Σε άρθρο του στη Levant Intel ο Shay Gal (Ισραηλινός στρατηγικός αναλυτής και σύμβουλος με ειδίκευση στην διεθνή ασφάλεια, τη διπλωματική στρατηγική και τη διαχείριση γεωπολιτικών κρίσεων), αναφέρει ότι η Κυπριακή Προεδρία της ΕΕ το 2026 δεν αποτελεί μια εθιμοτυπική διαδικασία, αλλά τη διαχείριση της «πρωτογενούς ρυθμιστικής αγοράς» της Ευρώπης. Η ισχύς της Κύπρου θα πηγάζει από τον έλεγχο τριών κρίσιμων μηχανισμών: του ημερολογίου, των συμβιβαστικών κειμένων και της διαπραγματευτικής εντολής. Μέσω αυτών, η Λευκωσία θα καθορίσει ποιοι φάκελοι θα προχωρήσουν και ποιοι θα στερηθούν «οξυγόνου», επηρεάζοντας άμεσα τις επενδυτικές προσδοκίες και την πραγματική οικονομία.
Στρατηγικά, η Κύπρος επιδιώκει να μετατρέψει τη γεωγραφική της θέση σε ρυθμιστικό πλεονέκτημα. Εστιάζοντας στην ετοιμότητα, την ανταγωνιστικότητα και τη θαλάσσια ασφάλεια, στοχεύει να εντάξει την Ανατολική Μεσόγειο στον πυρήνα των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών και επιχειρησιακών εργαλείων. Ιδιαίτερης σημασίας είναι η έναρξη των διαπραγματεύσεων για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο μετά το 2027, όπου οι πολιτικές προτεραιότητες μετατρέπονται σε αριθμούς και κονδύλια.
Τέλος, σύμφωνα με τον Shay Gal, η Προεδρία λειτουργεί ως μοχλός πίεσης στις ευρωτουρκικές σχέσεις, όχι μέσω συγκρούσεων, αλλά μέσω της τήρησης της θεσμικής ακεραιότητας. Η Κύπρος αναβαθμίζεται από περιφερειακός παίκτης σε διαμορφωτή της ευρωπαϊκής αγοράς, αποδεικνύοντας ότι η πραγματική ισχύς στις Βρυξέλλες δεν βρίσκεται στις διακηρύξεις, αλλά στη διαχείριση των διαδικασιών που μετατρέπουν την πολιτική πρόθεση σε εκτελέσιμες συμβάσεις.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο του Shay Gal:
• Η Κύπρος θα αξιοποιήσει την Προεδρία της στο Συμβούλιο της ΕΕ από τον Ιανουάριο έως τον Ιούνιο του 2026 για να διαμορφώσει το ρυθμιστικό περιβάλλον, ελέγχοντας το ημερολόγιο, τα κείμενα και την εντολή των διαπραγματεύσεων.
• Η Προεδρία θα εστιάσει σε βασικές προτεραιότητες, όπως η ετοιμότητα, η ανταγωνιστικότητα και το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο μετά το 2027.
• Η Κύπρος επιδιώκει να μετατρέψει τη γεωγραφική της θέση σε στρατηγικό πλεονέκτημα, ενισχύοντας τις συνεργασίες στη Μεσόγειο.
Η πραγματική ισχύς της Ευρώπης δεν βρίσκεται στις ψηφοφορίες της ολομέλειας ούτε στις συνεντεύξεις Τύπου. Βρίσκεται στο εξάμηνο εκείνο κατά το οποίο η πολιτική πρόθεση σκληραίνει και μετατρέπεται σε διαπραγματεύσιμο κείμενο.
Το 2026, η Κύπρος ελέγχει αυτό το παράθυρο.
Ο Ιανουάριος έως ο Ιούνιος δεν είναι τελετουργία. Είναι η πρωτογενής ρυθμιστική αγορά της Ευρώπης.
Όταν η Κύπρος αναλάβει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν θα μιλήσει εξ ονόματος της Ευρώπης. Θα κάνει κάτι πολύ πιο ουσιαστικό. Θα διαχειριστεί το ημερολόγιο διευθέτησης της Ένωσης.
Στις Βρυξέλλες, η ισχύς δεν διακηρύσσεται. Αλληλουχίζεται. Ο σπάνιος πόρος δεν είναι η εξουσία, αλλά το διαδικαστικό εύρος, και όποιος κατανέμει αυτό το εύρος καθορίζει ποιοι συμβιβασμοί γίνονται εμπορεύσιμοι και πότε.
Αυτή είναι η φάση όπου η πολιτική πρόθεση μεταφράζεται σε διαπραγματεύσιμο κείμενο: έναν συμβιβασμό αρκετά ώριμο ώστε να φτάσει σε γενική προσέγγιση, να εισέλθει σε τριμερείς διαπραγματεύσεις και να κλείσει εγκαίρως ώστε να επηρεάσει επενδυτικές αποφάσεις πριν προχωρήσει ο κύκλος πολιτικής.
Οι ψηφοφορίες κάνουν τίτλους. Η τιμολόγηση γίνεται νωρίτερα.
Η Προεδρία του Συμβουλίου είναι το σφυρί της δημοπρασίας. Δεν πλήττει αντιπάλους. Κλείνει γύρους.
Όσοι εξακολουθούν να βλέπουν την εκ περιτροπής Προεδρία ως ζήτημα πρωτοκόλλου παρεξηγούν το πώς η Ευρώπη τιμολογεί τον κίνδυνο. Η ρύθμιση είναι κεφάλαιο. Ο χρόνος είναι τιμή. Η διαδικασία είναι μοχλός.
Μηχανισμοί ελέγχου
Η Προεδρία δεν νομοθετεί μόνη της· ελέγχει τρεις μηχανισμούς που, συνδυαστικά, καθορίζουν τον αντίκτυπο στην αγορά.
Πρώτον, ο έλεγχος του ημερολογίου. Αποφασίζοντας πόσο συχνά και με ποια σειρά συνεδριάζουν οι ομάδες εργασίας, η COREPER και οι συνθέσεις του Συμβουλίου, η Προεδρία επιταχύνει ορισμένους φακέλους και στερεί από άλλους το «οξυγόνο». Η καθυστέρηση δεν είναι ουδέτερη. Είναι κόστος που επιβάλλεται στη βεβαιότητα.
Δεύτερον, ο έλεγχος του κειμένου. Δεν είναι όλα τα προσχέδια ίσα. Η Προεδρία καθορίζει ποιο συμβιβαστικό κείμενο γίνεται η βάση της διαπραγμάτευσης. Αυτή η επιλογή ορίζει το εύρος των αποδεκτών αποτελεσμάτων πολύ πριν από την τελική ψηφοφορία. Επενδυτές, υπουργεία και βιομηχανίες διαβάζουν αυτά τα κείμενα με προσοχή. Εκεί παγιώνονται οι προσδοκίες.
Τρίτον, ο έλεγχος της εντολής. Η διακήρυξη ότι ένας φάκελος είναι αρκετά ώριμος για γενική προσέγγιση είναι η στιγμή που η πολιτική συζήτηση μετατρέπεται σε εκτελέσιμη διαπραγματευτική θέση. Από εκεί, προσωρινές συμφωνίες με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μπορούν να ακολουθήσουν γρήγορα, συχνά αρκετά νωρίς ώστε να διαμορφώσουν τη συμπεριφορά της πραγματικής οικονομίας χρόνια πριν από την τυπική υιοθέτηση.
Μαζί, αυτοί οι μοχλοί συνιστούν την πρωτογενή ρυθμιστική αγορά της Ευρώπης. Ό,τι ακολουθεί είναι δευτερογενείς συναλλαγές.
Γι’ αυτό έχει σημασία το εξάμηνο της Κύπρου.
Συνέχεια
Από την 1η Ιανουαρίου έως τις 30 Ιουνίου 2026, η Κύπρος προεδρεύει στο πλαίσιο τριάδας μαζί με την Πολωνία και τη Δανία, δεσμευμένη από ένα δεκαοκτάμηνο πρόγραμμα σχεδιασμένο να επιβάλλει συνέχεια και πειθαρχία.
Η συνέχεια, ωστόσο, δεν σημαίνει ουδετερότητα. Το κοινό πρόγραμμα τοποθετεί στο επίκεντρο την ετοιμότητα, την ανταγωνιστικότητα, τη ρυθμιστική απλοποίηση, τη θαλάσσια ασφάλεια και την ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων, ενώ ανοίγει την πρώτη φάση διαπραγματεύσεων για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο μετά το 2027.
Αυτό το πλαίσιο είναι ο μελλοντικός ισολογισμός της Ευρώπης. Δεν πρόκειται για συνθήματα. Είναι παράμετροι κατανομής. Καθορίζουν ποιοι κίνδυνοι εσωτερικεύονται ως ευρωπαϊκοί, ποια έργα χαρακτηρίζονται προτεραιότητες και ποιες γεωγραφίες αντιμετωπίζονται ως πυρήνας και όχι ως περιφέρεια.
Το άνοιγμα των διαπραγματεύσεων του ΠΔΠ κατά τη διάρκεια της κυπριακής θητείας είναι καθοριστικό. Εκεί οι προτεραιότητες γίνονται αριθμοί. Ακόμη και πριν υπάρξουν τελικά ποσά, οι αγορές προσαρμόζονται, τα υπουργεία σχεδιάζουν και τα κεφάλαια κινούνται. Μία πρόταση, προωθημένη τη σωστή στιγμή, μπορεί να μετακινήσει δισεκατομμύρια.
«Αυτός ο φάκελος έχει προτεραιότητα» είναι συχνά η ακριβότερη πρόταση που γράφεται στις Βρυξέλλες.
Η μόχλευση της Κύπρου βρίσκεται ακριβώς εδώ, όχι στη ρητορική, αλλά στην αρχιτεκτονική.
Μέσω της αλληλουχίας των φακέλων και της διαμόρφωσης συμβιβαστικών κειμένων, η Κύπρος μπορεί να επανατοποθετήσει την Ανατολική Μεσόγειο από αντιδραστικό θέατρο σε πεδίο που διέπεται από ευρωπαϊκά εργαλεία: πρότυπα, επιλεξιμότητα χρηματοδότησης, κανόνες προμηθειών, ασφαλιστικά πλαίσια και καθεστώτα συμμόρφωσης. Αυτό δεν είναι θέατρο εξωτερικής πολιτικής. Είναι ρυθμιστική γεωγραφία.
Επιχειρησιακή γλώσσα
Η γλώσσα του προγράμματος της Προεδρίας το καθιστά σαφές. «Μια αυτόνομη Ένωση, ανοιχτή στον κόσμο» δεν είναι branding. Είναι επιχειρησιακό.
Εσωτερικά, δίνει προτεραιότητα στην ετοιμότητα, στη βιομηχανική ικανότητα και στη ρυθμιστική εξορθολογισμένη προσέγγιση μέσω omnibus παρεμβάσεων. Προς τα έξω, προωθεί συνεργασίες ικανές να κλιμακώσουν τις επενδύσεις.
Εδώ οι Βρυξέλλες λειτουργούν ως διαμορφωτής αγοράς, όχι ως σχολιαστής.
Η θέση της Κύπρου εντός της ευρωζώνης ενισχύει αυτόν τον ρόλο. Είναι πλήρης κόμβος στο νομισματικό και χρηματοπιστωτικό σύστημα της Ευρώπης. Στον ναυτιλιακό τομέα, η επιχειρησιακή της σημασία είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Η Κύπρος διαχειρίζεται έναν από τους μεγαλύτερους εμπορικούς στόλους της Ευρώπης και φιλοξενεί το μεγαλύτερο σύμπλεγμα διαχείρισης πλοίων της Ένωσης. Σε μια στιγμή που η Ευρώπη επανεξετάζει λιμάνια, ναυτιλία, θαλάσσιες υποδομές και δυνατότητες διπλής χρήσης, η ρύθμιση που γράφεται με επιχειρησιακή γνώση γίνεται ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
Η ίδια λογική ισχύει για το εξελισσόμενο βιομηχανικό και αμυντικό οικοσύστημα της Ευρώπης. Η αμυντική ετοιμότητα στις Βρυξέλλες δεν εκφράζεται με διακηρύξεις, αλλά με επενδυτικούς κανόνες, παραγωγική ικανότητα και θεσμική χρηματοδότηση. Όταν η ετοιμότητα ανεβαίνει στην ατζέντα, οι υποδομές και η βιομηχανία αποτιμώνται διπλά: ως οικονομικοί κινητήρες και ως στοιχεία ανθεκτικότητας.
Η πιο ευαίσθητη διάσταση αφορά τη σχέση της Ευρώπης με την Τουρκία. Η Κύπρος δεν χρειάζεται σύγκρουση για να ασκήσει επιρροή.
Βασίζεται σε μια αρχή ενσωματωμένη στην ίδια τη γλώσσα του Συμβουλίου: η συνεργασία με εταίρους πρέπει να σέβεται τα συμφέροντα όλων των κρατών-μελών και να διαφυλάσσει την αυτόνομη λήψη αποφάσεων της Ένωσης. Αυτό δεν είναι παρεμπόδιση. Είναι ακεραιότητα συστήματος.
Εκεί όπου οι συντομεύσεις δελεάζουν την πολιτική, η Κύπρος αυξάνει το κόστος τους. Εκεί όπου οι εξαιρέσεις προσελκύουν, αγκυρώνει τη μέθοδο. Το πραγματικό βέτο στις Βρυξέλλες δεν είναι το «όχι». Είναι το «όχι τώρα».
Περιφερειακό πλεονέκτημα
Εδώ βρίσκεται η στρατηγική αναστροφή. Η Κύπρος μετατρέπει τη γειτονιά σε πλεονέκτημα.
Το πρόγραμμά της αναφέρεται σε ανανεωμένη εμπλοκή με τους νότιους εταίρους, σε ένα Νέο Σύμφωνο για τη Μεσόγειο, σε ευθυγράμμιση με τον IMEC και σε ενισχυμένη ευρωπαϊκή παρουσία σε όλη την περιοχή.
Το μήνυμα προς τους περιφερειακούς δρώντες είναι ξεκάθαρο: η ευθυγράμμιση με τα ευρωπαϊκά πλαίσια διευρύνει την πρόσβαση στην αγορά, μειώνει το κόστος χρηματοδότησης και αυξάνει την προβλεψιμότητα.
Το αποτύπωμα μιας Προεδρίας δεν βρίσκεται στα ανακοινωθέντα. Βρίσκεται στις ατζέντες, στα προσχέδια κειμένων και στη διαδικαστική αλληλουχία. Ό,τι παγιώνεται στις Βρυξέλλες, αργότερα επικαλείται σε μνημόνια, διαγωνισμούς και συμβόλαια.
Όταν η Κύπρος κρατά το σφυρί της ευρωπαϊκής δημοπρασίας, δεν χτυπά. Κλείνει. Κλείνει γύρους όπου η γεωγραφία γίνεται αγορά, η πολιτική γίνεται σύμβαση και η συνεργασία γίνεται ανάπτυξη.
Έξι μήνες. Μία καρέκλα. Μια αγορά επανατιμολογημένη.
Δεν είναι έτσι που η Ευρώπη μιλά για την ισχύ. Είναι έτσι που την ασκεί.
Δείτε επίσης:
- Πάνος Ιωαννίδης: Ο μονόδρομος για την απελευθέρωση της Κύπρου
- «Πυρά» Μαυρίδη κατά Κάλας: «Είναι συνεπές να αγνοείτε την τουρκική κατοχή;»
- Η Ούρσουλα ανακάλυψε ότι υπάρχει κυπριακό ζήτημα!
