Η ευρωπαϊκή θητεία του Μαργαρίτη Σχοινά δεν είναι στρωμένη απαραίτητα με επιτυχίες. Οι αστοχίες του, τα λάθη του και κάποιες κραυγαλέα προκλητικές ή ακατανόητες δηλώσεις κατά καιρούς έχουν συχνά αποτελέσει στόχο δικαιολογημένης σκληρής κριτικής από τα ΜΜΕ της χώρας μας, συμπεριλαμβανομένης της «δημοκρατίας».
- Από τον Βασίλη Γαλούπη
Ομως, στην υπόθεση του προφυλακισμένου δημάρχου Χειμάρρας Φρέντι Μπελέρη ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δείχνει σταθερά μια δυναμική στάση. Προχθές, μάλιστα, ήταν η πρώτη φορά που χρησιμοποίησε τόσο σκληρή γλώσσα για την Αλβανία και την επιθυμία των Τιράνων να ενταχθούν στο οικοσύστημα της Ε.Ε.
«Δεν θα ανοίξει ούτε ένα ενταξιακό κεφάλαιο με την Αλβανία, αν δεν λυθεί το θέμα Μπελέρη» τόνισε κατά τη διάρκεια συναντήσεων στην έδρα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Πρόσθεσε ότι «μέχρι στιγμής έχουν κατατεθεί 74 βέτο από πλευράς Ελλάδας στην ένταξη της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Οι φίλοι μας στα Τίρανα νομίζω ότι υποτίμησαν την ευρωπαϊκή διάσταση αυτής της υπόθεσης».
Παράλληλα, σχολιάζοντας την απόφαση για αναβολή της εκδίκασης του αιτήματος του Φρέντι Μπελέρη για αποφυλάκιση, σημείωσε ότι αυτή «δεν είναι ούτε μια καλή ούτε μια κακή εξέλιξη. Η κακή εξέλιξη θα ήταν μια απόρριψη της αίτησης. Η Αλβανία έχει μπλέξει πολύ άσχημα με αυτό το θέμα και δεν πρόκειται να ξεμπλέξει αν δεν το λύσει».
Ο θεσμικός ρόλος του Ελληνα πολιτικού είναι ιδιαίτερης βαρύτητας, αφού μιλά ως εκπρόσωπος κι ανώτατος αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κι όχι της ελληνικής κυβέρνησης. H απειλή ότι «δεν θα ανοίξει ούτε ένα ενταξιακό κεφάλαιο με την Αλβανία αν δεν λυθεί το θέμα Μπέλερη» και ότι «τα Τίρανα έχουν μπλέξει πολύ άσχημα» δεν ακούγεται από την Αθήνα, αλλά απευθείας από τις Βρυξέλλες.
Χθες, η δίκη Μπελέρη διακόπηκε για τις 19 Δεκεμβρίου, επειδή ήταν άφαντος ο τρίτος μάρτυρας κατηγορίας. Το σίριαλ που άρχισε από τον Μάιο, με την προκλητική σύλληψη του Βορειοηπειρώτη δημάρχου, δύο ημέρες πριν από τις αυτοδιοικητικές εκλογές, θα συνεχιστεί.
Δεν είναι η πρώτη φορά
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Σχοινάς παρεμβαίνει γι’ αυτή την υπόθεση, αξιοποιώντας την ισχύ που του δίνει η θέση του. Παραμονή του Δεκαπενταύγουστου είχε χαρακτηρίσει «βαθύτατα αντιευρωπαϊκή» την κράτηση του Μπελέρη ως αρμόδιος για την υπεράσπιση του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής. «Ευρωπαϊκός τρόπος ζωής σημαίνει δημοκρατία, δικαιοσύνη, ελευθερία τού εκλέγειν και του εκλέγεσθαι. Αυτή είναι η βάση για όσες χώρες επιθυμούν να γίνουν μέλη της ευρωπαϊκής οικογένειας, και η Αλβανία δεν μπορεί να αποτελεί εξαίρεση» είχε πει με βιντεοσκοπημένο μήνυμα στην επί αλβανικού εδάφους συγκέντρωση για τον δήμαρχο Χειμάρρας.
Ο Σχοινάς κάλεσε τη γειτονική χώρα να μην επιμείνει σε μια τακτική που δεν είναι προς όφελός της: «Εχει χαθεί πολύς χρόνος, αλλά έστω την ύστατη στιγμή δεν είναι αργά για να αποκατασταθεί η αδικία που συμβαίνει στο πρόσωπο του Φρέντι Μπελέρη».
Λίγο νωρίτερα, στις 19 Ιουλίου, είχε στείλει επιστολή προς τον Ευρωπαίο επίτροπο Γειτονίας και Διεύρυνσης Ολιβερ Βάρχελι, καταγγέλλοντας την Αλβανία. Ανέφερε μεταξύ άλλων:
- «Η προδικαστική σύλληψη του κ. Μπελέρη είναι μια άκρως ασυνήθιστη και αυστηρή απόφαση. Η κράτησή του συνιστά παραβίαση του τεκμηρίου της αθωότητας και αποτροπή ενός δημοκρατικά εκλεγμένου εκπροσώπου, που είναι μέλος της ελληνικής εθνικής μειονότητας στην Αλβανία, από την ανάληψη του αξιώματος του δημάρχου και την άσκηση των καθηκόντων του».
- «Η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν μπορεί να μείνει αδιάφορη μπροστά σε αυτή την κατάσταση, οι επιπτώσεις της οποίας είναι πολύ ευρύτερες από τη μεμονωμένη περίπτωση του κ. Μπελέρη. Οπως υπογραμμίστηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο πρόσφατα εγκριθέν ψήφισμά του σχετικά με την έκθεση του 2022 για την Αλβανία, αυτό το θέμα συνδέεται με τον συνολικό σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, την εκκρεμότητα με τις περιουσίες μελών της ελληνικής εθνικής μειονότητας στον δημοτικό χώρο και τις κατηγορίες των καταπατήσεων εις βάρος του κράτους».
- «Η Αλβανία είναι υποψήφια για ένταξη στην Ε.Ε. Μια τόσο σοβαρή οπισθοδρόμηση πρέπει να αντιμετωπίζεται ως προτεραιότητα και απαιτεί άμεση απάντηση. Ως διαχρονικός υπερασπιστής της ευρωπαϊκής προοπτικής της Αλβανίας, ελπίζω ότι οι αλβανικές Αρχές θα λάβουν στιβαρά μέτρα για την ταχεία επίλυση του ζητήματος».
- «Αν δεν συμβεί αυτό, διαβλέπω σοβαρό κίνδυνο που θα επηρεάσει αρνητικά τη συνολική αξιολόγηση της προόδου και τη δέσμευση της Αλβανίας για προώθηση του κράτους δικαίου στην έκθεση του 2023, η οποία πρόκειται να εγκριθεί από την Επιτροπή το φθινόπωρο. Καμία προσπάθεια δεν πρέπει να πάει χαμένη, ώστε να μην υπονομευθεί η θετική πρόοδος που έχει επιδείξει η Αλβανία τα τελευταία χρόνια και να παραμείνει σταθερά η χώρα σε τροχιά πλήρους ένταξης στην οικογένεια της Ε.Ε.».
Οι παρεμβάσεις αυτές από τον Μαργαρίτη Σχοινά για την Αλβανία έρχονται σε μια συγκυρία που αυξάνονται τα καθήκοντά του στην Κομισιόν κι ενισχύεται περαιτέρω ο ρόλος του στις Βρυξέλλες. Υστερα από ανακατατάξεις κι αποχωρήσεις, η Φον ντερ Λάιεν αποφάσισε να αναθέσει προσωρινά στον Ελληνα αξιωματούχο και την ευθύνη με το χαρτοφυλάκιο για την Καινοτομία και την Ερευνα, αλλά και τις Διεθνείς Εταιρικές Σχέσεις.
Βιογραφικό
Αντιπρόεδρος Κομισιόν
Γεννήθηκε το 1962 στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε Νομική στο ΑΠΘ με μεταπτυχιακό στο London School of Economics. Το 1989 συμμετείχε στις εξετάσεις για υπαλλήλους της Ε.Ε. και εργάστηκε στην αντιπροσωπεία της Κομισιόν στην Αθήνα. Το 1999-2004 ήταν αναπληρωτής επικεφαλής στο γραφείο του αντιπροέδρου, Λογιόλα ντε Παλάθιο. Ευρωβουλευτής έγινε το 2007, όταν πήρε τη θέση του Αντώνη Σαμαρά. Το 2009 ο Κώστας Καραμανλής δεν τον τοποθέτησε ξανά στο ευρωψηφοδέλτιο. Από το 2010 άρχισε να διορίζεται σε ανώτατες θέσεις στελεχών, το 2014 ανέλαβε εκπρόσωπος Τύπου της Ε.Ε. και από το 2019 είναι αντιπρόεδρος της Κομισιόν.
