Είχατε καιρό να ακούσετε τη λέξη pass; Με την κατάσταση στην Μέση Ανατολή να βαίνει συνεχώς κλιμακούμενη, επανέρχεται δυναμικά το σενάριο επαναφοράς του από την ελληνική κυβέρνηση!
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, εξετάζεται η ενεργοποίηση ενός νέου σχεδίου στήριξης, αν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή επιμείνει και προκαλέσει σημαντική αύξηση στις διεθνείς τιμές ενέργειας και αγαθών (σ.σ. δεδομένο ότι θα συμβεί). Στο τραπέζι βρίσκονται σενάρια επαναφοράς μέτρων που είχαν εφαρμοστεί κατά την ενεργειακή κρίση του 2022, όπως ένα στοχευμένο pass για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Το βασικό κριτήριο για την ενεργοποίηση του μοντέλου αυτού, θα είναι η άνοδος της τιμής του πετρελαίου Brent πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι για ένα συνεχές χρονικό διάστημα 30 ημερών, γεγονός που εκτιμάται ότι θα μεταφέρει αυξητικό κύμα πληθωριστικών πιέσεων στην ελληνική οικονομία.
Μεταξύ των μέτρων που εξετάζονται είναι:
- η επαναφορά επιδοτήσεων στα καύσιμα με κοινωνικά και εισοδηματικά κριτήρια, πιο στοχευμένη σε χαμηλά εισοδήματα και επαγγελματίες οδηγούς, καθώς και
- παρεμβάσεις για την ανακούφιση των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας, με κρατική επιδότηση ανά κιλοβατώρα, εάν οι διεθνείς ανατιμήσεις επηρεάσουν την χονδρεμπορική αγορά.
Το οικονομικό επιτελείο παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και τις πιθανές επιπτώσεις της σύγκρουσης, ενώ οι αποφάσεις θα εξαρτηθούν πρωτίστως από την ένταση και τη διάρκεια της κρίσης.
Βασικά σενάρια που εξετάζονται για την επαναφορά του pass
Η ελληνική κυβέρνηση έχει θέσει στο τραπέζι ένα ενδεχόμενο σχέδιο στήριξης της οικονομίας το λεγόμενο «μοντέλο Pass», ειδικότερα για την περίπτωση που η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή διαρκέσει πάνω από το αναμενόμενο και προκαλέσει ανατιμήσεις στις διεθνείς τιμές ενέργειας και βασικών αγαθών.
Το σχέδιο αυτό αποτελεί ουσιαστικά επανεξέταση παρεμβάσεων που είχαν εφαρμοστεί στο παρελθόν, ιδίως κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης το 2022, με στόχο να αντιμετωπισθούν πιθανές μελλοντικές πιέσεις στην ελληνική οικονομία.
- Κυρίαρχος δείκτης ενεργοποίησης
Το σχέδιο προβλέπει συγκεκριμένο δημοσιονομικό «κόφτη» για την ενεργοποίηση των μέτρων: Τιμή πετρελαίου Brent πάνω από 100 δολάρια το βαρέλι για τουλάχιστον 30 συνεχόμενες ημέρες. Αυτό θεωρείται ένα αξιόπιστο «σήμα» ότι σημαντικές ανατιμήσεις θα μεταφερθούν στις τιμές καταναλωτή, με άμεσες επιπτώσεις σε καύσιμα, ηλεκτρική ενέργεια και αγαθά.
Συγκεκριμένα μέτρα που εξετάζονται
- Fuel Pass (επιδότηση καυσίμων)
Επανέρχεται η επιδότηση καυσίμων για νοικοκυριά και επαγγελματίες. Αυτή τη φορά προβλέπεται πιο αυστηρά εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια ώστε οι πόροι να κατευθυνθούν στους πιο ευάλωτους και να ελαχιστοποιηθεί το δημοσιονομικό κόστος. Στόχος είναι να ανακουφισθούν οι οικογένειες και οι επιχειρήσεις που εξαρτώνται άμεσα από το κόστος μετακίνησης και λειτουργίας.
- Επιδότηση λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας
Αν οι διεθνείς αυξήσεις μεταφερθούν στην ελληνική χονδρεμπορική αγορά ρεύματος, η κυβέρνηση θα ενεργοποιήσει επιδοτήσεις ανά κιλοβατώρα. Το σχέδιο περιλαμβάνει έναν μηχανισμό αυτόματης παρέμβασης που θα απορροφά μέρος της αύξησης και θα προστατεύει τα νοικοκυριά από απότομες ανατιμήσεις.
Λειτουργία και στόχοι του «μοντέλου Pass»
Το σχέδιο δεν είναι «αυτόματο» από την πρώτη ημέρα: προϋποθέτει επιδείνωση των διεθνών τιμών και διατηρημένη τάση αύξησης. Στόχος είναι να αποφευχθεί ένα νέο πληθωριστικό σοκ, που θα μειώσει το διαθέσιμο εισόδημα και θα επιβαρύνει τον προϋπολογισμό. Η παρέμβαση είναι σχεδιασμένη να είναι στοχευμένη και προσωρινή, ώστε να αντιμετωπίσει πιθανά συνεχόμενα σοκ στην οικονομία χωρίς να επεκτείνει υπερβολικά τις κρατικές δαπάνες.
Δημοσιονομικές προϋποθέσεις και προτεραιότητες
Οι πρώτες εκτιμήσεις δείχνουν ότι η ελληνική οικονομία μπορεί να αντέξει σενάρια αυξημένης τιμής πετρελαίου, καθώς στον προϋπολογισμό του 2026 έχουν ληφθεί υπόψη πιο δυσμενή σενάρια. Παράλληλα, το οικονομικό επιτελείο διαβεβαιώνει ότι διαθέτει τα απαραίτητα εργαλεία για να προστατεύσει την πραγματική οικονομία, χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική σταθερότητα.
Δείτε επίσης:
- Ισραήλ: «Βρυχηθμός του Λιονταριού» – Χερσαίες επιχειρήσεις στο νότιο Λίβανο
- Ράλι πέντε συνεδριάσεων για τον χρυσό
- Γαλλία: Στέλνει φρεγάτα και αντιαεροπορικά συστήματα στην Κύπρο
- Τραμπ: «Οι ΗΠΑ έχουν αποθέματα όπλων για να πολεμούν… για πάντα»
- Φρουροί της Επανάστασης: Επίθεση σε οποιοδήποτε πλοίο επιχειρήσει να περάσει τα Στενά του Ορμούζ
- Εφιαλτική πρόβλεψη Goldman Sachs για φυσικό αέριο αν παραμείνουν κλειστά τα στενά του Ορμούζ για 1 μήνα
