Μια από τις πιο εντυπωσιακές αποτυπώσεις του ραδιοσύμπαντος ολοκληρώθηκε, καθώς αστρονόμοι χρησιμοποίησαν το μεγαλύτερο και πιο ευαίσθητο ραδιοτηλεσκόπιο χαμηλών συχνοτήτων στον κόσμο, το LOFAR (Low-Frequency Array), για να χαρτογραφήσουν 13,7 εκατομμύρια κοσμικά αντικείμενα και φαινόμενα.
Η νέα απογραφή του ουρανού, γνωστή ως LoTSS-DR3 (LOFAR Two-meter Sky Survey – Data Release 3), αποκαλύπτει ένα Σύμπαν που «μιλά» σε ραδιοκύματα: τεράστιοι πίδακες από υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες, συγκρούσεις γαλαξιών, εκρήξεις σουπερνόβα και ενεργειακά κύματα που διαπερνούν διαστημικά σμήνη εκατομμυρίων ετών φωτός.
Ένα διαφορετικό Σύμπαν πέρα από το ορατό φως
Σε αντίθεση με τα οπτικά τηλεσκόπια, το LOFAR «ακούει» τα αόρατα ραδιοκύματα. Έτσι, αποκαλύπτει φαινόμενα που δεν μπορούν να γίνουν αντιληπτά στο ορατό φάσμα. Η χαρτογράφηση δείχνει πώς οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες – με μάζες εκατομμύρια ή και δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερες από του Ήλιου – εκτοξεύουν δίδυμους πίδακες σωματιδίων σχεδόν με την ταχύτητα του φωτός, επηρεάζοντας δραματικά την εξέλιξη ολόκληρων γαλαξιών.
Οι ραδιοεκπομπές που καταγράφηκαν προέρχονται από φορτισμένα σωματίδια που κινούνται μέσα σε ισχυρά μαγνητικά πεδία, επιτρέποντας στους επιστήμονες να παρακολουθήσουν διαφορετικά στάδια «ζωής» των ενεργών γαλαξιακών πυρήνων.
Σμήνη γαλαξιών, μαγνητικά πεδία και κοσμικές αναταράξεις
Τα δεδομένα της έρευνας αποκάλυψαν επίσης γιγαντιαία κύματα και αναταράξεις μέσα σε σμήνη γαλαξιών, που ενισχύουν μαγνητικά πεδία σε αποστάσεις εκατομμυρίων ετών φωτός. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι τέτοια φαινόμενα είναι πολύ συχνότερα απ’ ό,τι πίστευαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες.
Παράλληλα, η χαρτογράφηση προσφέρει νέα στοιχεία για τον ίδιο τον Γαλαξία μας, αποκαλύπτοντας με πρωτοφανή λεπτομέρεια τη δομή των μαγνητικών του πεδίων. Εντοπίστηκαν ακόμη ραδιοσήματα που πιθανόν σχετίζονται με αλληλεπιδράσεις μεταξύ εξωπλανητών και των μητρικών τους άστρων.
Το επόμενο βήμα: LOFAR 2.0
Η επιτυχία του LoTSS-DR3 δεν αποτελεί το τέλος της διαδρομής. Η επερχόμενη αναβάθμιση σε LOFAR 2.0 υπόσχεται διπλάσια ταχύτητα παρατήρησης και σημαντικά βελτιωμένη ανάλυση, ανοίγοντας τον δρόμο για ακόμη πιο βαθιά και εκτεταμένη εξερεύνηση του ραδιοσύμπαντος.
Τα αποτελέσματα της μελέτης δημοσιεύθηκαν στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Astronomy & Astrophysics, επιβεβαιώνοντας ότι η ραδιοαστρονομία εισέρχεται σε μια νέα εποχή.
Το «αυτί» της Γης δεν κατέγραψε απλώς 13,7 εκατομμύρια πηγές· αποκάλυψε ένα Σύμπαν πιο δυναμικό, πιο βίαιο και πιο πολύπλοκο απ’ όσο μπορούσαμε να φανταστούμε.
*Φωτογραφία αρχείου
Δείτε επίσης:
- «Στο μικροσκόπιο» αστεροειδής με μικρή πιθανότητα να συγκρουστεί με τη Γη
- Καρκίνος του μαστού: Η τεχνητή νοημοσύνη «βλέπει» επιθετικές μορφές
