Η κλιμακούμενη επιθετικότητα στις δηλώσεις μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ έχει πυροδοτήσει ανησυχητικά σενάρια για το μέλλον της Μέσης Ανατολής. Ωστόσο, σύμφωνα με την μακροσκελή ανάλυση του δημοσιογράφου Ραγίπ Σοϊλού, διευθυντή του γραφείου Τουρκίας (Turkey Bureau Chief) του ειδησεογραφικού οργανισμού Middle East Eye, πίσω από το βαρύ κλίμα και την αμοιβαία καχυποψία, η Άγκυρα δεν φαίνεται να προκρίνει την οδό του «στρατιωτικού τυχοδιωκτισμού». Παρά ταύτα, η εύθραυστη ισορροπία δεν εγγυάται την εξάλειψη του κινδύνου.
Μια ιστορική διαδρομή αντιφάσεων
Η σχέση των δύο χωρών δεν υπήρξε ποτέ γραμμική. Από τη μυστική προσέγγιση του 1958 για την ανάσχεση του αραβικού εθνικισμού, μέχρι τις σύγχρονες διπλωματικές ρήξεις για το Παλαιστινιακό, η ιστορία τους ταλαντεύεται διαρκώς μεταξύ στρατηγικής συνεργασίας και απόλυτης σύγκρουσης. Σήμερα, η ένταση εστιάζεται σε δύο μέτωπα:
Παλαιστινιακό: Η κατάρρευση των προσπαθειών εξομάλυνσης μετά την 7η Οκτωβρίου 2023 και η σκληρή στάση του Ερντογάν στη Γάζα έχουν δημιουργήσει ένα βαθύ χάσμα.
Συρία: Η αλλαγή του καθεστώτος στη Δαμασκό ανακάτεψε την τράπουλα, με την Τουρκία να επιδιώκει κυρίαρχο ρόλο και το Ισραήλ να βλέπει με τρόμο την επέκταση της τουρκικής επιρροής.
«Η Τουρκία είναι το επόμενο Ιράν», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ναφτάλι Μπένετ, με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να απαντά πως «η Τουρκία δεν είναι πια η παλιά», υπογραμμίζοντας τη νέα στρατιωτική αυτοπεποίθηση της Άγκυρας.
Οι 5 πυλώνες της αποτροπής
Παρά την πολεμική ρητορική, ο Σοϊλού προσδιορίζει πέντε λόγους για τους οποίους ένας πόλεμος παραμένει απίθανος:
Διπλωματικά και εμπορικά κανάλια: Οι πρεσβείες παραμένουν λειτουργικές και οι εμπορικές συμφωνίες (συμπεριλαμβανομένων των αεροπορικών συνδέσεων) δεν έχουν ακυρωθεί.
Δίαυλοι ασφαλείας: Οι μυστικές υπηρεσίες (MIT και Mossad) διατηρούν ανοιχτή γραμμή επικοινωνίας για την αποτροπή ατυχημάτων, ειδικά στη Συρία.
Ο αμερικανικός παράγοντας: Η Ουάσιγκτον ασκεί ασφυκτικές πιέσεις για να αποφευχθεί μια σύγκρουση μεταξύ δύο κομβικών συμμάχων της (ΝΑΤΟ και ειδικός εταίρος).
Η διαμεσολάβηση του Αζερμπαϊτζάν: Το Μπακού, ως στενός εταίρος και των δύο, λειτουργεί ως «γέφυρα» που αποτρέπει την οριστική ρήξη.
Στρατηγική αναγνώριση: Σε αντίθεση με την Τεχεράνη, η Άγκυρα δεν αμφισβητεί την ύπαρξη του κράτους του Ισραήλ, αλλά θέτει όρους για την πολιτική του στη Γάζα.
Τα «σημεία ανάφλεξης» και ο κίνδυνος ατυχήματος
Ο εφησυχασμός, ωστόσο, θα ήταν λάθος. Ο Σοϊλού θέτει μια σειρά από «αστερίσκους» που θα μπορούσαν να προκαλέσουν ανάφλεξη:
Συριακός ανταγωνισμός: Η σύγκρουση συμφερόντων για τη μεταπολεμική Συρία μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένους υπολογισμούς στο πεδίο.
Ιερουσαλήμ: Οποιαδήποτε κίνηση στο Αλ Άκσα ή προσάρτηση στη Δυτική Όχθη αποτελεί «κόκκινη γραμμή» για τον Ερντογάν.
Κυπριακό & ενέργεια: Η στρατιωτική συνεργασία Ισραήλ-Ελλάδας-Κύπρου και η παρουσία ισραηλινών δυνάμεων στην περιοχή προκαλούν την οργή της Άγκυρας.
Κουρδικό: Οποιαδήποτε υπόνοια ισραηλινής στήριξης προς το PKK θεωρείται αιτία πολέμου (casus belli) για την Τουρκία.
Ασύμμετρες εξελίξεις
Στη Μέση Ανατολή του 2026, τα θεσμικά αναχώματα παραμένουν ισχυρά, αλλά η λογική δεν είναι πάντα ο μοναδικός οδηγός των εξελίξεων. Ενώ η Άγκυρα δεν επιθυμεί τον πόλεμο, η ιστορική μνήμη του Ισραήλ και οι απειλές περί «πορείας προς την Ιερουσαλήμ» κρατούν το φιτίλι της αντιπαράθεσης αναμμένο.
Δείτε επίσης:
- Ερντογάν ο «ειρηνοποιός»: Κατηγορεί τον Νετανιάχου πως υπονομεύει την παγκόσμια ειρήνη
- Ο «πατέρας» της Γαλάζιας Πατρίδας βλέπει σχέδιο νέου ΝΑΤΟ χωρίς την Τουρκία
- Israel Hayom: Το Ισραήλ θα πρέπει να αντιμετωπίσει στο μέλλον την πρόκληση Τουρκία
