Το μέγιστο όριο συνολικής ισχύος φωτοβολταϊκών σταθμών σε αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας, εντός του οποίου είναι επιτρεπτή η εγκατάσταση φωτοβολταϊκού σταθμού μικρότερης ή ίσης του 1MW, καθορίζει Κοινή Υπουργική Απόφαση που δημοσιεύθηκε πριν από λίγες ημέρες στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης. Στις νησιωτικές περιφέρειες το όριο υπολογίζεται σε ποσοστό 0,5% επί του συνόλου των καλλιεργούμενων εκτάσεων (στρέμματα) και σε όλες τις υπόλοιπες περιφέρειες το ποσοστό αυτό διαμορφώνεται στο 0,8%.
Η ανώτερη συνολική ισχύς φωτοβολταϊκών σταθμών σε αγροτική γη απαντάται στην Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας, ενώ ακολουθούν οι Περιφερειακές Ενότητες Εβρου, Θεσσαλονίκης, Σερρών και Φθιώτιδας. Στον αντίποδα, χαμηλότερη συνολική ισχύ έχουν κάποια νησιά των Κυκλάδων και οι περισσότερες περιφερειακές ενότητες της Αττικής, όπως ο Κεντρικός και ο Νότιος Τομέας Αθηνών και ο Πειραιάς, αφού ουσιαστικά δεν διαθέτουν αγροτικές εκτάσεις.
Συγκεκριμένα, η απόφαση των υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εσωτερικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΦΕΚ 5342/Β/17-10-2022) αφορά φωτοβολταϊκούς σταθμούς εγκατεστημένης ισχύος μικρότερης ή ίσης του 1MW, που επιτρέπεται να εγκατασταθούν σε αγροτεμάχια, τα οποία χαρακτηρίζονται ως γη υψηλής παραγωγικότητας από εγκεκριμένα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΓΠΣ) ή Σχέδια Χωρικής Οικιστικής Οργάνωσης Ανοιχτής Πόλης (ΣΧΟΟΑΠ) του ν. 2508/1997, σε Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου (ΖΟΕ) του άρθρου 29 του ν. 1337/1983 και σε Τοπικά Χωρικά Σχέδια του ν. 4447/2016.
Οσον αφορά τον υπολογισμό τυχόν υπέρβασης του μέγιστου ορίου συνολικής ισχύος, δεν συμπεριλαμβάνονται φωτοβολταϊκοί σταθμοί που εγκαθίστανται σε «χορτολιβαδικές» εκτάσεις, ωστόσο ακόμα και σε περίπτωση που ένας σταθμός εγκαθίσταται μερικώς σε αγροτική έκταση υπάγεται στον παραπάνω περιορισμό, καθώς θεωρείται ότι έχει εγκατασταθεί στο σύνολό του σε αγροτική γη. Σε κάθε περίπτωση βρίσκεται στην αρμοδιότητα του ΔΕΔΔΗΕ ή του ΑΔΜΗΕ αντίστοιχα ο έλεγχος για την υπέρβαση του ορίου της προβλεπόμενης ισχύος.
Η υπουργική απόφαση
Οπως αναφέρεται στην ΚΥΑ «Καθορισμός του μέγιστου ορίου συνολικής ισχύος φωτοβολταϊκών σταθμών σε αγροτική γη εντός του οποίου είναι επιτρεπτή η εγκατάσταση φωτοβολταϊκού σταθμού ≤ 1MW σε αγροτική γη σε MW ανά Περιφερειακή Ενότητα και προσδιορισμός των ενεργειών των αρμόδιων υπηρεσιών με βάση την παρ. 6 του άρθρου 56 του ν. 2637/1998 (Α’ 200), όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 24 του ν. 4643/2019 (Α’ 193), το άρθρο 7 του ν. 4711/2020 (Α’ 145), το άρθρο 88 του ν. 4951/2022 (Α’ 129) και την παρ. 3 του άρθρου 106 του ν. 4964/2022 (Α’ 150)», για τη χορήγηση οριστικής προσφοράς σύνδεσης από τον αρμόδιο διαχειριστή (ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. ή ΑΔΜΗΕ Α.Ε.) για φωτοβολταϊκό σταθμό που πρόκειται να εγκατασταθεί σε αγροτική γη υποβάλλεται καταρχήν αίτηση με όλα τα στοιχεία του ενδιαφερομένου, την τοποθεσία, το μέγεθος της έκτασης, κ.λπ.
Παράλληλα, συνυποβάλλονται έγγραφο της αρμόδιας Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής και σχετικό πρακτικό της Περιφερειακής Επιτροπής Χωροταξίας και Περιβάλλοντος, από τα οποία θα προκύπτει ο χαρακτηρισμός της γης (υψηλής ή μη παραγωγικότητας), ή υπεύθυνη δήλωση μηχανικού, η οποία δύναται να περιλαμβάνεται επί του τοπογραφικού διαγράμματος που συνοδεύει την αίτηση, ότι το αγροτεμάχιο βρίσκεται σε περιοχή της Αττικής ή σε περιοχή της επικράτειας που καθορίζεται ως αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας από εγκεκριμένα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΓΠΣ) ή Σχέδια Χωρικής Οικιστικής Οργάνωσης Ανοιχτής Πόλης (ΣΧΟΟΑΠ) του ν. 2508/1997 (Α’ 124), σε Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου (ΖΟΕ) του άρθρου 29 του ν. 1337/1983 (Α’ 33) και σε Τοπικά Χωρικά Σχέδια του ν. 4447/2016 (Α’ 241).
Χωρίς τα έγγραφα αυτά ή την υπεύθυνη δήλωση του μηχανικού, ο φάκελος της αίτησης θα θεωρείται ελλιπής και θα επιστρέφεται.
Πώς προσδιορίζεται το όριο ανά Περιφέρεια
Η αρμοδιότητα ελέγχου μη υπέρβασης του μέγιστου ορίου ισχύος ανά περιφερειακή ενότητα ανήκει αποκλειστικά στον αρμόδιο διαχειριστή (ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. ή ΑΔΜΗΕ Α.Ε.). Ο έλεγχος μη υπέρβασης του μέγιστου ορίου ισχύος διενεργείται από τον αρμόδιο διαχειριστή στο στάδιο χορήγησης οριστικής προσφοράς σύνδεσης και αφού έχει ολοκληρωθεί η περιβαλλοντική αδειοδότηση.
Στην περίπτωση που κατά τη διαδικασία χορήγησης οριστικής προσφοράς σύνδεσης ο αρμόδιος διαχειριστής (ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. ή ΑΔΜΗΕ Α.Ε.) διαπιστώσει ότι ο φωτοβολταϊκός σταθμός εγκατεστημένης ισχύος μικρότερης ή ίσης του 1MW εγκαθίσταται σε αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας, θα πρέπει να ελέγξει ότι η ισχύς του φωτοβολταϊκού σταθμού αυτού, αθροιζόμενη με τη συνολική ισχύ των φωτοβολταϊκών σταθμών σε αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας που έχουν ήδη τεθεί σε λειτουργία ή έχουν χορηγηθεί δεσμευτικές προσφορές σύνδεσης από τον αρμόδιο διαχειριστή μετά την 28η Ιουλίου 2020 (έναρξη ισχύος της ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/74123/2971/29.7.2020 κοινής απόφασης των υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εσωτερικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων) και για τις εκτάσεις που καλύπτουν φωτοβολταϊκοί σταθμοί που εγκαθίστανται σύμφωνα με την παρ. 11 του άρθρου 51 του ν. 4178/2013, δεν υπερβαίνει το μέγιστο όριο συνολικής ισχύος φωτοβολταϊκών σταθμών σε αγροτική γη εντός της οποίας είναι επιτρεπτή η εγκατάσταση φωτοβολταϊκού σταθμού ≤1MW σε αγροτεμάχια που χαρακτηρίζονται ή καθορίζονται ως αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας ανά περιφερειακή ενότητα (MW).
Οι υπηρεσίες των διαχειριστών (ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. και ΑΔΜΗΕ Α.Ε.) συνεργάζονται μεταξύ τους για τη συγκέντρωση όλων των απαραίτητων στοιχείων για τη διενέργεια του ελέγχου, τα οποία δημοσιοποιούν στους διαδικτυακούς τους τόπους ανά δύο μήνες.
Με την Κοινή Υπουργική Απόφαση καθορίζεται το μέγιστο όριο συνολικής ισχύος φωτοβολταϊκών σταθμών σε αγροτική γη, εντός του οποίου επιτρέπεται η εγκατάσταση φωτοβολταϊκού σταθμού ≤ 1 MW σε αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας ανά περιφερειακή ενότητα. Το όριο αυτό καθορίζεται λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο της καλλιεργούμενης γεωργικής γης και αγρανάπαυσης (σύνολο καλλιεργούμενων εκτάσεων) ανά περιφερειακή ενότητα του Πίνακα 1α «Εκτάσεις καλλιεργειών και αγρανάπαυσης, κατά κατηγορία, Περιφέρεια και Περιφερειακή Ενότητα 2017» της Ετήσιας Γεωργικής Στατιστικής Ερευνας του έτους 2017 της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής.
Συγκεκριμένα, το μέγιστο όριο 0,5% επί του συνόλου των καλλιεργούμενων εκτάσεων για τις νησιωτικές περιφέρειες και το όριο 0,8% επί του συνόλου των καλλιεργούμενων εκτάσεων ανά περιφερειακή ενότητα για τις λοιπές περιφέρειες και τυπική στρεμματική κάλυψη ίση με 14 στρέμματα ανά εγκατεστημένο MW φωτοβολταϊκού σταθμού. Για τον υπολογισμό τυχόν υπέρβασης του μέγιστου ορίου συνολικής ισχύος φωτοβολταϊκών σταθμών σε αγροτική γη δεν συμπεριλαμβάνονται φωτοβολταϊκός σταθμός που εγκαθίσταται σε χορτολιβαδική έκταση και φωτοβολταϊκός σταθμός που εγκαθίσταται σε έκταση, η οποία έχει χαρακτηριστεί πριν από την έναρξη ισχύος του ν. 4643/2019 ως έκταση για εξόρυξη και εκμετάλλευση λιγνίτη, ακόμα και αν αυτή ήθελε να χαρακτηριστεί αγροτική γη.
Σε περίπτωση τώρα που το γήπεδο εγκατάστασης ενός φωτοβολταϊκού σταθμού είναι μερικώς αγροτική γη και μερικώς γη άλλης μορφής (π.χ., δασική κ.λπ.), για τον υπολογισμό του μέγιστου ορίου ισχύος (MW) θεωρείται ότι ο σταθμός εγκαθίσταται στο σύνολό του σε αγροτική γη.
