Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ενέκρινε συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία για την ανάπτυξη πολιτικού πυρηνικού προγράμματος, η οποία ενδέχεται να επιτρέψει στο Ριάντ να αποκτήσει δυνατότητα εμπλουτισμού ουρανίου στο έδαφός του. Η συμφωνία, που αναμένεται να παρουσιαστεί στο αμερικανικό Κογκρέσο, προβλέπει μακροχρόνια συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών και τη συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών στην κατασκευή πυρηνικών εγκαταστάσεων.
Η εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο έντονης αντιπαράθεσης στη Μέση Ανατολή, καθώς το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν αποτελεί ένα από τα βασικά ζητήματα της σύγκρουσης μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον. Η συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία διαφοροποιείται από άλλες αντίστοιχες συνεργασίες των ΗΠΑ στην περιοχή, καθώς αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο εγχώριου εμπλουτισμού ουρανίου.
Συμφωνία 30 ετών με αμερικανική τεχνολογία
Σύμφωνα με δημοσιεύματα που επικαλούνται πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων, η συμφωνία ΗΠΑ – Σαουδικής Αραβίας αναμένεται να έχει διάρκεια 30 ετών και να περιλαμβάνει τη συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών, μεταξύ αυτών και της Westinghouse, στην ανάπτυξη του σαουδαραβικού πυρηνικού τομέα.
Όπως ανέφερε η Guardian, το σχέδιο προβλέπει ότι μετά από κοινή μελέτη ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας θα μπορούσε να δοθεί η δυνατότητα στο βασίλειο να κατασκευάσει εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου για την παραγωγή καυσίμου πυρηνικής ενέργειας.
Το ζήτημα του εμπλουτισμού αποτελεί το βασικό σημείο της συμφωνίας, καθώς πρόκειται για τεχνολογία που χρησιμοποιείται τόσο για ειρηνικούς σκοπούς, όπως η παραγωγή ενέργειας, όσο και στην κατασκευή πυρηνικών όπλων όταν φτάσει σε υψηλά επίπεδα εμπλουτισμού.
🚨 MASSIVE DEVELOPMENT: President Trump has reportedly APPROVED an agreement to let Saudi Arabia potentially enrich uranium, and provide them with a civilian nuclear program — WSJ
The 30-year deal is worth tens of BILLIONS of dollars, and AMERICAN COMPANIES would have a huge… pic.twitter.com/y9iyCftsfV
— Eric Daugherty (@EricLDaugh) July 22, 2026
Η σύγκριση με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
Η συμφωνία που εξετάζεται για τη Σαουδική Αραβία διαφέρει από εκείνη που υπέγραψαν οι ΗΠΑ με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα το 2009.
Το Άμπου Ντάμπι απέκτησε τη δυνατότητα ανάπτυξης πυρηνικής ενέργειας μέσω του σταθμού Μπαράκα, όμως παραιτήθηκε από την παραγωγή δικού του πυρηνικού καυσίμου και από τη δυνατότητα εμπλουτισμού ουρανίου.
Στην περίπτωση της Σαουδικής Αραβίας, η Ουάσινγκτον εξετάζει ένα διαφορετικό μοντέλο, το οποίο θα μπορούσε να επιτρέψει την ανάπτυξη εγκατάστασης εμπλουτισμού υπό αμερικανική συνεργασία.
Το Ιράν στο επίκεντρο της συζήτησης
Η συμφωνία αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της συνεχιζόμενης αντιπαράθεσης ΗΠΑ και Ιράν γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ έχουν υποστηρίξει ότι ένας από τους στόχους των επιχειρήσεών τους κατά του Ιράν ήταν η αποτροπή της απόκτησης πυρηνικού όπλου, ενώ η ιρανική πλευρά επιμένει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα.
Ο Σαουδάραβας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν είχε δηλώσει το 2018 ότι η χώρα του δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, αλλά πως αν το Ιράν αποκτούσε τέτοιο όπλο, το Ριάντ θα ακολουθούσε.
Η έγκριση από το Κογκρέσο και οι όροι ελέγχου
Η συμφωνία θα πρέπει να περάσει από το αμερικανικό Κογκρέσο, το οποίο έχει τη δυνατότητα να εγκρίνει ή να απορρίψει τέτοιες πυρηνικές συνεργασίες, γνωστές ως «123 agreements».
Όπως μετέδωσε το BBC, η κυβέρνηση Τραμπ αναμένεται να παρουσιάσει το σχέδιο στους Αμερικανούς νομοθέτες, ενώ ήδη υπάρχουν συζητήσεις για το επίπεδο των εγγυήσεων και των μηχανισμών ελέγχου που θα συνοδεύουν τη συμφωνία.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, εάν οι ΗΠΑ κρίνουν ότι ο εμπλουτισμός ουρανίου στη Σαουδική Αραβία δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί με τους απαιτούμενους όρους, το Ριάντ δεν θα έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει μόνο του ή μέσω άλλου ξένου εταίρου για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Η πυρηνική στρατηγική του Ριάντ και η αμερικανική επιρροή
Η Σαουδική Αραβία επιδιώκει εδώ και χρόνια την ανάπτυξη πυρηνικής ενέργειας ώστε να διαφοροποιήσει το ενεργειακό της μοντέλο και να μειώσει τη μεγάλη εξάρτησή της από το πετρέλαιο.
Η Ουάσινγκτον θεωρεί ότι η συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών στο πρόγραμμα μπορεί να ενισχύσει τον ρόλο των ΗΠΑ στην παγκόσμια αγορά πυρηνικής ενέργειας και να περιορίσει την πιθανότητα το Ριάντ να στραφεί σε άλλες χώρες για τεχνολογία.
Παράλληλα, η Σαουδική Αραβία παραμένει μέλος του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), ο οποίος επιβλέπει τη χρήση της πυρηνικής τεχνολογίας για ειρηνικούς σκοπούς και πραγματοποιεί ελέγχους στα κράτη-μέλη.
Δείτε επίσης:
- Στο στόχαστρο η Τεχεράνη την 11η νύχτα επιθέσεων στο Ιράν – Τραμπ: «Δεν έχουμε τελειώσει»
- Τραμπ: «Θα βομβαρδίσουμε γέφυρες και εργοστάσια» αν το Ιράν χτυπήσει πλοίο στα Στενά του Ορμούζ
- Χούθι: Επιβάλλουν ναυτικό αποκλεισμό στη Σαουδική Αραβία
