Το πρόσφατο δυστύχημα με το διθέσιο εκπαιδευτικό αεροσκάφος Τ-2 Buckeye, κατά το οποίο με τραγικό τρόπο, ενώπιον της συζύγου και των δύο τέκνων του, έχασε τη ζωή του ο 40χρονος επισμηναγός (Ι) Επαμεινώνδας Κωστέας, έφερε στο προσκήνιο της δημόσιας συζήτησης διάφορα ζητήματα, μεταξύ των οποίων τα αίτια αλλά και την ενδεχόμενη συσχέτιση της ηλικίας του αεροσκάφους με το συμβάν.
- Από τον Περικλή Ζορζοβίλη
Σε ό,τι αφορά τα αίτια του δυστυχήματος, υπήρξαν αναφορές περί αποκόλλησης της πτέρυγας. Στην περίπτωση που τα ευρήματα της συγκροτηθείσας από το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας (ΓΕΑ) επιτροπής διερεύνησης επιβεβαιώσουν τις εν λόγω αναφορές, τότε θα πρόκειται περί μίας εξαιρετικά ασυνήθιστης αστοχίας στην ιστορία της μεταπολεμικής Πολεμικής Αεροπορίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η επιτροπή διερεύνησης υποβοηθείται σημαντικά στη διερεύνηση των αιτίων από οπτικό υλικό (βίντεο) που βρίσκεται στη διάθεσή της, καθώς η πτήση είχε επετειακό χαρακτήρα για τον άτυχο επισμηναγό, μιας και ήταν η τελευταία του στον συγκεκριμένο τύπο αεροσκάφους.
Το αεροσκάφος με αριθμό 158904 που συνετρίβη ήταν της έκδοσης T-2C και άρχισε να παράγεται μετά το 1969. Το 1993, μαζί με άλλα τρία αεροσκάφη της ίδιας έκδοσης, όλα τους προερχόμενα από τα αποθέματα του Ναυτικού των ΗΠΑ, παραχωρήθηκαν στην Πολεμική Αεροπορία.
Τα T-2C αποκτήθηκαν για την ενίσχυση της δύναμης των αεροσκαφών της έκδοσης T-2E, 40 μονάδες της οποίας είχαν ενταχθεί σε υπηρεσία με την Πολεμική Αεροπορία τη διετία 1976-1977. Με βάση τα ανωτέρω είναι προφανές ότι η ηλικία του T-2C με αριθμό 158904 δεν θα μπορούσε να υπερβαίνει τα 55 έτη. Ομως, η ηλικία ενός αεροπορικού μέσου δεν αποτελεί κατ’ ανάγκη επιβαρυντικό παράγοντα, εφόσον η συντήρησή του γίνεται όπως ακριβώς προβλέπουν (εργασίες, χρονοδιαγράμματα) οι οδηγίες του κατασκευαστή του.
Από την άλλη πλευρά, η διατήρηση σε υπηρεσία αεροσκαφών, η ηλικία των οποίων προσεγγίζει τα 50 χρόνια, αποτελεί αδιαμφισβήτητη απόδειξη της αποτυχίας της Πολεμικής Αεροπορίας στην ανανέωση του στόλου των εκπαιδευτικών αεροσκαφών προκεχωρημένου και επιχειρησιακού σταδίου. Ενα αεροσκάφος που η αρχική του έκδοση (T-2A) πραγματοποίησε την παρθενική του πτήση στις 31 Ιανουαρίου 1958, ενσωματώνοντας τεχνολογία της τότε εποχής, είναι αντικειμενικά αδύνατο να καλύψει τις απαιτήσεις εκπαίδευσης ακόμη και σε μαχητικά τρίτης γενιάς (F-16, Mirage 2000), πολλώ δε μάλλον σε μαχητικά επόμενων γενεών.
Σύστημα εκπαίδευσης
Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, τα μέσα της πρώτης δεκαετίας του 2000 η Πολεμική Αεροπορία δρομολογούσε την υλοποίηση του προγράμματος του Νέου Αεροσκάφους Προκεχωρημένης και Επιχειρησιακής Εκπαίδευσης (ΝΑΠΕΕ) προς αντικατάσταση των T-2 Buckeye.
Τον Ιούνιο του 2007 το ΓΕΑ αποφάσισε την προμήθεια συνολικά 37 αεροσκαφών (31 και έξι ως αναπλήρωση απωλειών ή ως δικαίωμα προαίρεσης) και επιπλέον τεσσάρων σε περίπτωση που θα υπήρχαν εκπαιδευόμενοι από ξένες αεροπορίες, ενός πλήρους επίγειου συστήματος εκπαίδευσης (GBTS: Ground Based Training System), το οποίο περιελάμβανε δύο πλήρεις εξομοιωτές πτήσης σε θόλο (FMS: Full Mission Simulator), τέσσερα συστήματα εκπαίδευσης σε διαδικασίες πτήσης (PTT: Part Task Trainers) και 35 συστήματα εκπαίδευσης με υπολογιστή (CBTS: Computer Based Training System).
Οπως είχε γίνει γνωστό, το πρόγραμμα προβλεπόταν να υλοποιηθεί μετά το 2010 και να χρηματοδοτηθεί σε δύο φάσεις με πιστώσεις 900.000.000 και 180.000.000 ευρώ αντίστοιχα. Ομως, η χρεοκοπία της χώρας το 2010 κατέστησε αδύνατη την υλοποίηση του προγράμματος.
Το 2018, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝ.ΕΛ., δημοσιοποιήθηκε η πρόθεση δημιουργίας Διεθνούς Αεροπορικού Κέντρου Εκπαίδευσης σε σύμπραξη με τον ιδιωτικό τομέα που θα περιελάμβανε και την αναβάθμιση της αεροπορικής εκπαίδευσης προκεχωρημένου – επιχειρησιακού σταδίου και την αντικατάσταση των T-2.
Τελικά, το 2021 υπεγράφη η ύψους 1,8 δισ. ευρώ σύμβαση 003Γ/2021 για τη «Δημιουργία Διεθνούς Εκπαιδευτικού Αεροπορικού Κέντρου» στην Καλαμάτα, στο πλαίσιο διακρατικής συμφωνίας με το Ισραήλ. Ομως, το χάος που επικρατεί σήμερα στο σύστημα αεροπορικής εκπαίδευσης του Ηνωμένου Βασιλείου που ήταν ο πρωτοπόρος στις συμπράξεις δημόσιου – ιδιωτικού τομέα στην αεροπορική εκπαίδευση, δημιουργεί αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα της διαρρύθμισης.
- Δείτε επίσης: «Ιπτάμενο φέρετρο» το Τ2 που οδήγησε στο θάνατο τον 40χρονο Επισμηναγό – Τι καταγγέλλουν υψηλόβαθμα στελέχη των ΕΔ
