24/5/2022

Η αναίρεση του δημοκρατικού καπιταλισμού

Δημοσίευση:

Το 2022 μάς επιφυλάσσει, ως φαίνεται, ενδιαφέρουσες ιδεολογικές εκπλήξεις.

  • Από τον Μανώλη Κοττάκη

Το 1989 ήταν η χρονιά που αποτέλεσε τον θρίαμβο του φιλελευθερισμού, της ελεύθερης οικονομίας της αγοράς, της επικράτησης των αξιών της Δύσης έναντι του υπαρκτού σοσιαλισμού και του κομμουνισμού. Δεν ήταν το τέλος της Ιστορίας, βεβαίως, όπως γνωμοδότησε ο προφήτης Φουκουγιάμα, αλλά η αλήθεια είναι ότι ο καπιταλισμός ως οικονομικό σύστημα επικράτησε – με εξαίρεση την Κούβα και τη Βενεζουέλα παγκοσμίως. Και στην ανατολική Ευρώπη, στις χώρες του τέως ανατολικού μπλοκ, μεταξύ των οποίων η Ρωσία, η Ουκρανία, η Πολωνία -ο πρωθυπουργός της οποίας μέσα στην κρίση δεν θεωρείται πλέον πολιορκητικός κριός για το ευρωπαϊκό κράτος δικαίου-, η Ουγγαρία, η Τσεχοσλοβακία και οι υπόλοιπες βαλτικές δημοκρατίες. Το ίδιο συνέβη και στην κομμουνιστική Κίνα, την οποία κάποτε ο πρόεδρος Μπους ο νεότερος χαρακτήρισε με θαυμασμό πειθαρχημένη δημοκρατία, εξαιτίας της επιτυχίας με την οποία ενσωμάτωσε τον καπιταλισμό στις παλαιές κομμουνιστικές δομές της.

Το επόμενο βήμα το οποίο επιβοηθήθηκε από την τεχνολογική έκρηξη του διαδικτύου ήταν η καθολική επικράτηση του φιλελευθερισμού σε όλο τον κόσμο. Αυτό που σφραγίστηκε από το web banking και αποκλήθηκε παγκοσμιοποίηση 30 χρόνια μετά όμως, και αφού ο δημοκρατικός καπιταλισμός κυριάρχησε χωρίς αντίπαλο σε ολόκληρο τον πλανήτη, άρχισε στη Δύση πριν καν φτάσουμε στον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας η αντίστροφη μέτρηση για την αναίρεση βασικών αρχών του κυρίαρχου οικονομικού συστήματος του πλανήτη μας. Η αρχή έγινε με την οικονομική κρίση που πυροδοτήθηκε το 2008 στις Ηνωμένες Πολιτείες και μεταφέρθηκε στην Ευρώπη σχεδόν αμέσως. Οι Ελληνες είχαμε το πικρό προνόμιο να γνωρίσουμε αυτή την κρίση και από την καλή και από την ανάποδη.

Κατά τη διάρκεια αυτής αμφισβητήθηκαν για πρώτη φορά εμπράκτως βασικές αρχές του δημοκρατικού καπιταλισμού, όπως η προστασία της ιδιοκτησίας, η τραπεζική πίστη και εμπιστοσύνη, η ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων. Οι Ελληνες ακόμη και σήμερα, 12 χρόνια μετά την υπαγωγή της Ελλάδας στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, πληρώνουμε φορολογία για τις ιδιοκτησίες μας. Αν ο περίφημος ΕΝΦΙΑ δεν καταργηθεί και καταστεί μόνιμος, τότε δεν απέχει από την πραγματικότητα η εκτίμηση ότι έπειτα από 10 χρόνια θα έχουμε πληρώσει για δεύτερη φορά τις ιδιοκτησίες μας στην τιμή που τις αγοράσαμε. Εμπνευση καθαρά κομμουνιστικού χαρακτήρα. Αλλά και η τραπεζική πίστη δοκιμάστηκε. Στην Ελλάδα έχασαν τα χρήματά τους οι ομολογιούχοι, οι δανειστές του κράτους με έντοκα γραμμάτια σε ανύποπτες στιγμές με το περίφημο PSI που συμφώνησαν Μέρκελ – Σαρκοζί στο Ντοβίλ προς όφελος των τραπεζών τους. Στην Κύπρο οι καταθέτες των τραπεζών είδαν τις οικονομίες τους να «κουρεύονται». Στην κρίση του 2015 γνωρίσαμε το μοναδικό συναίσθημα της αναστολής μίας εκ των βασικών ελευθεριών πυλώνων του κοινοτικού δικαίου: της ελεύθερης διακίνησης κεφαλαίων που επλήγη από τα capital controls.

Ολα αυτά απεδείχθη ότι ήταν πρόδρομα φαινόμενα. Προεόρτια. Στις πρόσφατες κινητοποιήσεις των ιδιοκτητών φορτηγών στον Καναδά ανέβηκε η κλίμακα: Όλοι όσοι συμπαραστάθηκαν στους διαμαρτυρόμενους διαδηλωτές και παρέστησαν στη συγκέντρωσή τους αντίκρισαν το κράτος του πρωθυπουργού Τριντό, ο οποίος από την κρυψώνα που επέλεξε για να γλιτώσει την οργή των πολιτών αποφάσισε ένα πρωτοφανές για καπιταλιστικό σύστημα μέτρο: τη δέσμευση των τραπεζικών τους λογαριασμών λόγω της συμμετοχής τους σε διαδηλώσεις! Για να συμβεί, βεβαίως, αυτό προηγήθηκαν το ηλεκτρονικό φακέλωμά τους και η ταυτοποίησή τους.

Όταν όλα αυτά -σίγουρα μας διαφεύγουν και κάποια άλλα- συνέβησαν στις μητροπόλεις του δημοκρατικού καπιταλισμού πριν ξεσπάσει ο πόλεμος και πριν εισβάλει ο Πούτιν στην Ουκρανία, δεν θα πρέπει να μας προξενεί εντύπωση το γεγονός ότι σήμερα η αμερικανική κυβέρνηση συνιστά Task Force προκειμένου να εντοπίσει, να παγώσει, να δεσμεύσει και να κατασχέσει την κινητή και την ακίνητη περιουσία των Ρώσων ολιγαρχών σε ολόκληρη τη Δύση. Προφανώς και οι επιχειρηματίες αυτοί δεν είναι άγγελοι. Και προφανώς και ενοχλεί το πλασάρισμά τους στους πιο πλούσιους ανθρώπους του κόσμου. Αλλά αυτός είναι ο καπιταλισμός. Και για όλα τα προηγούμενα χρόνια που οι συγκεκριμένοι ολιγάρχες επένδυαν τα χρήματά τους σε εταιρίες εισηγμένες στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, σε funds, σε ποδοσφαιρικές ομάδες, σε ακίνητα, σε πολυτελή σκάφη, ο καπιταλισμός δεν είχε πρόβλημα για τις σχέσεις που είχαν με τον πρόεδρο Πούτιν και τις οποίες όλοι γνώριζαν.

Η δέσμευση λοιπόν των περιουσιακών τους στοιχείων από την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών -που τα προηγούμενα χρόνια ήρθαν σε ανοιχτή ρήξη με την Ευρώπη και τον τραπεζικό της σύστημα για να προσελκύσουν πολυεθνικά κεφαλαία στους φορολογικούς παραδείσους του Ντελαγουέρ- δεν έχει μόνο την έννοια της κύρωσης και της πολιτικής τιμωρίας επειδή ο ηγέτης της χώρας τους προκάλεσε μία παράνομη εισβολή. Στην πραγματικότητα, στο μέτρο που αποδεικνύεται ότι οι ολιγάρχες δεν έχουν ευθεία και αποδεδειγμένη σχέση με τη ρωσική κρατική οντότητα, αποτελεί μία πράξη αντίφασης και αναίρεσης του καπιταλισμού. Έως τώρα γνωρίζαμε ότι το παγκόσμιο αυτό οικονομικό σύστημα έχει έναν βασικό κανόνα: το κεφάλαιο δεν έχει πατρίδα. Για πρώτη φορά εισάγεται η έννοια της εθνικότητας στην καπιταλιστική ιδιοκτησία.

Της επιθυμητής εθνικότητας, αλλά και της ανεπιθύμητης. Οποιος παρακολουθεί καλόπιστα τις εξελίξεις, ειδικά αν είναι δυτικός μεγιστάνας, οπαδός του Τραμπ, δικαίως μπορεί να διερωτηθεί: Κι αν αύριο πέρα από το κριτήριο της εθνικότητας εισαχθεί για την επιβολή κυρώσεων και το κριτήριο της ιδεολογίας -αν τυχόν σε βαφτίσουν ακροδεξιό αναθεωρητή για να σου δεσμεύσουν την περιουσία-, τότε δεν δημιουργείται ένα επικίνδυνο προηγούμενο, που στην πραγματικότητα αποτελεί βόμβα στα θεμέλια της ιδεολογίας του καπιταλισμού; Αν το κριτήριο για τις οικονομικές κυρώσεις κυβερνήσεων είναι η εθνικότητα σήμερα, η ιδεολογία αύριο, η συμμετοχή σε αντικυβερνητικές διαδηλώσεις μεθαύριο, τότε γιατί δώσαμε μάχη να επικρατήσει ο καπιταλισμός το 1989; Για να αρχίσει να αναιρείται από τον ίδιο του τον εαυτό 33 ολόκληρα χρόνια μετά τη νίκη του και για άλλους να είναι καπιταλισμός, αλλά για άλλους να είναι σοσιαλισμός και κομμουνισμός; Με διάθεση αιρετική σε ένα θέμα που είναι επίμαχο, εισάγουμε τον προβληματισμό μας. Πάσα συμβολή στον διάλογο με χαρά δεκτή.

Ακολουθήστε το newsbreak.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Ακολουθήστε μας στο Youtube!

ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΤΟ APP ΤΟΥ NEWSBREAK

Ακολουθήστε μας στο Youtube!

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ένας τελικός για κλάματα

Όσοι παρακολουθήσατε τον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδος στο ποδόσφαιρο ασφαλώς θα μελαγχολήσατε για ακόμα...

Φόρος ανακύκλωσης

Eίμαι λάτρης της ελληνικής φύσης και θεωρώ πως η ισορροπία που οφείλουμε να έχουμε...

Tο παραποδόσφαιρο που σιχαινόμαστε!

«In football we love» ήταν το κεντρικό μότο της Ελληνικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας στον τελικό...

Ο εθνάρχης των «Σενεγαλέζων»

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος έγινε πρωθυπουργός με τις ξένες λόγχες. Αντιμετώπισε την Ελλάδα σαν οικόπεδό...

Εταιρία Μακεδονικών Σπουδών

Όταν μπαίνεις σ’ ένα κτίριο και αντικρίζεις ένα μεγάλο πορτρέτο του Παύλου Μελά, τότε...

Ψέματα, ψέματα, ψέματα!

Ενα θαύμα τρεις ημέρες, το μεγάλο τέσσερις.Από τον Μανώλη ΚοττάκηΌλη την προηγούμενη εβδομάδα...

Η ενίσχυση στην Ελλάδα του τουρκικού αναθεωρητισμού

Υπάρχει σοβαρό πολιτικό έλλειμμα ορθολογιστικής σκέψης στην Ελλάδα, με αποτέλεσμα να απουσιάζουν οι βέλτιστες...

Η «ευλογία» των πιθήκων

Ειδήσεις για μπαμπουίνους, πολιτική για χιμπατζήδες, εκπαίδευση για γορίλες και το στρες πάντοτε ανθρώπινο...

Οι πρωθυπουργοί και ο Τύπος

Στον διάλογο που είχε με τον διακεκριμένο Αμερικανό δημοσιογράφο David Ignatius στο Georgetown University...

Ο γόρδιος δεσμός

H ταυτόχρονη είσοδος στο ΝΑΤΟ της Ελλάδας και της Τουρκίας δεν ήταν ένα τυχαίο...

Η γενοκτόνος φύση του Τουρκισμού

Ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Κωνσταντίνος Φλώρος, με αφορμή την ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας του...

Kάν’ το όπως η… Σερβία: το μυστικό του τελευταίου γαλατικού χωριού

Θα μπορούσε μια μικρομεσαία ευρωπαϊκή χώρα, που δεν έχει πρόσβαση στη θάλασσα, δεν είναι...

Η αλήθεια για τον Ελευθέριο Βενιζέλο XIX

Μέγα μέρος του κόστους της έντασης των ανταγωνισμών και των πολεμικών αναμετρήσεων μεταξύ μεγάλων...

Αναβοσβήνουν φωτάκια στο πιλοτήριο

Στην πολιτική είσαι μόνος σου. Και όσο πλησιάζουμε προς τις αποφάσεις ο πρωθυπουργός, σύμφωνα...

Βουλευτάδες πολυάσχολοι…

Αυτές τις ημέρες βρέθηκα σε κάποιες εκδηλώσεις στην ελληνική περιφέρεια, για την παρουσίαση του...

Τι Λωζάνη, τι Κοζάνη

Μεγάλο ενθουσιασμό σκόρπισε στα πλήθη η ομιλία του κ. Μητσοτάκη. Ρίγη συγκίνησης για την...

Σχολιαστε το αρθρο

Tο newsbreak.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δε σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το newsbreak.gr ουδεμία νομική ή άλλη ευθύνη φέρει.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Ερωτευμένη ξανά η Αθηνά Ωνάση – Αυτός είναι ο άνδρας που έκλεψε την καρδιά της

«Φωτιές» έχουν ανάψει τα ξένα δημοσιεύματα που θέλουν την...

«Άγριες μέλισσες»: Αυτό είναι το φονικό φινάλε

Στις 7 Ιουλίου ολοκληρώνονται έπειτα από τρία χρόνια επιτυχίας...

Μωβ μέδουσα της Μεσογείου: Σε έξαρση το φετινό καλοκαίρι – Τι πρέπει να γνωρίζετε

Μεγάλη έξαρση της μωβ μέδουσας (Pelagia noctiluca), αναμένεται εφέτος...

Βαρύ πένθος για την οικογένεια Ζουγανέλη

Στιγμές πένθους και θρήνου περνάει η οικογένεια Ζουγανέλη.Με μια...

Προσοχή! Αυτή είναι η νέα αυστηρή προειδοποίηση της Ελληνικής Αστυνομίας

Ποιο μήνυμα δεν πρέπει να ανοίξετε για να μην πέσετε θύματα των... μετρ της απάτης!

Αγίου Πνεύματος: Ποια ημερομηνία «πέφτει»

Ποιοι... τυχεροί που έχουν αργία

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ