Η μεγάλη μείωση των εισοδημάτων των εργαζομένων λόγω της πανδημίας διαμορφώνει ένα νέο τοπίο σχετικά με το οικογενειακό επίδομα.
- Από τον Σπύρο Γεράρδη
Το Επίδομα Παιδιού, γνωστό και ως Α21, εφόσον εξαρτάται από τα δηλωθέντα εισοδήματα των γονέων, αναμένεται να αυξηθεί για χιλιάδες οικογένειες με την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων του 2020, καθώς είναι θέμα ημερών να αρχίσει η σχετική διαδικασία από το Υπουργείο Οικονομικών και την ΑΑΔΕ.
Ενδεχόμενες αυξήσεις αφορούν τόσο εργαζομένους των οποίων οι συμβάσεις τέθηκαν σε
αναστολή όσο και εργαζομένους που εντάχθηκαν στον μηχανισμό «Συν-Εργασία», οι οποίοι θα πρέπει να σπεύσουν να υποβάλουν φορολογικές δηλώσεις, ώστε μετά τη νέα εκκαθάριση από τον ΟΠΕΚΑ να λάβουν μεγαλύτερα ποσά. Μάλιστα, εφόσον δικαιούνται αύξηση, αυτή θα αφορά όλο το 2021. Επομένως, θα λάβουν και αναδρομικά για τις πρώτες δόσεις του έτους.
Τι είναι το Επίδομα Παιδιού
Το Επίδομα Παιδιού χορηγείται από τον ΟΠΕΚΑ και καταβάλλεται στους δικαιούχους ανά δίμηνο. Χορηγείται από το πρώτο παιδί και το συνολικό ποσό καθορίζεται από τον αριθμό των εξαρτώμενων παιδιών και από την κατηγορία του οικογενειακού εισοδήματος, με βάση τα στοιχεία της τελευταίας εκκαθαρισμένης φορολογικής δήλωσης. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, παρέχεται σε περισσότερες από 900.000 οικογένειες και αφορά πάνω από 1.500.000 παιδιά, ενώ η ετήσια δαπάνη ανέρχεται σε περίπου 1,05 δισ. ευρώ.
Δικαιούχοι του Επιδόματος Παιδιού είναι:
α) Ελληνες πολίτες που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα.
β) Ομογενείς αλλοδαποί που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα και διαθέτουν Ειδικό Δελτίο
Ταυτότητας Ομογενούς.
γ) Πολίτες κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα.
δ) Πολίτες των χωρών που ανήκουν στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (και πολίτες της
Συνομοσπονδίας της Ελβετίας) που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα.
ε) Υπήκοοι τρίτων χωρών ή απάτριδες, στους οποίους έχει χορηγηθεί το καθεστώς πρόσφυγα ή το καθεστώς επικουρικής προστασίας (Ν. 4636/2019).
στ) Ανιθαγενείς, των οποίων το καθεστώς παραμονής στην Ελλάδα διέπεται από τις διατάξεις του Ν. 139/1975.
ζ) Πολίτες τρίτων χωρών στους οποίους έχει χορηγηθεί καθεστώς παραμονής για ανθρωπιστικούς λόγους, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 28 του Προεδρικού Διατάγματος 114/2010, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 19Α του Ν. 4251/2014 (Α΄ 80).
η) Πολίτες άλλων κρατών που διαμένουν νόμιμα και μόνιμα στην Ελλάδα. Σε αυτή την κατηγορία πολιτών το επίδομα χορηγείται εφόσον αυτοί διαμένουν νόμιμα και μόνιμα στην ελληνική επικράτεια τα τελευταία 12 έτη πριν από το έτος υποβολής της αίτησης. Το μόνιμο και νόμιμο της διαμονής στη χώρα των ανωτέρω κατηγοριών πολιτών αποδεικνύεται από την υποβολή δήλωσης φορολογίας εισοδήματος καθ΄ έκαστο φορολογικό έτος.
Η υποβολή της αίτησης
Η αίτηση υποβάλλεται κάθε χρόνο ηλεκτρονικά από τον / την υπόχρεο ή τον / τη σύζυγο ή το μέρος συμφώνου συμβίωσης του υπόχρεου υποβολής της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος. Μπαίνοντας στην εφαρμογή του ΟΠΕΚΑ με τα διαπιστευτήρια του TAXISnet, με την είσοδο στο σύστημα θα σας ζητηθεί να επιβεβαιώσετε τον ΑΜΚΑ και να συναινέσετε στην επεξεργασία των στοιχείων που απαιτούνται, δηλαδή των δικών σας, του/της συζύγου ή του αντισυμβαλλομένου στο σύμφωνο συμβίωσης και των προστατευόμενων τέκνων σας.
Μετά την είσοδο θα εμφανιστεί φόρμα, στην οποία θα πρέπει να επιλέξετε την τρέχουσα
οικογενειακή σας κατάσταση. Οι έγγαμοι και οι εν διαστάσει θα πρέπει να εισαγάγουν τον ΑΦΜ και τον ΑΜΚΑ του / της συζύγου. Η αίτηση επιδόματος παιδιού θα περιέχει προσυμπληρωμένα τα προσωπικά σας στοιχεία και τη σύνθεση της οικογένειάς σας. Κάποια από τα πεδία της αίτησης θα πρέπει να συμπληρωθούν από εσάς, όπως τα στοιχεία ταυτότητας, τα στοιχεία διεύθυνσης και επικοινωνίας, καθώς και o ΙΒΑΝ στον οποίο είστε δικαιούχος ή συνδικαιούχος για την καταβολή του επιδόματος.
Εξαρτώμενα τέκνα θεωρούνται τα εξής:
α) Τα άγαμα παιδιά που προέρχονται από γάμο, φυσικά, θετά ή αναγνωρισθέντα, η ηλικία των οποίων δεν υπερβαίνει το 18ο έτος ή το 19ο έτος, εφόσον φοιτούν στη Μέση Εκπαίδευση. Ως μέρα γέννησης των τέκνων θεωρείται η 31η Δεκεμβρίου του έτους γέννησής τους.
β) Τα τέκνα που έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους, εφόσον φοιτούν σε ΑΕΙ ή TEI ή σε αναγνωρισμένα κολέγια ή σε ΙΕΚ -δημόσια ή ιδιωτικά- ή στο Μεταλυκειακό Ετος – Τάξη Μαθητείας. Τα επιδόματα καταβάλλονται μόνο κατά τον χρόνο της διάρκειας φοίτησής τους και σε καμία περίπτωση πέρα από το τέλος του χρόνου κατά τον οποίο συμπληρώνουν το 24ο έτος της ηλικίας τους. Στην Ανώτερη ή την Ανώτατη Εκπαίδευση περιλαμβάνονται και οι σχολές του Δημοσίου Ανώτατης ή Ανώτερης Εκπαίδευσης (στρατιωτικές, Αστυνομίας, Ναυτικού, Εμπορικού Ναυτικού κ.λπ.) καθώς και τα αναγνωρισμένα ιδρύματα του εξωτερικού.
γ) Τα τέκνα με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω έως το τέλος του έτους κατά το οποίο
συμπληρώνουν το 24ο έτος της ηλικίας τους.
Πώς υπολογίζεται
Το επίδομα καταβάλλεται λαμβάνοντας υπόψη τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων και το
λεγόμενο «ισοδύναμο οικογενειακό εισόδημα». Ως ισοδύναμο οικογενειακό εισόδημα ορίζεται το συνολικό, πραγματικό ή τεκμαρτό, εισόδημα από κάθε πηγή ημεδαπής και αλλοδαπής προέλευσης προ φόρων, μετά την αφαίρεση των εισφορών για κοινωνική ασφάλιση, εξαιρουμένων των επιδομάτων, που δεν προσμετρώνται στο φορολογητέο εισόδημα, όλων των μελών της οικογένειας, διαιρούμενο με τη λεγόμενη «κλίμακα ισοδυναμίας».
Η κλίμακα ισοδυναμίας προκύπτει από το σταθμισμένο άθροισμα των μελών της οικογένειας ως εξής:
α) Πρώτος γονέας: στάθμιση 1.
β) Δεύτερος γονέας: στάθμιση 1/2 (ήταν 1/3 στο προηγούμενο σύστημα).
γ) Κάθε εξαρτώμενο τέκνο: στάθμιση 1/4 (ήταν 1/6 στο προηγούμενο σύστημα).
Ειδικά για τις μονογονεϊκές οικογένειες ισχύει ευνοϊκότερη στάθμιση, καθώς το πρώτο εξαρτώμενο τέκνο έχει στάθμιση 1/2 και κάθε επόμενο εξαρτώμενο τέκνο έχει στάθμιση 1/4.
Για τον καθορισμό των δικαιούχων οικογενειών προσδιορίζονται τρεις κατηγορίες ισοδύναμου οικογενειακού εισοδήματος ως εξής:
α) Α΄ κατηγορία: Εως 6.000 ευρώ.
β) Β΄ κατηγορία: Από 6.001 ευρώ έως 10.000 ευρώ.
γ) Γ΄ κατηγορία: Από 10.001 ευρώ έως 15.000 ευρώ.
Παραδείγματα
Οικογένειες με δύο γονείς
1. Οικογένεια με δύο γονείς και δύο παιδιά, με ετήσιο εισόδημα 28.000 €. Η κλίμακα ισοδυναμίας της οικογένειας είναι: 1 + 1/2 + 1/4 + 1/4 = 2. Συνεπώς, το ισοδύναμο εισόδημα είναι 28.000 € / 2 = 14.000 €. Αρα η οικογένεια εντάσσεται στην Γ΄ εισοδηματική κλίμακα και θα λάβει επίδομα 56 € τον μήνα.
2. Οικογένεια με δύο γονείς και ένα παιδί, με ετήσιο εισόδημα 26.000 €. Η κλίμακα ισοδυναμίας της οικογένειας είναι: 1 + 1/2 + 1/4 = 1,75. Συνεπώς, το ισοδύναμο εισόδημα είναι 26.000 € / 1,75 = 14.857 €. Αρα η οικογένεια εντάσσεται στην Γ΄ εισοδηματική κλίμακα και θα λάβει επίδομα 28 € τον μήνα.
3. Οικογένεια με δύο γονείς και δύο παιδιά, με ετήσιο εισόδημα 18.800 €. Η κλίμακα ισοδυναμίας της οικογένειας είναι: 1 + 1/2 + 1/4 + 1/4 = 2. Συνεπώς, το ισοδύναμο εισόδημα είναι 18.800 € / 2 = 9.400 €. Αρα η οικογένεια εντάσσεται στη Β΄ εισοδηματική κλίμακα και θα λάβει επίδομα 84 € τον μήνα.
4. Οικογένεια με δύο γονείς και τρία παιδιά, με ετήσιο εισόδημα 13.000 €. Η κλίμακα ισοδυναμίας της οικογένειας είναι: 1 + 1/2 + 1/4 + 1/4 + 1/4 = 2,25. Συνεπώς, το ισοδύναμο εισόδημα είναι 13.000 € / 2,25 = 5.777 €. Αρα η οικογένεια εντάσσεται στην Α΄ εισοδηματική κλίμακα και θα λάβει επίδομα 280 € τον μήνα.
5. Οικογένεια με δύο γονείς και δύο παιδιά, με ετήσιο εισόδημα 12.000 €. Η κλίμακα ισοδυναμίας της οικογένειας είναι: 1 + 1/2 + 1/4 + 1/4 = 2. Συνεπώς, το ισοδύναμο εισόδημα είναι 12.000 € / 2 = 6.000 €. Αρα η οικογένεια εντάσσεται στην Α΄ εισοδηματική κλίμακα και θα λάβει επίδομα 140 € τον μήνα.
6. Οικογένεια με δύο γονείς και τέσσερα παιδιά, με ετήσιο εισόδημα 14.500 €. Η κλίμακα
ισοδυναμίας της οικογένειας είναι: 1 + 1/2 + 1/4 + 1/4 + 1/4 + 1/4 = 2,5. Συνεπώς, το ισοδύναμο εισόδημα είναι 14.500 € / 2,5 = 5.800 €. Η οικογένεια εντάσσεται στην Α΄ εισοδηματική κλίμακα καιθα λάβει επίδομα 420 € τον μήνα.
7. Οικογένεια με δύο γονείς και τέσσερα παιδιά, με ετήσιο εισόδημα 24.500 €. Η κλίμακα
ισοδυναμίας της οικογένειας είναι: 1 + 1/2 + 1/4 + 1/4 + 1/4 + 1/4 = 2,5. Συνεπώς, το ισοδύναμο εισόδημα είναι 24.500 € / 2,5 = 9.800 €. Η οικογένεια εντάσσεται στη Β΄ εισοδηματική κλίμακα και θα λάβει επίδομα 252 € τον μήνα.
8. Οικογένεια με δύο γονείς και πέντε παιδιά, με ετήσιο εισόδημα 27.000 €. Η κλίμακα ισοδυναμίας της οικογένειας είναι: 1 + 1/2 + 1/4 + 1/4 + 1/4 + 1/4 + 1/4 = 2,75. Συνεπώς, το ισοδύναμο εισόδημα είναι 27.000 € / 2,75 = 9.818 €. Η οικογένεια εντάσσεται στη Β΄ εισοδηματική κλίμακα και θα λάβει επίδομα 336 € τον μήνα.
Μονογονεϊκές οικογένειες
1. Μονογονεϊκές οικογένειες με τρία παιδιά και ετήσιο εισόδημα 12.000 €. Η κλίμακα ισοδυναμίας της οικογένειας είναι: 1 + 1/2 + 1/4 + 1/4 = 2. Συνεπώς, το ισοδύναμο εισόδημα είναι 12.000 € / 2 = 6.000 €. Αρα η οικογένεια εντάσσεται στην Α΄ εισοδηματική κλίμακα και θα λάβει επίδομα 280 € τον μήνα.
2. Μονογονεϊκές οικογένειες με ένα παιδί και ετήσιο εισόδημα 9.000 €. Η κλίμακα ισοδυναμίας της οικογένειας είναι: 1 + 1/2 = 1,5. Συνεπώς, το ισοδύναμο εισόδημα είναι 9.000 € / 1,5 = 6.000 €. Αρα η οικογένεια εντάσσεται στην Α΄ εισοδηματική κλίμακα και θα λάβει επίδομα 70 € τον μήνα.
3. Μονογονεϊκές οικογένειες με δύο παιδιά και ετήσιο εισόδημα 10.500 €. Η κλίμακα ισοδυναμίας της οικογένειας είναι: 1 + 1/2 + 1/4 = 1,75. Συνεπώς, το ισοδύναμο εισόδημα είναι 10.500 € / 1,75 = 6.000 €. Αρα η οικογένεια εντάσσεται στην Α΄ εισοδηματική κλίμακα και θα λάβει επίδομα 140 € τον μήνα.
Περιπτώσεις που οι αναστολές και το «Συν-Εργασία» αυξάνουν το επίδομα
1. Οικογένεια με δύο γονείς και δύο παιδιά
Ετήσιο οικογενειακό εισόδημα (2019): 14.000 €.
Το 2020 εισέπραξε επίδομα 84 € x 12 μήνες = 1.008 €.
Ετήσιο οικογενειακό εισόδημα (2020): 10.670 € (λόγω πεντάμηνης αναστολής).
Το 2021 θα εισπράξει επίδομα 140 € x 12 μήνες = 1.680 €.
2. Οικογένεια με δύο γονείς και τέσσερα παιδιά
Ετήσιο εισόδημα (2019): 22.000 €.
Το 2020 εισέπραξε επίδομα 252 € x 12 μήνες = 3.024 €.
Ετήσιο οικογενειακό εισόδημα (2020): 14.544 € (λόγω οκτάμηνης αναστολής).
Το 2021 θα εισπράξει επίδομα 420 € x 12 μήνες = 5.040 €.
3. Μονογονεϊκή οικογένεια με ένα παιδί
Ετήσιο οικογενειακό εισόδημα (2019): 9.100 €.
Το 2020 εισέπραξε επίδομα 42 € x 12 μήνες = 504 €.
Ετήσιο οικογενειακό εισόδημα (2020): 7.870 € (λόγω πεντάμηνης αναστολής).
Το 2021 θα εισπράξει επίδομα 70 € x 12 μήνες = 840 €.
4. Μονογονεϊκή οικογένεια με τρία παιδιά
Ετήσιο οικογενειακό εισόδημα (2019): 12.500 €.
Το 2020 εισέπραξε επίδομα 168 € x 12 μήνες = 2.016 €.
Ετήσιο οικογενειακό εισόδημα (2020): 10.977 € (λόγω τρίμηνης αναστολής).
Το 2021 θα εισπράξει επίδομα 280 € x 12 μήνες = 3.360 €.
