Σε μια σημαντική αλλαγή στάσης φαίνεται να προχωρά η Γαλλία, η οποία, έπειτα από χρόνια έντονων αντιρρήσεων, εμφανίζεται πλέον ανοιχτή στο ενδεχόμενο να επιτρέψει στην Τουρκία την αγορά των προηγμένων συστημάτων αεράμυνας SAMP/T. Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα του διεθνούς πρακτορείου Reuters, το οποίο επικαλείται τέσσερις διαφορετικές πηγές, η μεταβολή αυτή στο Παρίσι δρομολογήθηκε μετά από συνομιλίες που είχαν ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, ενόψει της επικείμενης συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία.
Αν και οι σχετικές διαπραγματεύσεις βρίσκονται ακόμα σε απολύτως αρχικό στάδιο, η κάμψη των γαλλικών αντιστάσεων εκτιμάται ότι μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για ουσιαστικότερες επαφές. Πάντως, η γαλλική προεδρία, απαντώντας σε σχετικά ερωτήματα του Reuters, επέλεξε να μην επιβεβαιώσει τις πληροφορίες, κάνοντας λόγο για «σημαντικές ανακρίβειες», χωρίς ωστόσο να τις προσδιορίσει ή να τις εξηγήσει περαιτέρω. Παράλληλα, τα υπουργεία Εξωτερικών και Άμυνας της Γαλλίας απέφυγαν να σχολιάσουν, παραπέμποντας στην προεδρία, ενώ και το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών δεν ανταποκρίθηκε στα αιτήματα για κάποια τοποθέτηση.
Το διπλωματικό παρασκήνιο και το προφίλ του SAMP/T
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι η γαλλική πλευρά έχει παραμερίσει ορισμένες από τις πολιτικές επιφυλάξεις που κρατούσαν «παγωμένη» την υπόθεση, παρόλο που διατηρούνται ακόμα κάποιοι «δισταγμοί». Το ενδιαφέρον της Άγκυρας για το συγκεκριμένο σύστημα χρονολογείται από το 2018, όμως οι συζητήσεις είχαν διακοπεί εξαιτίας της ραγδαίας επιδείνωσης των σχέσεων Παρισιού και Άγκυρας, με φόντο τις κρίσεις στη Συρία και τη Λιβύη, καθώς και τις τουρκικές προκλήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο απέναντι στην Ελλάδα και την Κύπρο.
Το SAMP/T, το οποίο στην Ευρώπη είναι γνωστό και ως Mamba, αποτελεί προϊόν της γαλλο-ιταλικής κοινοπραξίας Eurosam, στην οποία συμπράττουν οι εταιρείες MBDA France, MBDA Italy και Thales. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά προηγμένο σύστημα με δυνατότητα ταυτόχρονης παρακολούθησης δεκάδων στόχων και αναχαίτισης πολλαπλών απειλών. Είναι μάλιστα το μοναδικό όπλο ευρωπαϊκής κατασκευής που παρουσιάζεται ως ικανό να εξουδετερώνει βαλλιστικούς πυραύλους, αποτελώντας τον πλησιέστερο ευρωπαϊκό αντίστοιχο του αμερικανικού Patriot. Η Άγκυρα επιθυμεί διακαώς την απόκτησή του προκειμένου να το εντάξει στην υπό διαμόρφωση εθνική της αντιπυραυλική ομπρέλα, τη λεγόμενη «Steel Dome».
Η πολιτική βούληση και το «αγκάθι» της Αθήνας
Στο πεδίο των επαφών, η Τζόρτζια Μελόνι και ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχαν τηλεφωνική επικοινωνία για το θέμα αυτό στις 3 Ιουλίου, ενώ ο Τούρκος υπουργός Άμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, επιβεβαίωσε πρόσφατα ότι η χώρα του εξετάζει εναλλακτικές επιλογές, συμπεριλαμβανομένων των Patriot και των SAMP/T, προσβλέποντας σε συνεργασίες που θα περιλαμβάνουν μεταφορά τεχνολογίας και συμπαραγωγή.
Τούρκος αξιωματούχος σχολίασε πως, μετά το πάγωμα της διαδικασίας από το 2020 λόγω των εντάσεων και των ευρωπαϊκών κυρώσεων, «τώρα, φαίνεται ότι υπάρχει πολιτική βούληση και από τις τρεις πλευρές (Τουρκία, Ιταλία, Γαλλία) για να προχωρήσει αυτή η διαδικασία», σημειώνοντας παράλληλα ότι η Ιταλία έχει ήδη αναπτύξει το σύστημα στην Τουρκία από τα μέσα Ιουνίου στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Πλέον, οι όποιες συζητήσεις αναμένεται να επικεντρωθούν στη νέα γενιά του συστήματος (SAMP/T NG), ενώ Μακρόν και Ερντογάν προγραμματίζουν διμερή συνάντηση στο περιθώριο της συνόδου του ΝΑΤΟ.
Παρά το θετικό κλίμα, η διαδικασία κρύβει σοβαρά εμπόδια. Ο Ερντογάν είχε επιχειρήσει και στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στη Χάγη το 2025 να κάμψει τις γαλλικές αντιρρήσεις, όμως δύο πηγές προειδοποιούν ότι το Παρίσι θα πρέπει να κατευνάσει τις ανησυχίες της Ελλάδας και της Κύπρου, με τις οποίες διατηρεί ισχυρές στρατηγικές αμυντικές συμφωνίες. Εδώ και χρόνια, η Γαλλία αντιμετωπιζόταν από την Άγκυρα ως το βασικό αναχώρημα στο πρόγραμμα, την ώρα που η Ρώμη ήταν παραδοσιακά υπέρ της αμυντικής σύμπραξης με την Τουρκία. Σε κάθε περίπτωση, το νέο αυτό άνοιγμα δεν ισοδυναμεί με οριστική έγκριση πώλησης, όπως ξεκαθαρίζει ο Μουράτ Ασλάν, ερευνητής άμυνας στο ίδρυμα SETA, τονίζοντας: «Αυτή είναι μόνο η αρχή. Θα είναι ένα μακρύ ταξίδι αν η Γαλλία συμφωνήσει να το πουλήσει».
Δείτε επίσης:
- Φιντάν: Βλέπει «βούληση» των ΗΠΑ για άρση των κυρώσεων CAATSA στην Τουρκία
- Φιντάν: «Οι Ευρωπαίοι θέλουν την Τουρκία – Η Κύπρος μας μπλοκάρει»
- Κατάθεση – καταπέλτης του Μάικλ Ρούμπιν στο Κογκρέσο: Οι ΗΠΑ οφείλουν να τερματίσουν την τουρκική κατοχή στην Κύπρο
- Κατάθεση – κόλαφος Τούρκου καθηγητή στο Κογκρέσο: Η «Γαλάζια Πατρίδα» απειλεί τη σταθερότητα
- Φαραντούρης: Επιστολή στο Κογκρέσο για τον τουρκικό επανεξοπλισμό – «Μην ανατρέψετε την ισορροπία στην Αν. Μεσόγειο»
- ΗΠΑ: Διακομματική αντίθεση βουλευτών για την πώληση κινητήρων στην Τουρκία – Σχέδιο Τραμπ να παρακάμψει το Κογκρέσο
- Ο Τραμπ δίνει στον Ερντογάν τους πολυπόθητους αμερικανικούς κινητήρες
- Σάι Γκαλ: Μετά το Ιράν το Ισραήλ θα απαντήσει στην Τουρκία
- Κύπρος: 543 τουρκικές παραβιάσεις σε τρεις μήνες – F-16, drones και υποβρύχια «οργώνουν» το νησί
