Το Axios, που δημοσιοποίησε το σχέδιο των 28 σημείων του Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, καταγράφει το παρασκήνιο του σχεδίου: από το δείπνο του Στιβ Γουίτκοφ και του Τζάρεντ Κούσνερ με τον ειδικό απεσταλμένο του Βλαντιμίρ Πούτιν, Κιρίλ Ντμιτρίεφ, στο Μαϊάμι, έως τις κρίσιμες συνομιλίες της Κυριακής στη Γενεύη μεταξύ αμερικανικής και ουκρανικής αντιπροσωπείας.
Σύμφωνα με το Axios, το χρονικό στηρίζεται σε μαρτυρίες έξι Αμερικανών αξιωματούχων, δύο Ουκρανών, καθώς και ακόμη μίας πηγής με γνώση των επαφών — οι περισσότεροι εκ των οποίων μετείχαν άμεσα στις διαβουλεύσεις. Η ιστορία ξεκινά περίπου έναν μήνα πριν, σε πτήση επιστροφής από τη Μέση Ανατολή προς το Μαϊάμι, στις 22 Οκτωβρίου, όπου ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ εγκατέλειψαν τη συζήτηση για την υπό διαμεσολάβηση συμφωνία στη Γάζα και πέρασαν στο ουκρανικό ζήτημα.
Την ίδια ημέρα, όπως σημειώνει το Axios, ο Τραμπ επέβαλε για πρώτη φορά από την επιστροφή του στην εξουσία κυρώσεις στη Ρωσία, θεωρώντας ότι η ειρηνευτική διαδικασία είχε παγώσει. Ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ επιχείρησαν να επαναλάβουν το μοντέλο της Γάζας: σύνταξη ενός σχεδίου, κατάθεση στο τραπέζι και προσπάθεια σύγκλισης των δύο πλευρών.
Το δείπνο με τον άνθρωπο του Πούτιν
Τρεις ημέρες μετά, οι δύο άνδρες δείπνησαν στο Μαϊάμι με τον Ντμιτρίεφ -επικεφαλής του ρωσικού κρατικού επενδυτικού ταμείου- και συναντήθηκαν ξανά την Κυριακή για πολύωρες συνομιλίες. Όπως είπε ο ίδιος στο Axios σε συνέντευξη στις 17 Νοεμβρίου, στόχος ήταν η διαμόρφωση εγγράφου βασισμένου σε όσα συζητήθηκαν στη συνάντηση Τραμπ – Πούτιν στην Αλάσκα, απαντώντας στο ερώτημα «πώς εξασφαλίζεται lasting ασφάλεια στην Ευρώπη και όχι μόνο στην Ουκρανία».
Από αυτές τις συναντήσεις προέκυψε το πρώτο προσχέδιο που σταδιακά εξελίχθηκε στο σχέδιο των 28 σημείων. Παρότι ο Ντμιτρίεφ τότε δεν αποκάλυψε την ύπαρξη αμερικανικής ειρηνευτικής πρότασης, είχε εκφράσει αισιοδοξία ότι «η ρωσική θέση ακούγεται πραγματικά», σημειώνει το Axios.
Το πράσινο φως από τον Τραμπ
Όπως αναφέρει το Axios, Γουίτκοφ και Κούσνερ κινούνταν με εντολή Τραμπ. Αμερικανός αξιωματούχος υποστηρίζει ότι δεν θα συνομιλούσαν με Ρώσους και Ουκρανούς χωρίς την έγκρισή του. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ενημερωνόταν σε κάθε στάδιο, ενώ γνώση είχε και ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς.
Ο απρόβλεπτος απεσταλμένος στο Κίεβο
Με πρωτοβουλία Βανς, ανατέθηκε στον υπουργό Στρατού Νταν Ντρίσκολ — συμφοιτητή του από το Γέιλ — να μεταφέρει το σχέδιο στο Κίεβο, όπως γράφει το Axios. Αν και επρόκειτο να ταξιδέψει έτσι κι αλλιώς στην Ουκρανία για στρατιωτικά ζητήματα, ο Λευκός Οίκος τον έστειλε εσπευσμένα με αποστολή ειρηνευτικής διαπραγμάτευσης. «Μπήκαμε σε πλήρη προετοιμασία», είπε αξιωματούχος στο Axios.
Παράλληλα, Γουίτκοφ και Κούσνερ συναντήθηκαν στο Μαϊάμι με τον Ουκρανό αξιωματούχο Ρουστέμ Ουμέροφ, παρουσία υψηλόβαθμου παράγοντα του Κατάρ. Έπειτα από συζήτηση και ενσωμάτωση παρατηρήσεων, προτάθηκε να ενημερωθεί και ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Ο Ουκρανός πρόεδρος άκουσε τηλεφωνικά την παρουσίαση του σχεδίου «σημείο προς σημείο», αλλά σύμφωνα με πηγή που μίλησε στο Axios, η διαδικασία προκάλεσε αντιδράσεις για το ύφος και το περιεχόμενο.
Η αποκάλυψη του σχεδίου και ο ευρωπαϊκός συναγερμός
Στις 18 Νοεμβρίου, όπως υπενθυμίζει το Axios, Αμερικανός αξιωματούχος αποκάλυψε το περιεχόμενο των 28 σημείων: ειρήνη στην Ουκρανία, εγγυήσεις ασφαλείας, ευρωπαϊκή ασφάλεια και μελλοντικές σχέσεις ΗΠΑ με Ρωσία και Ουκρανία. Το βράδυ, το Axios δημοσίευσε το πρώτο ρεπορτάζ — προκαλώντας αναστάτωση σε Ουάσιγκτον, Κίεβο και ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Η πληροφορία ότι η Ουκρανία θα καλούνταν να παραχωρήσει επιπλέον εδάφη προκάλεσε πανικό, ενώ σύμφωνα με Ευρωπαίους διπλωμάτες που μίλησαν στο Axios, αρχικά το Στέιτ Ντιπάρτμεντ διαβεβαίωνε πως δεν επρόκειτο για «σχέδιο Τραμπ». Στην πραγματικότητα, ο Τραμπ όχι μόνο το στήριζε, αλλά απαιτούσε υπογραφή πριν από την Ημέρα των Ευχαριστιών.
Πίεση στον Ζελένσκι και αλλαγή πορείας
Μετά τη συνάντηση Ντρίσκολ – Ζελένσκι, Αμερικανός αξιωματούχος είπε στο Axios ότι είχε συμφωνηθεί «επιθετικό χρονοδιάγραμμα υπογραφής». Ουκρανική πηγή ανέφερε πως ο Ζελένσκι αποδέχθηκε το σχέδιο μόνο ως βάση διαπραγμάτευσης, χωρίς περιθώρια άρνησης.
Ο Ουκρανός πρόεδρος απηύθυνε δραματικό μήνυμα στον λαό, περιγράφοντας δίλημμα μεταξύ αξιοπρέπειας και αμερικανικής υποστήριξης: «Περιμένουν απάντηση από εμάς», αναφέρει το Axios.
Καθώς η κατάσταση μπέρδευε, ο Τραμπ έστειλε στη Γενεύη τον Ρούμπιο, μαζί με Γουίτκοφ, Κούσνερ και Ντρίσκολ. Εκεί, σύμφωνα με το Axios, οι Αμερικανοί ζήτησαν δημόσια δήλωση ότι το σχέδιο δεν ήταν ρωσικό και ότι υπήρχε ουκρανική συμβολή. Παράλληλα, άρχισαν να το παρουσιάζουν ως «πλαίσιο» και όχι τελική πρόταση.
Η σημερινή εικόνα
Παρότι ΗΠΑ και Ουκρανία εξέδωσαν θετική κοινή ανακοίνωση για τις συνομιλίες της Γενεύης, το Axios αναφέρει ότι οι συζητήσεις ήταν τεταμένες. Ο Ρούμπιο έκανε λόγο για «την πιο παραγωγική ημέρα», την ώρα που στην Ουάσιγκτον ο Τραμπ κατηγορούσε τους Ουκρανούς για αχαριστία.
Δύο πηγές με γνώση των συνομιλιών είπαν στο Axios ότι, αν υπάρξει πρόοδος, ενδέχεται τις επόμενες ημέρες να πραγματοποιηθεί συνάντηση Τραμπ – Ζελένσκι. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει καθοριστεί ημερομηνία ούτε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Δείτε επίσης:
- Τραμπ: Αινιγματική ανάρτηση για την Ουκρανία – «Κάτι καλό μπορεί να συμβαίνει»
- Οι πολίτες διαφωνούν με τη στήριξη του Μαξίμου στον Ζελένσκι – Τι δείχνει η δημοσκόπηση του Newsbreak
- Κόκκινες γραμμές και απαίτηση Ζελένσκι: «Η Ρωσία να πληρώσει για τον πόλεμο που ξεκίνησε»
- Μητσοτάκης: Σε έκτακτη τηλεδιάσκεψη των ηγετών της ΕΕ για Ουκρανία
