Σημαντικές θέσεις και προτάσεις της ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, Έλενας Κουντουρά, για μια «αξιόπιστη ανθρωποκεντρική Τεχνητή Νοημοσύνη που θα βασίζεται στις ευρωπαϊκές αξίες, στα θεμελιώδη δικαιώματα και σε ένα εναρμονισμένο κανονιστικό πλαίσιο», ενσωματώθηκαν στη γνωμοδότηση για την Τεχνητή Νοημοσύνη, η οποία υπερψήφισε με ευρεία πλειοψηφία από την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας (ITRE) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Η γνωμοδότηση «Διαμόρφωση του Ψηφιακού Μέλλοντος της Ευρώπης: άρση των φραγμών στη λειτουργία της ψηφιακής ενιαίας αγοράς και βελτίωση της χρήσης της Τεχνητής Νοημοσύνης για τους Ευρωπαίους Καταναλωτές», θα ενταχθεί στην Έκθεση που καταρτίζει η Επιτροπή IMCO και θα κατατεθεί στην Κομισιόν, στο πλαίσιο των νομοθετικών προτάσεων που θα παρουσιαστούν το επόμενο διάστημα για τη θεσμοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι βασικές προτάσεις της Έλενας Κουντουρά, που υπερψηφίστηκαν, στοχεύουν:
- Στην υιοθέτηση μιας κοινής ευρωπαϊκής προσέγγισης για την Τεχνητή Νοημοσύνη που θα βασίζεται στις θεμελιώδεις αρχές και αξίες της Ε.Ε. και θα εμπνέει την κοινωνική αποδοχή. Στόχος είναι η Ε.Ε. να ηγηθεί στην μετάβαση προς μια ψηφιακή κοινωνία, που θα ωφελεί τους ανθρώπους και την κοινωνία στο σύνολό της, θα στηρίζει την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα, θα διασφαλίζει την ψηφιακή κυριαρχία και ανθεκτικότητα της, ενώ παράλληλα θα ενισχύει τη γεωπολιτική και στρατηγική της θέση.
- Στην ουσιαστική ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (MμΕ) και των νεοφυών επιχειρήσεων (start-ups) που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής οικονομίας, ώστε να προχωρήσουν γρήγορα στη ψηφιακή μετάβαση και να αναπτυχθούν. Μέχρι σήμερα, μόνο το 17% των ΜμΕ έχουν ενσωματώσει με επιτυχία την ψηφιακή τεχνολογία στις επιχειρήσεις τους. Επιβάλλεται να μειωθεί η γραφειοκρατία, να διευκολυνθεί η πρόσβαση τους σε επαρκή χρηματοδότηση, να εξασφαλιστεί προσιτή πληροφόρηση και να διασφαλιστεί επαρκής εκπαίδευση, ώστε να καλυφθεί το υπάρχον κενό δεξιοτήτων.
- Στην ενίσχυση του ευρωπαϊκού δικτύου Kόμβων Ψηφιακής Καινοτομίας, με ευρεία γεωγραφική κάλυψη, προκειμένου να συμβάλλουν στην ευρεία υιοθέτηση και χρήση των νέων τεχνολογιών από ΜμΕ και start-ups, σε ολόκληρη την Ευρώπη, ιδιαίτερα σε απομακρυσμένες, αγροτικές και νησιωτικές περιοχές (που αφορά ιδιαίτερα και την Ελλάδα ώστε να μην υπάρχουν περιοχές δυο ταχυτήτων στην ψηφιακή ανάπτυξη).
- Στην ανάγκη να μειωθεί σημαντικά η εξάρτησή της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τις εισαγόμενες από τρίτες χώρες κρίσιμες πρώτες ύλες και να καταστεί ψηφιακά κυρίαρχη, δεδομένου ότι η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από την πρόσβαση σε πρώτες ύλες όπως το λίθιο και τις σπάνιες γαίες, που είναι το κύριο στοιχείο για την κατασκευή προϊόντων υψηλής τεχνολογίας.
- Στην ενίσχυση της έρευνας και της ανάπτυξης, μέσω της επαρκούς ευρωπαϊκής χρηματοδότησης αλλά και της τήρησης της δέσμευσης που ανέλαβαν τα Κράτη Μέλη στη στρατηγική «Ευρώπη 2020» να επενδύσουν το 3% του ΑΕΠ τους στην έρευνα και ανάπτυξη.
- Στην μείωση του ψηφιακού χάσματος στην Ε.Ε. με την ενίσχυση του ψηφιακού γραμματισμού και των ψηφιακών δεξιοτήτων για όλους τους πολίτες και στην προώθηση της ισότητας των φύλων στον τομέα Τεχνολογιών, της Επικοινωνίας και Πληροφορίας. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ανάγκη ενίσχυσης των προγραμμάτων κατάρτισης και δράσεων στο ψηφιακό τομέα και τον τομέα STEM (επιστήμη, τεχνολογία, μηχανική, μαθηματικά), όπου οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται.
- Στη διασφάλιση ότι η Κομισιόν και τα κράτη μέλη θα ευθυγραμμίσουν τα μέτρα που διαμορφώνουν για την ψηφιακή μετάβαση της ΕΕ με τους στόχους της Ένωσης για την ισότητα των φύλων.
- Στην προστασία των δικαιωμάτων και των ελευθεριών των εργαζομένων από τους κινδύνους που ενέχει η ψηφιακή μετάβαση.
- Στη λήψη μέτρων και παροχή κινήτρων για να παραμείνουν οι ταλαντούχοι νέοι στην ΕΕ για την εργασία τους, και να σταματήσει το braindrain.
- Στην εξασφάλιση ότι θα εισάγονται στα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης σύνολα ποιοτικών δεδομένων που απαιτούνται, και που δεν θα περιλαμβάνουν εξαρχής εγγενείς προκαταλήψεις και διακρίσεις, ώστε τα αποτελέσματα και οι αποφάσεις που θα προκύπτουν από τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης να μην αναπαράγουν τις διακρίσεις αυτές.
- Στην εξασφάλιση της αρχής της διαφάνειας,της εξηγησιμότητας και της λογοδοσίας των τεχνολογιών και εφαρμογών της Τεχνητής Νοημοσύνης. Στόχος είναι να αποτραπεί o κίνδυνος αδυναμίας ιχνηλάτησης και απόδοσης ευθυνών (blackbox-effect) όταν η λειτουργία των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης επιφέρει ζημία στον χρήστη.
- Στην εξασφάλιση της ασφάλειας, της ακεραιότητας, της ανθεκτικότητας, της αξιοπιστίας και της βιωσιμότητας των ευρωπαϊκών δικτύων και υποδομών, μεταξύ άλλων μέσω της χρήσης πρωτοκόλλων και εφαρμογών κυβερνοασφάλειας που βασίζονται σε τεχνολογίες blockchain
- Στη διασφάλιση ότι ο ανθρώπινος έλεγχος πρέπει πάντα να είναι δυνατός για να επαληθεύσει ή να διορθώσει τυχόν αυτοματοποιημένες επιλογές των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης στις περιπτώσεις αλληλεπίδρασης με τους πολίτες, ιδιαίτερα σε τομείς υψηλού κινδύνου, όπως η υγεία, η ενέργεια και οι μεταφορές.
- Στη δημιουργία νέας επικοινωνιακής στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για να αντιμετωπιστεί η παραπληροφόρηση και να ενημερώνονται οι πολίτες αξιόπιστα, μέσω και εκστρατειών ενημέρωσης, σχετικά με την ανάπτυξη των δικτύων 5G και τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία.
- Στην έμπρακτη υποστήριξη των στόχων της «Διακήρυξης του Βερολίνου για την Ψηφιακή Κοινωνία και την ενδυνάμωση της Ψηφιακής Διακυβέρνησης» για τις κοινές κατευθυντήριες γραμμές που θα πρέπει να διέπουν τον ψηφιακό μετασχηματισμό στην Ευρώπη, ώστε να επιτευχθεί ο κοινός στόχος για μία ανοικτή, δημοκρατική, και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνία και μία δίκαιη και ανταγωνιστική ψηφιακή οικονομία.
Όπως δήλωσε η Έλενα Κουντουρά:
«Η Ευρώπη βρίσκεται ήδη μπροστά σε ένα δεύτερο παγκόσμιο κύμα ψηφιοποίησης και δεν θα πρέπει να μείνει πίσω! Η ψηφιακή τεχνολογία και ειδικά η Τεχνητή Νοημοσύνη εισχωρούν ολοένα και περισσότερο σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας μας. Κατά την ανάπτυξή της τεχνητής νοημοσύνης είναι επιτακτική ανάγκη να δώσουμε προτεραιότητα στους ανθρώπους και στην ανάγκη προάσπισης και προώθησης των ευρωπαϊκών αξιών και των δικαιωμάτων στον τρόπο σχεδιασμού, παραγωγής και εφαρμογής της, ώστε οι Ευρωπαίοι πολίτες να μπορούν να την εμπιστεύονται.
»Η αξιοπιστία της αποτελεί το κλειδί για την υιοθέτηση της και την κοινωνική αποδοχή της. Είναι επομένως, μια ευκαιρία για την Ε.Ε. να καταστεί παγκόσμιος ηγέτης στην Ψηφιακή μετάβαση και την Τεχνητή νοημοσύνη μέχρι το 2030 και να δημιουργήσει μια αξιόπιστη, ανθρωποκεντρική Τεχνητή Νοημοσύνη που θα βασίζεται σε ένα εναρμονισμένο κανονιστικό πλαίσιο, στις ευρωπαϊκές αξίες και στα θεμελιώδη δικαιώματα, όπως η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και η προστασία της ιδιωτικότητας.
»Η επιτυχία αυτή θα εξαρτηθεί από τη θέσπιση αποτελεσματικών πλαισίων για να εξασφαλιστεί η ανάπτυξη αξιόπιστων τεχνολογιών και να αποκτήσουν οι επιχειρήσεις -ιδιαίτερα οι μικρομεσαίες – πίστη στις δυνάμεις τους και εμπιστοσύνη στα μέσα που απαιτούνται για την ψηφιοποίηση τους. Αυτή θα είναι η προστιθέμενη αξία που θα έχει η ανάπτυξη και εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ε.Ε. σε σύγκριση άλλες περιοχές όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα που επίσης καινοτομούν στον τομέα αυτό».
