Σχεδόν τέσσερις εβδομάδες μετά την έναρξη των εχθροπραξιών, το Ιράν επιχειρεί να ανατρέψει τα δεδομένα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Απαντώντας στο αμερικανικό «σχέδιο των 15 σημείων», η ιρανική ηγεσία προέκρινε τη δική της ατζέντα, εκπέμποντας το μήνυμα ότι διατηρεί το πάνω χέρι παρά τις σφοδρές απώλειες.
Αντοχή υπό πίεση και ενεργειακός εκβιασμός
Αναλυτές επισημαίνουν ότι, παρά τα εξουθενωτικά πλήγματα που δέχθηκε το Ιράν —με την εξόντωση κορυφαίων ηγετών και τεράστιες καταστροφές υποδομών— ο κρατικός μηχανισμός παραμένει όρθιος. Η Τεχεράνη συνεχίζει να διατηρεί επιχειρησιακή ικανότητα στην εκτόξευση πυραύλων και drones, ενώ το ισχυρότερο χαρτί της παραμένει ο έλεγχος της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ, γεγονός που απειλεί με εκτίναξη τις διεθνείς τιμές ενέργειας.
Σύμφωνα με τον Ρος Χάρισον του Ινστιτούτου Μέσης Ανατολής, οι Ιρανοί ηγέτες «επί του παρόντος ανακτούν την αυτοπεποίθησή τους, από ορισμένες απόψεις».
Το παιχνίδι των διαψεύσεων: «Ο Τραμπ διαπραγματεύεται με τον εαυτό του»
Στο πολιτικό επίπεδο, η Τεχεράνη επέλεξε την οδό της ειρωνείας απέναντι στις αναφορές του Ντόναλντ Τραμπ για πρόοδο στις συνομιλίες. Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, απέρριψε τους ισχυρισμούς, κάνοντας λόγο για έναν Αμερικανό Πρόεδρο που «διαπραγματεύεται με τον εαυτό του».
Ο Αραγτσί ξεκαθάρισε ότι η χώρα του «συνεχίζει να αντιστέκεται» και «θα βάλει τέλος στον πόλεμο με τους δικούς του όρους», τονίζοντας εμφατικά πως για τις ΗΠΑ «το να μιλούν τώρα για διαπραγματεύσεις ισοδυναμεί με παραδοχή της ήττας τους».
Το Παρασκήνιο και οι 5 Όροι της Τεχεράνης
Παρά τη σκληρή δημόσια ρητορική, οι δίαυλοι επικοινωνίας μέσω τρίτων χωρών (όπως το Πακιστάν) παραμένουν ανοιχτοί. Το πρακτορείο Tasnim αποκαλύπτει πως το Ιράν έχει ήδη καταθέσει πέντε συγκεκριμένους όρους για την παύση των εχθροπραξιών. Η νέα, πιο συντηρητική ηγεσία υπό τον Μοτζταμπά Χαμενεΐ, επιδιώκει να δημιουργήσει έναν μόνιμο μηχανισμό αποτροπής «ώστε αυτό να μην ξαναγίνει μέσα σε έξι μήνες ή σε ένα-δύο χρόνια».
Η στρατηγική τους στοχεύει στο να θέσουν «σε σημαντική δοκιμασία» την παγκόσμια οικονομία, αναγκάζοντας τους αντιπάλους τους να αναλογιστούν το κόστος ενός νέου χτυπήματος. Όπως σημειώνει ο Χάρισον, ο στόχος είναι απλός: «το θέμα είναι η επιβίωση του καθεστώτος».
«Τα φαινόμενα απατούν»: Διαπραγμάτευση ή προπέτασμα καπνού;
Ενώ ο Τραμπ καλεί το Ιράν «να σοβαρευτεί προτού να είναι πολύ αργά», χαρακτηρίζοντας τους Ιρανούς ως «πολύ διαφορετικούς και παράξενους» διαπραγματευτές, η πραγματική εικόνα στο πεδίο ίσως είναι διαφορετική.
Ορισμένοι ειδικοί, όπως ο Γκιγιόμ Λασκονζαριάς, εκτιμούν πως η ιρανική σκληρότητα είναι δείγμα αδυναμίας, λέγοντας πως «αναμφίβολα, τα φαινόμενα απατούν, επειδή το Ιράν είναι πολύ αποδυναμωμένο». Την ίδια στιγμή, ο καθηγητής Ρόμπερτ Πέιπ προειδοποιεί ότι οι συνομιλίες ίσως είναι ένας ελιγμός αντιπερισπασμού, καθώς η Ουάσινγκτον συγκεντρώνει τεράστιες δυνάμεις πεζοναυτών στον Κόλπο: «Αν θέλετε να καταλάβετε προς τα πού οδεύει αυτός ο πόλεμος, αγνοήστε όσα λέγονται και δείτε τι κινείται».
Δείτε επίσης:
- Συναγερμός στο Ιράν: «Πάνω από ένα εκατομμύριο μαχητές» έτοιμοι για χερσαία σύγκρουση με τις ΗΠΑ
- Τραμπ: Το Ιράν μας έκανε «δώρο» 10 δεξαμενόπλοια – Η Τεχεράνη στέλνει μήνυμα καλής θέλησης στις διαπραγματεύσεις
