Σημαντική αύξηση καταγράφεται στις κακές συνήθειες που υιοθετούν ολοένα και περισσότεροι έφηβοι στην Ελλάδα, γεγονός που εγείρει σοβαρούς προβληματισμούς σχετικά με την υγεία και την ψυχοκοινωνική τους ανάπτυξη. Σύμφωνα με την πρόσφατη έρευνα ESPAD 2024, οι συμπεριφορές αυτές περιλαμβάνουν, εκτός από την ήδη καταγεγραμμένη χρήση καπνού και αλκοόλ, αυξημένο εθισμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αλλά και στα τυχερά παιχνίδια.
Συγκεκριμένα, το 36% των μαθητών της Α’ Λυκείου στην Ελλάδα δήλωσαν πως έχουν ποντάρει χρήματα σε τυχερά παιχνίδια μέσα στο 2024 -ποσοστό αισθητά υψηλότερο από τον μέσο όρο των υπόλοιπων 36 ευρωπαϊκών χωρών που συμμετείχαν στην έρευνα, ο οποίος φτάνει το 23%. Ανησυχητικά υψηλά ποσοστά καταγράφουν και η Ιταλία (45%) και η Ισλανδία (41%).
Το πλέον ανησυχητικό εύρημα, ωστόσο, αφορά στο 7% των εφήβων, που –βάσει ειδικής κλίμακας– θεωρείται πιθανό ότι έχει ήδη αναπτύξει εθισμό στον τζόγο, δείχνοντας πως το πρόβλημα δεν είναι περιστασιακό αλλά εξελισσόμενο.
Ναρκωτικά και αλκοόλ: Εύκολη πρόσβαση και πρώιμη χρήση
Παράλληλα, το 13% των 16χρονων μαθητών δηλώνει ότι έχει δοκιμάσει τουλάχιστον μία φορά απαγορευμένες ουσίες, με την κάνναβη να βρίσκεται στην κορυφή των επιλογών. Η πρόσβαση σε αυτές τις ουσίες δεν φαίνεται να αποτελεί ιδιαίτερο εμπόδιο: το 34% των μαθητών Λυκείου θεωρεί «εύκολη» την προμήθειά τους — ποσοστό υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 26%.
Ακόμα πιο ανησυχητική είναι η ευκολία πρόσβασης στο αλκοόλ. Το 92% των μαθητών ανέφεραν ότι μπορούν να το προμηθευτούν χωρίς δυσκολία. Στοιχείο ενδεικτικό της έκτασης του φαινομένου είναι πως μόνο στην Αθήνα καταγράφονται κάθε χρόνο περίπου 200 περιστατικά μέθης εφήβων στα νοσοκομεία Παίδων.
Απότομη άνοδος στα ηλεκτρονικά τσιγάρα
Η χρήση καπνού και ειδικά ηλεκτρονικών τσιγάρων (vape) έχει επίσης αυξηθεί αισθητά: από 43% το 2019 σε 54% το 2024, μεταξύ των 16χρονων μαθητών. Όπως επισημαίνει η Άννα Κοκκέβη, ομότιμη καθηγήτρια της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ και επικεφαλής της ελληνικής ομάδας της έρευνας, η ενίσχυση της χρήσης των ηλεκτρονικών τσιγάρων συνδέεται άμεσα με την επιθετική εμπορική προώθησή τους ως δήθεν «ασφαλέστερη εναλλακτική», η οποία ενισχύει τον πειραματισμό, παραγνωρίζοντας τους σοβαρούς ψυχολογικούς και σωματικούς κινδύνους.
