Φρένο στις δικαστικές αποφάσεις που απαλλάσσουν κατηγορούμενους για υπεξαίρεση κοινοτικών κονδυλίων με μόνο κριτήριο την εκ των υστέρων επιστροφή των χρημάτων βάζει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Η θεσμική αυτή αντίδραση εκδηλώθηκε αμέσως μετά την απόφαση του Α’ Τριμελούς Πλημμελειοδικείου της Αθήνας στην αποκαλούμενη «δίκη των 58 του ΟΠΕΚΕΠΕ».
Εκεί, το δικαστήριο αθώωσε κατά πλειοψηφία έναν παραγωγό ο οποίος, αν και κρίθηκε ότι έλαβε παρανόμως επιδότηση, επέστρεψε στα δημόσια ταμεία το ποσό των 32.320,31 ευρώ. Η συγκεκριμένη εξέλιξη είχε ουσιαστικά προαναγγελθεί από τη Γενική Ευρωπαία Εισαγγελέα, Λάουρα Κοβέσι, η οποία κατά τη διάρκεια του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών είχε θέσει το ερώτημα: «Αν κάποιος διαπράξει απάτη στην Ελλάδα, επιστρέφει τα χρήματα και μένει ελεύθερος. Πώς είναι δυνατόν αυτό;».
Απαντώντας στην απόφαση αυτή, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία προχώρησε στην άσκηση έφεσης κατά της αθωωτικής κρίσης, σημειώνοντας στην επίσημη τοποθέτησή της ότι η αποκατάσταση της οικονομικής ζημίας δεν αναιρεί την ποινική απαξία της πράξης. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, η εισαγγελική αρχή ενήργησε «κρίνοντας ότι η επιστροφή δεν εξαλείφει τη ζημία που προκλήθηκε στο εθνικό απόθεμα, οι πόροι του οποίου εξαντλούνται αμετάκλητα μόλις κατανεμηθούν παράνομα». Το συγκεκριμένο νομικό επιχείρημα της επιστροφής των κονδυλίων είχε επιστρατευτεί από την υπεράσπιση και σε άλλες παρόμοιες υποθέσεις, όπως στη δίκη των «7 του ΟΠΕΚΕΠΕ», χωρίς ωστόσο να έχει γίνει αποδεκτό μέχρι σήμερα. Παράλληλα με την έφεση, η EPPO ανακοίνωσε ότι «αξιολογεί επί του παρόντος την πιθανή ποινική ευθύνη τριών υπαλλήλων του ΟΠΕΚΕΠΕ» για τη συγκεκριμένη υπόθεση.
Το χρονικό της απάτης με τις «μαϊμού» εκτάσεις στην Καστοριά
Σε επίσημη ανακοίνωσή της, η οποία εκδόθηκε από το Λουξεμβούργο, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία παρουσίασε το πλήρες ιστορικό της υπόθεσης υπό τον τίτλο: «Ελλάδα: 57 καταδικάστηκαν για απάτη με γεωργικές επιδοτήσεις ύψους 1,7 εκατ. ευρώ σε σχέση με πληρωμές από το Εθνικό Απόθεμα». Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, κατόπιν σχετικού αιτήματος της EPPO στην Αθήνα, το Α’ Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών επέβαλε ποινές σε 57 άτομα για τη διασπάθιση γεωργικών επιδοτήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα χρήματα αυτά προέρχονταν από το Εθνικό Απόθεμα, έναν κρίσιμο μηχανισμό της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής που δημιουργήθηκε το 2015 με σκοπό να στηρίζει νέους αγρότες και άτομα που ξεκινούν τη δραστηριότητά τους στον πρωτογενή τομέα.
Η δικαστική έρευνα αποκάλυψε ότι, κατά την περίοδο από το 2019 έως το 2022, οι εμπλεκόμενοι δήλωναν ψευδώς ότι πληρούσαν τις απαραίτητες προϋποθέσεις για τη λήψη των ενισχύσεων. Για να στηρίξουν τις παράνομες αιτήσεις τους, εμφάνιζαν συμβόλαια ιδιοκτησίας ή μίσθωσης αγροτικής γης στην περιοχή της Καστοριάς, ισχυριζόμενοι ότι πρόκειται για βοσκοτόπους σε καλή γεωργική κατάσταση ή εκτάσεις με άγρια ελαιόδεντρα.
Το εντυπωσιακό στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι όλοι οι κατηγορούμενοι είχαν ως μόνιμη έδρα τους την Κρήτη. Από τον έλεγχο αποδείχθηκε ότι οι εκτάσεις αυτές βρίσκονταν χίλια χιλιόμετρα μακριά από τον τόπο διαμονής τους, δεν τους ανήκαν και δεν χρησιμοποιήθηκαν ποτέ για καμία γεωργική δραστηριότητα. Οι φερόμενοι ως ιδιοκτήτες εμφάνιζαν τα αγροτεμάχια στις φορολογικές τους δηλώσεις μόνο για το διάστημα που απαιτούνταν για την έγκριση της επιδότησης και στη συνέχεια τα διέγραφαν.
Ανύπαρκτες ελιές, ποινές φυλάκισης και έλεγχοι σε κρατικούς λειτουργούς
Η απάτη έγινε ακόμη πιο εμφανής όταν οι ελεγκτικές αρχές εξέτασαν τις κλιματολογικές και γεωγραφικές συνθήκες των δηλωθεισών εκτάσεων στην Καστοριά. Διαπιστώθηκε ότι στην περιοχή δεν υπάρχουν ιδιωτικοί βοσκότοποι αυτής της μορφής, ενώ η επιβίωση άγριων ελαιόδεντρων είναι πρακτικά αδύνατη λόγω του μεγάλου υψομέτρου και των εξαιρετικά χαμηλών θερμοκρασιών. Εξαιτίας αυτής της μεθόδευσης, οι καταδικασθέντες κατάφεραν να εισπράξουν παράνομα το ποσό των 1.736.989,23 ευρώ, ενώ επιχείρησαν να αποσπάσουν επιπλέον 165.949,68 ευρώ, χωρίς επιτυχία, καθώς οι συγκεκριμένες αιτήσεις απορρίφθηκαν έγκαιρα. Για τη συμμετοχή τους στο κύκλωμα, δύο από τους υποτιθέμενους ιδιοκτήτες που εμφανίζονταν να εκμισθώνουν τη γη καταδικάστηκαν για άμεση συνέργεια στην απάτη.
Το δικαστήριο επέβαλε στους 57 κατηγορούμενους ποινές φυλάκισης από ένα έως τρία έτη, με τριετή αναστολή, ενώ σε 28 από αυτούς επιβλήθηκαν και χρηματικά πρόστιμα – χάδι ύψους από 500 έως 8.000 ευρώ, απορρίπτοντας κάθε αίτημα για αναγνώριση ελαφρυντικών περιστάσεων. Η υπόθεση, ωστόσο, διατηρεί ανοιχτό το δικαστικό της ενδιαφέρον, καθώς η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εξετάζει τις ευθύνες τριών υπαλλήλων του ΟΠΕΚΕΠΕ που πραγματοποίησαν τους επίμαχους επιτόπιους ελέγχους, καθώς και των λειτουργών που ενέκριναν τις πληρωμές του 2020 χωρίς προηγούμενη διασταύρωση των τίτλων ιδιοκτησίας.
Σχετικά με την έφεση για τον κατηγορούμενο που απαλλάχθηκε, η ανακοίνωση καταλήγει: «Το δικαστήριο αθώωσε κατά πλειοψηφία έναν κατηγορούμενο ο οποίος είχε επιστρέψει 32.320,31 ευρώ που αντιστοιχούσαν στις ληφθείσες επιδοτήσεις. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία άσκησε έφεση κατά της αθωωτικής απόφασης στις 6 Ιουλίου 2026, κρίνοντας ότι η επιστροφή δεν εξαλείφει τη ζημία που προκλήθηκε στο εθνικό απόθεμα, οι πόροι του οποίου εξαντλούνται αμετάκλητα μόλις κατανεμηθούν παράνομα». Υπενθυμίζεται ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αποτελεί την ανεξάρτητη δικαστική αρχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αποκλειστική αρμοδιότητα τη δίωξη εγκλημάτων που στρέφονται κατά των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ.
Δείτε επίσης:
- ΟΠΕΚΕΠΕ: Ποινή φυλάκισης 5 ετών και 8 μηνών στους Μελά και Ρέππα
- ΟΠΕΚΕΠΕ: Ποινές με αναστολή και πρόστιμα – χάδι σε 57 αγρότες
