Για χρόνιες παθογένειες και σοβαρά απαρχαιωμένα συστήματα στις αερομεταφορές της Ελλάδας κάνει λόγο το δημοσίευμα του AFP, χαρακτηρίζοντας «βαθιά ντροπιαστική αποτυχία συστημάτων» την τεχνική βλάβη που ανάγκασε τον εναέριο χώρο να παραμείνει κλειστός για αρκετές ώρες και τους πιλότους να μην μπορούν να επικοινωνήσουν με τον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας.
Το δημοσίευμα κάνει λόγο για τεχνική βλάβη «χωρίς προηγούμενο», η οποία άφησε άναυδους τους ειδικούς και ένα χάος που διήρκησε περισσότερο από μία εβδομάδα.
«Θόρυβος» στις συχνότητες και πτήσεις χωρίς επικοινωνία
Σύμφωνα με την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), η βλάβη ξεκίνησε στις 8:59 π.μ. (06:59 GMT), όταν πολλαπλές ραδιοσυχνότητες που εξυπηρετούν τον εναέριο χώρο της Αθήνας επλήγησαν από συνεχή παρεμβολή «θορύβου». Οι πομποί της ΥΠΑ άρχισαν να εκπέμπουν «ακούσιες εκπομπές σήματος», ανέφερε η υπηρεσία.
Καθώς οι τεχνικοί έσπευσαν σε σταθμούς αναμετάδοσης σε βουνά γύρω από την Αθήνα και σε άλλες περιοχές για να εντοπίσουν το πρόβλημα, τα αεροσκάφη ουσιαστικά πετούσαν «στα τυφλά», σύμφωνα με ειδικούς – χωρίς δυνατότητα επικοινωνίας με τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας – μέχρις ότου το φαινόμενο αρχίσει να υποχωρεί σταδιακά τέσσερις ώρες αργότερα.
«Οι ελεγκτές έβλεπαν, αλλά δεν άκουγαν»
«Εκατοντάδες πτήσεις επηρεάστηκαν άμεσα – είτε βρίσκονταν ήδη σε επικοινωνία με τον έλεγχο είτε ήταν στον αέρα και αναγκάστηκαν να αλλάξουν πορεία», δήλωσε στο AFP ο Φοίβος Καπερώνης, μέλος του Δ.Σ. της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Ελλάδας (ΕΕΕΚ).
Το Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών διαχειρίστηκε πάνω από 280.000 πτήσεις πέρυσι, κατά μέσο όρο περισσότερες από 760 την ημέρα. Οι αρχές υποστήριξαν ότι ο εναέριος χώρος της Αθήνας εκκαθαρίστηκε γρήγορα και ότι δεν τέθηκε σε κίνδυνο η ασφάλεια των πτήσεων.
Το σύστημα επανήλθε πλήρως σε λειτουργία στις 5 μ.μ. (15:00 GMT), ενώ οι πτήσεις αποκαταστάθηκαν 45 λεπτά αργότερα, σύμφωνα με την ΥΠΑ. Δεν εντοπίστηκαν ενδείξεις κυβερνοεπίθεσης ή σκόπιμου σαμποτάζ, ούτε κάτι ύποπτο στους σταθμούς αναμετάδοσης. Το ίδιο επιβεβαίωσε αργότερα και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης.
«Τα αεροσκάφη μπορεί να πέταξαν “κουφά”»
«Έχουμε ακριβή εικόνα του τι συνέβη. Αυτό που δεν γνωρίζουμε ακόμη είναι πώς συνέβη», δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ΕΡΤ ο Μιχάλης Μπλέτσας, κορυφαίος Έλληνας μηχανικός υπολογιστών και επικεφαλής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας.
Όπως είπε, τα αεροσκάφη «μπορεί να πέταξαν “κουφά” για σύντομο χρονικό διάστημα», ωστόσο «σε καμία περίπτωση δεν υπήρξε πρόβλημα ασφάλειας πτήσεων», καθώς οι πιλότοι διέθεταν ραντάρ.
Ο Καπερώνης, ωστόσο, εμφανίζεται πολύ πιο ανήσυχος: «Οι ελεγκτές έβλεπαν τα αεροσκάφη στο ραντάρ, αλλά δεν μπορούσαν ούτε να ακούσουν τους πιλότους ούτε να τους μιλήσουν. Αν δύο αεροσκάφη βρίσκονταν σε πορεία σύγκρουσης, δεν θα υπήρχε δυνατότητα παρέμβασης».
Αναβάθμιση 300 εκατ. ευρώ – αλλά με καθυστέρηση δεκαετιών
Ο διοικητής της ΥΠΑ, Γιώργος Σαουνάτσος, δήλωσε ότι η έκθεση της επιτροπής διερεύνησης θα παραδοθεί εντός της εβδομάδας, χαρακτηρίζοντας το συμβάν «σπάνιο» και «στατιστικά δύσκολο να επαναληφθεί». Τόνισε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη εκτεταμένο πρόγραμμα αναβάθμισης υποδομών ύψους 300 εκατ. ευρώ, που περιλαμβάνει ψηφιακούς πομπούς, οι οποίοι αναμένεται να παραδοθούν εντός του έτους.
Ο υφυπουργός Μεταφορών παραδέχθηκε ότι τα συστήματα επικοινωνίας του αεροδρομίου έπρεπε να έχουν αναβαθμιστεί «εδώ και δεκαετίες». «Γνωρίζουμε ότι πρόκειται για απαρχαιωμένα συστήματα», δήλωσε ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης, σημειώνοντας ότι το ραντάρ του πύργου ελέγχου της Αθήνας χρονολογείται από το 1999.
Τουρισμός, ασφάλεια και το βάρος των υποδομών
Ο ειδικός αεροναυπηγικής Μπερτράν Βιλμέρ ανέφερε ότι τα αναλογικά συστήματα της Αθήνας είναι «ανθεκτικά, αλλά τόσο παλιά που ουσιαστικά δεν συντηρούνται πλέον».
Τον περασμένο μήνα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρέπεμψε την Ελλάδα στο Δικαστήριο της ΕΕ για αποτυχία εφαρμογής διαδικασιών πλοήγησης βάσει επιδόσεων (PBN) στα αεροδρόμια, που έπρεπε να ισχύουν εδώ και πέντε χρόνια.
Οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας προειδοποιούν ότι το περιστατικό της 4ης Ιανουαρίου ήταν «ατύχημα που απλώς περίμενε να συμβεί», σε μια χώρα που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό και καταγράφει ρεκόρ επισκεπτών.
Το 2025, το αεροδρόμιο της Αθήνας εξυπηρέτησε σχεδόν 34 εκατ. επιβάτες, αυξημένους κατά 6,7% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Μάλιστα, στο ρεπορτάζ τονίζεται ότι και η φονικότερη σιδηροδρομική τραγωδία της χώρας το 2023, με 57 νεκρούς, συνδέθηκε επίσης με χρόνιες ελλείψεις σε υποδομές και προσωπικό.
Δείτε επίσης:
- Μπλέτσας για FIR Αθηνών: «Ξέρουμε τι έγινε, αλλά δεν ξέρουμε πώς – Δεν υπήρξε παρεμβολή»
- FIR Αθηνών: Τι αναφέρει η επίσημη ανακοίνωση της ΥΠΑ – Αποκλείστηκε η κυβερνοεπίθεση
