Σε άρθρο του στην κυπριακή εφημερίδα Σημερινή, και τηλεοπτική παρέμβαση στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΙΓΜΑ, ο καθηγητής Γιάννος Χαραλαμπίδης αποδομεί την πολιτική των «ήρεμων νερών», υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία χρησιμοποιεί τον διάλογο ως προπέτασμα για την εμπέδωση του αναθεωρητικού δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας». Με αφορμή την επικείμενη συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν, ο αναλυτής προειδοποιεί ότι η Άγκυρα, μέσω NAVTEX και προκλήσεων, επιδιώκει τον γεωστρατηγικό εγκλωβισμό της Ελλάδας.
Κεντρικό σημείο της ανάλυσης είναι ο κίνδυνος της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών. Ο Χαραλαμπίδης τονίζει ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μετέτρεπε το Αιγαίο σε «τουρκική λίμνη», διχοτομώντας το στον 25ο μεσημβρινό και αφήνοντας τα ελληνικά νησιά υπό καθεστώς ομηρείας. Παράλληλα, επισημαίνει ότι η αποδυνάμωση της αμυντικής διάταξης στο Αιγαίο οδηγεί στην πλήρη αποκοπή της Ελλάδας από την Κύπρο, η οποία παραμένει στρατιωτικά αθωράκιστη.
Ο καθηγητής κάνει έναν ιστορικό παραλληλισμό με την απόσυρση της ελληνικής μεραρχίας από την Κύπρο το 1967, θεωρώντας ότι οι σημερινές αξιώσεις της Άγκυρας ανοίγουν μια νέα «Κερκόπορτα». Καταλήγει ότι η πολιτική του εξευμενισμού οδηγεί στη «φινλανδοποίηση» της Ελλάδας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη αναβίωσης του Δόγματος του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου ως τη μόνη αποτελεσματική στρατηγική αποτροπής απέναντι στον τουρκικό επεκτατισμό.
Διαβάστε ολόκληρη την ανάλυση του Γιάννου Χαραλαμπίδη:
Τα «ήρεμα νερά» του Αιγαίου, μόνο τέτοια δεν είναι, αφού η Τουρκία φροντίζει να τα ταράζει με την επεκτατική της πολιτική, που στηρίζεται στο αναθεωρητικό δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας. Ενώ ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ετοιμάζει αποσκευές για την Άγκυρα, όπου τις επόμενες ημέρες θα συναντηθεί με τον Τούρκο Πρόεδρο, Ταγίπ Ερντογάν, η Τουρκία κοκκινίζει το Αιγαίο με NAVTEX και NOTAM και εκδίδει ακόμη δυο αορίστου διαρκείας, χωρίς συντεταγμένες, που αφορούν στη δικαιοδοσία της, όπως αυτή την αντιλαμβάνεται.
Πάγιες αξιώσεις
Το σκηνικό δένει: Α) Με τις ταυτόχρονες θέσεις του τουρκικού Υπουργείου Άμυνας περί της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου και ότι εάν κριθεί πως τα δικαιώματα και η δικαιοδοσία της Τουρκίας παραβιάζονται, δεν αποκλείεται ακόμη και αυτή η στρατιωτική δράση. Β) Με τη βασική τουρκική αξίωση περί νησιών που ανήκουν στην Τουρκία και ότι η όποια εκμετάλλευση πόρων, όπως αυτή του φυσικού αερίου, θα γίνει από κοινού με την Ελλάδα.
Πώς αποκωδικοποιείται η τουρκική πολιτική στην πράξη; Εάν δει κάποιος τον χάρτη, θα διαπιστώσει ότι υπάρχουν δυο κατηγορίες νησιών κατά την Άγκυρα. Η μία αφορά σε αυτά τα οποία -όπως ισχυρίζεται- τής ανήκουν, και η άλλη είναι εκείνα που θεωρεί ως αποστρατιωτικοποιημένα (Σημείωση: γενικώς ακόμη και αυτά που θέτει υπό αμφισβήτηση – εφόσον δεν τα κατέχει – αξιώνει την αποστρατιωτικοποίησή τους).
Ο εγκλωβισμός
Τι θα συμβεί εάν περιέλθουν στην κατοχή της Τουρκίας τα υπό αμφισβήτηση νησιά και επέλθει πλήρης ή μερική έστω αποστρατιωτικοποίηση – δηλαδή απόσυρση βαρέων ή άλλων όπλων, που ενοχλούν την Τουρκία ως προς την έξοδο του πολεμικού της στόλου;
Πρώτο, δημιουργείται ένα νέο καθεστώς στο Αιγαίο, και νομικό και γεωπολιτικό και γεωστρατηγικό. Η Κρήτη, καθώς και άλλα νησιά όπως η Τήλος, η Χάλκη, η Αστυπάλαια, η Κως, η Κάλυμνος, η Ικαρία και η Χίος θα τελούν υπό τουρκική ομηρεία.
Δεύτερο, η πλήρης ή η μερική αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου:
Α) Τα αφήνει βορά στα δόντια του τουρκικού στρατού, που διαθέτει απέναντι τη Στρατιά του Αιγαίου. Ακόμη και αν αυτή αποσυρθεί, όπως λέγεται, περί τα 200 χιλιόμετρα, μπορεί να επιστρέψει τάχιστα, σε αντίθεση με την εκ νέου ανάγκη στρατιωτικοποίησης των νησιών, που θέλει χρόνο, αφού δεν μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο εν μιά νυκτί προκειμένου ν’ αντιμετωπιστεί ή όποια τουρκική απειλή, πόσω μάλλον μια κρίση.
Β) Επιτρέπει στον τουρκικό στόλο να πλέει με ευκολία στο Αιγαίο, διότι τερματίζεται το καθεστώς του ναρκοπεδίου, όπως αυτό προκύπτει μέσα από τα νησιά και τα όπλα, τα οποία διαθέτουν για να τον αντιμετωπίσουν σε περίπτωση κρίσης.
Γ) Φέρνει την Άγκυρα στον 25ο μεσημβρινό και διχοτομεί το Αιγαίο. Η κατάσταση, όμως, δεν τελειώνει στη διχοτόμηση. Γιατί; Διότι η Τουρκία θα ελέγχει τις πύλες του Αιγαίου και στ’ ανατολικά, στη γραμμή Κρήτη, Κάσος, Κάρπαθος, Ρόδος, αλλά και στα βόρεια αφού Θάσος, Σαμοθράκη, Λήμνος και Λέσβος θα είναι νησιά αποστρατιωτικοποιημένα.
Αποκοπή Ελλάδας – Κύπρου
Γίνεται αντιληπτό ότι, υπό αυτές τις συνθήκες: i) Η Ελλάδα αποκόπτεται από την Κύπρο. Διότι η Τουρκία είναι ήδη κυρίαρχη στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, λόγω της απουσίας του ελληνικού στόλου και της αδυναμίας της Κύπρου να έχει υποτυπώδη ναυτική δύναμη ή να περάσει σε έναν σχεδιασμό ευέλικτης αποτρεπτικής απειλής με υποβρύχια drones ή επιφανείας. Ήδη, η τουρκική πολεμική βιομηχανία εργάζεται και σε αυτόν τον τομέα. ii) Το μισό Αιγαίο μετατρέπεται σε τουρκική λίμνη, η οποία επεκτείνεται στην, ήδη, υφιστάμενη, που καλύπτει τον θαλάσσιο χώρο από τη Μαρμαρίδα ώς την Αλεξανδρέττα, μέσω της κατεχόμενης Κύπρου. ii) Τα σύνορα της Ελλάδας με την Τουρκία μεταφέρονται από τα νησιά, στον 25ο μεσημβρινό και, στην ουσία, στην ηπειρωτική Ελλάδα.
Φινλανδοποίηση και διαχείριση κρίσεων…
Οι εξελίξεις στο Αιγαίο είναι συναφείς και με κάτι άλλο, το οποίο οι Τούρκοι θα ήθελαν να συμβεί. Την εφαρμογή στην πράξη μιας διαδικασίας διαχείρισης κρίσεων, που ακούγεται μεν καλή, αλλά εξαρτάται πώς θα λειτουργεί στην πράξη. Διότι, εάν κάθε φορά που η Ελλάδα ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα, η Τουρκία θεωρεί ότι υπάρχει ο κίνδυνος κρίσης, τότε για ν’ αποφευχθεί η όποια διατάραξη των «ήρεμων νερών», η Ελλάδα θα πρέπει να ενημερώνει την Άγκυρα. Θα πρέπει να παίρνει, δηλαδή, την έγκριση από την Τουρκία ή να εγκαταλείπει την όποια προσπάθεια για ανάπτυξη στο Αιγαίο. Και θα συμβαίνει αυτό, διότι δεν είναι η Ελλάδα που αμφισβητεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της Τουρκίας, αλλά η Τουρκία της Ελλάδας. Συνεπώς, είναι η Αθήνα που τίθεται υπό τον έλεγχο της Άγκυρας στις όποιες επιλογές της. Με άλλα λόγια, η Ελλάδα τίθεται υπό την εποπτεία της Τουρκίας στη λογική ενός καθεστώτος φινλανδοποίησης. Και όλα αυτά, όταν συμβαίνουν στο Αιγαίο, έχουν αντίκτυπο στην Κύπρο, αφού ο υφιστάμενος δικοινοτικός διάλογος για τα ΜΟΕ είναι συνέχεια των «ήπιων νερών» του Αιγαίου και της τουρκικής αντίληψης για τη νομιμοποίηση της διπλής διχοτόμησης, που θα δικαιώσει την τουρκική αναθεωρητική πολιτική και τον ηγεμονικό ρόλο της Άγκυρας από τα Βαλκάνια ώς τη Μέση Ανατολή. Ερώτημα: Πώς η Τουρκία μπορεί να μιλά για αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου όταν κατέχει στρατιωτικά την Κύπρο και όταν αυτή η κατοχή είχε ως πρώτο βήμα την αποχώρηση της Ελληνικής Μεραρχίας από το νησί το ’67; Εφόσον Αθήνα και Λευκωσία χαρίζονται στην Τουρκία για την απαλλαγή της Κύπρου από την κατοχή και για την αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Άγκυρα, όπως η εκδοθείσα από την ΕΕ αντιδήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου του 2025 αναφέρει, πώς ενεργεί ο Ερντογάν; Ως Σουλτάνος! Γι΄ αυτό αξιώνει το μισό Αιγαίο, τον εγκλωβισμό του στον τουρκικό στόλο και την αναγνώριση του ψευδοκράτους από την Κυπριακή Δημοκρατία μέσω δύο κρατών ή μιας ομοσπονδίας συνομοσπονδιακού χαρακτήρα. Και μετά βλέπουμε… Πάμε στο επόμενο βήμα. Αυτό, άλλωστε, συνέβη στο Κραν Μοντανά. Αφού η Άγκυρα κατοχύρωσε την τουρκική θέση περί διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας, πέρασε στην επόμενη. Αυτήν των δύο κρατών με υποχώρηση τη συνομοσπονδία ή μια διχοτομική ομοσπονδία δύο συνιδρυτικών κρατών με εκ περιτροπής Προεδρία, όπως εντέλλεται να προωθήσει ο «μετριοπαθής» Ερχιουρμάν.
Βραχυκύκλωση και Δόγμα
Τόσο η πολιτική των «ήρεμων νερών» όσο και η νέα προσπάθεια για επανέναρξη των συνομιλιών είναι βραχυκυκλωμένες διαδικασίες από την Τουρκία, η οποία τις χρησιμοποιεί για την εμπέδωση των γκρίζων ζωνών στο Αιγαίο και το πάγωμα της ελληνικής κυριαρχίας από τη μια, και την παγίωση των τετελεσμένων της εισβολής από την άλλη ώς τη νομιμοποίησή τους. Και το θύμα αυτής της πολιτικής του εξευμενισμού είναι η στρατηγική της αποτροπής, που θα ήταν δυνατό να λειτουργήσει στην πρακτική εφαρμογή του Δόγματος του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου. Θεωρείται, όμως, από τους ημετέρους ως «πρόκληση» έναντι της Τουρκίας, που θα θέσει σε κίνδυνο την πολιτική των «ήπιων νερών» και του διαλόγου στο Κυπριακό για μια διχοτομική ομοσπονδία.
Οι Κερκόπορτες…
Εν κατακλείδι: Όσοι έχουν ιστορική συνείδηση, μπορούν ευκόλως να κατανοήσουν ότι η αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου παραπέμπει στο μοντέλο του 1967, όταν οι Τούρκοι αξίωσαν και πέτυχαν επί δικτατορικής κυβερνήσεως την αποχώρηση της Ελληνικής Μεραρχίας από την Κύπρο, διότι η παρουσία της δεν προβλεπόταν από τις Συνθήκες της Ζυρίχης. Τότε ήταν που άνοιξε η πρώτη Κερκόπορτα στον Αττίλα για το 1974. Η Κύπρος ήταν και αθωράκιστη και έκειτο μακράν. Ακόμη και σήμερα, το Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου ως στρατηγική ενιαίας αποτροπής αγνοείται. Ας έχει αυτά κατά νουν ο Έλληνας Πρωθυπουργός όταν θα συναντάται με τον Τούρκο Πρόεδρο και ας φροντίσει αυτήν τη φορά να μη γίνει η κολυμβήθρα για την αποκάθαρση της επεκτατικής του πολιτικής στο Αιγαίο και της κατοχής της Κύπρου…
Δείτε την παρέμβαση του στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΙΓΜΑ:
Δείτε επίσης:
- Μάζης, Χαραλαμπίδης, Μπαλτζώης απαντούν στο Newsbreak: Έρχονται νέα «Ίμια»;
- Γιάννος Χαραλαμπίδης: «Σε βάλτο διχοτόμησης το Κυπριακό»
- Γιάννος Χαραλαμπίδης: Κίνδυνος ενεργειακής εξάρτησης από την Τουρκία
