοι την αυθεντία του καθηγητή Ευθύμιου Λέκκα – μετά την παρέμβαση όμως του Συνηγόρου του Πολίτη ξεχάστηκαν οι αυθεντίες!
Απολογίες και απομακρύνσεις
Συμπερασματικά, καθίσταται προφανές ότι η χάραξη του έργου ήταν ανώριμη και αυθαίρετη, χωρίς τον απαιτούμενο σεβασμό στα μνημεία και το περιβάλλον, καταπατώντας αποφάσεις του παρελθόντος με τις οποίες το ελληνικό κράτος και οι φορείς του προστάτευσαν διαχρονικά το φυσικό περιβάλλον και τα μνημεία της Μονεμβασιάς. Η χθεσινή απόφαση είναι έμμεση ομολογία ενοχής από κάποιους εκ των πρωταγωνιστών αλλά και παρελκυστικός τακτικισμός μήπως βρεθεί διέξοδος διαφυγής! Καλύτερα να απολογηθούν δημόσια και οικειοθελώς, πριν αναγκαστούν από τις εξελίξεις.
Εν αναμονή των εξελίξεων αυτών, και όσο είναι σε εφαρμογή η Ειδική Δήλωση Διακοπής Εργασιών και η διερεύνηση της υπόθεσης από τον Συνήγορο του πολίτη, ο Σύλλογος Φίλων Μονεμβασιάς ζητάει από τις αρμόδιες αρχές να απομακρύνουν το εργοτάξιο που εμποδίζει και περιορίζει την πρόσβαση στην Καστροπολιτεία, καθώς και τα βαριά μηχανήματα του ανάδοχου ώστε να διορθωθεί μέρος της αλλοίωσης της εικόνας του μνημείου και να καταστεί πιο εύκολη η πρόσβαση κατοίκων και επισκεπτών κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, οπότε παρατηρείται τουριστική έξαρση στον τόπο μας».
Δείτε επίσης:
Ξεσπά η Έρη Ρίτσου: «Ποιος χέστηκε για την πολιτιστική κληρονομιά!»
