- Γράφει η Μαρία Δεναξά
Αυτή τη φορά, αν δεν υπάρξει ανατροπή της τελευταίας στιγμής, οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι απίθανο να αποφύγουν το shutdown, δηλαδή τη στάση πληρωμών και το κλείσιμο της ομοσπονδιακής διοίκησης, λόγω έλλειψης χρηματοδότησης. Πρόκειται για μια θλιβερή εικόνα των κραυγαλέων δυσλειτουργιών της κορυφαίας δύναμης του κόσμου, αλλά και για το αποτέλεσμα της επιρροής του Ελον Μασκ, ο οποίος έχει θέσει την περιουσία και την επιρροή του στην υπηρεσία του μελλοντικού προέδρου Ντοναλντ Τραμπ. Ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο πέρασε την Τετάρτη κάνοντας εκστρατεία κατά ενός συμβιβασμού για τον προϋπολογισμό στο Κογκρέσο, ο οποίος θα χρηματοδοτούσε την κυβέρνηση μέχρι τις 14 Μαρτίου, μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο.
Το αφεντικό της Tesla και της SpaceX, δημοσίευσε έναν καταιγισμό από tweets για να τορπιλίσει το κείμενο που διαπραγματεύονταν επί μήνες Ρεπουμπλικάνοι και Δημοκρατικοί. «Όποιο μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων ή της Γερουσίας ψηφίσει αυτό το νομοσχέδιο, αξίζει να μην επανεκλεγεί σε δύο χρόνια», υποστήριξε ο Ελον Μασκ, αναφερόμενος στις ενδιάμεσες εκλογές, όταν θα ανανεωθεί μεγάλο μέρος του Κογκρέσου.
Απειλές που λαμβάνονται πολύ σοβαρά υπόψη καθώς ο Μασκ διαθέτει απεριόριστα μέσα και τη δυνατότητα να χρηματοδοτεί εναλλακτικούς υποψηφίους σε αδελφοκτόνες προκριματικές εκλογές, για να τιμωρήσει τους απείθαρχους.
Ο Έλον Μασκ ισχυρίζεται ότι απλώς επαναλαμβάνει τις επιθυμίες των ψηφοφόρων του Ντόναλντ Τραμπ. Ο επιτυχημένος επιχειρηματίας επικρίνει το νομοσχέδιο για τις δαπάνες υποστηρίζοντας ότι ενθαρρύνει τα αλόγιστα έξοδα, παρόλο που έχει επιλεγεί να προεδρεύσει μιας επιτροπής που θα κάνει δραστικές περικοπές στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση.
Αυτός ο μερικός προϋπολογισμός, που αποτελείται από περισσότερες από 1.500 σελίδες, περιλαμβάνει περισσότερα από 100 δισεκατομμύρια δολάρια σε βοήθεια για τα θύματα των τυφώνων Ελένη και Μίλτον και άλλων καταστροφών που έπληξαν φέτος τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι Αμερικανοί αγρότες θα λάμβαναν επίσης 10 δισεκατομμύρια δολάρια για στήριξη.
Οι εκλεγμένοι αντιπρόσωποι παίρνουν αύξηση
Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση θα χρηματοδοτούσε επίσης την ανοικοδόμηση της γέφυρας της Βαλτιμόρης, η οποία κατέρρευσε μετά από πρόσκρουση πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων το περασμένο καλοκαίρι, εν αναμονή των αποζημιώσεων των ασφαλιστικών εταιρειών. Άλλα σημεία είναι πιο αμφιλεγόμενα, όπως η μεταβίβαση ομοσπονδιακής γης που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή νέου γηπέδου στην Ουάσινγκτον ή η οριακή αύξηση των μισθών των εκλεγμένων αντιπροσώπων, οι οποίοι έχουν παγώσει από το 2009, όχι κατά 40%, όπως ισχυρίζεται ο Ελον Μασκ.
Ο εκλεγμένος πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έσπασε τη σιωπή του γύρω από το καυτό ζήτημα αργά την Τετάρτη, σε κοινή δήλωση με τον αντιπρόεδρό του Τζέι Ντι Βανς. Οι δυό τους κάλεσαν τους εκλεγμένους Ρεπουμπλικάνους να επαναδιαπραγματευτούν «χωρίς να υποκύψουν στους Δημοκρατικούς». Πρόσθεσαν επίσης ένα νέο αίτημα: την αύξηση του ανώτατου ορίου χρέους, πέρα από το οποίο η κυβέρνηση δεν μπορεί πλέον να δανείζεται και κινδυνεύει με χρεοκοπία.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το χρέος των ΗΠΑ θα φθάσει αυτό το όριο τους επόμενους μήνες. Με την απειλή της παράλυσης των ομοσπονδιακών δημόσιων υπηρεσιών, ο μελλοντικός πρόεδρος θέλει να αναγκάσει τους Δημοκρατικούς, που εξακολουθούν να ελέγχουν τη Γερουσία, να αποδεχθούν αυτή την αύξηση πριν αναλάβει τα καθήκοντά του, προκειμένου να αφαιρέσει τη δαμόκλειο σπάθη μιας αθέτησης πληρωμών στην αρχή της θητείας του. Το πρόβλημα είναι ότι οι διαπραγματεύσεις αυτού του είδους διαρκούν εβδομάδες ή ακόμη και μήνες, και το Κογκρέσο έχει μόνο ώρες στη διάθεσή του.
Καμία εξοικονόμηση, μόνο πρόσθετο κόστος
Αν οι εκλεγμένοι αντιπρόσωποι δεν καταφέρουν να βρουν έναν συμβιβασμό μέχρι απόψε τα μεσάνυχτα η χώρα θα παραλύσει. Ένα τέτοιο σενάριο συνέβη για τελευταία φορά το διάστημα μεταξύ 2018 και 2019, επί της πρώτης προεδρίας Τραμπ. Το shutdown διήρκεσε τότε περισσότερο από έναν μήνα, ένας αριθμός ρεκόρ. Αυτές οι καταστάσεις είναι εξαιρετικά αντιδημοφιλής. Ωστόσο, ακόμη και αν οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν πληρωθούν, παίρνουν πίσω τους μισθούς τους όταν επανέλθει η κανονικότητα.
Σύμφωνα με διάφορες μελέτες, τα shutdownsκ κάθε άλλο παρά εξοικονομούν δημόσιο χρήμα. Κοστίζουν δισεκατομμύρια δολάρια, σχεδόν 4 δισεκατομμύρια για τα τρία τελευταία shutdowns, σύμφωνα με έκθεση της Γερουσίας που χρονολογείται από το 2019. Το μεγαλύτερο μέρος αυτού του κόστους προέρχεται από το γεγονός ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι που στέλνονται σπίτια τους χωρίς να εργάζονται λαμβάνουν τους μισθούς τους αργότερα, αλλά και από το γεγονός ότι τα μουσεία ή τα εθνικά πάρκα δεν εισπράττουν πλέον εισιτήρια ή δεν πωλούν αναμνηστικά στους επισκέπτες. Οι αποκλεισμοί αυτοί προκαλούν επίσης οικονομική επιβράδυνση. Η ανάπτυξη στις ΗΠΑ είναι ισχυρή, στο 3,1% το τρίτο τρίμηνο, σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις που δημοσίευσε το Υπουργείο Εμπορίου την Πέμπτη. Επομένως, ο Ντόναλντ Τραμπ θα κληρονομήσει μια υγιή οικονομία, αλλά τα αντιμεταναστευτικά του μέτρα και οι απειλές του για την επιβολή ολοκληρωτικών δασμών μπορεί να τα αλλάξουν όλα αυτά.
Οι συνέπειες ενός shutdown θα είναι επίσης πολιτικές. Ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Μάικ Τζόνσον, ο οποίος διαπραγματεύτηκε τον συμβιβασμό για τον προϋπολογισμό, έχει αποδοκιμαστεί έντονα. Ο τρίτος στην ιεραρχία του κράτους θα διεκδικήσει εκ νέου την καρέκλα του προέδρου στις 3 Ιανουαρίου, όταν θα αναλάβει καθήκοντα η νέα κάτω βουλή. Οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν μόνο μια μικρή πλειοψηφία. Είχαν ήδη καταστρέψει τον προηγούμενο πρόεδρο, τον Κέβιν Μακάρθι, τον Ιανουάριο του 2023, επιδεικνύοντας τις διαφωνίες τους μπροστά στους Αμερικανούς που απογοητεύτηκαν από αυτό το θλιβερό θέαμα.
