Από τον Βασίλη Παπακωνσταντόπουλο
Ακόμα ένα πλήγμα στον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύει την πολεοδομική νομοθεσία υπέστη το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Το Συμβούλιο της Επικρατείας έκανε δεκτή προσφυγή για ακίνητο στην Αμοργό και ακύρωσε απόφαση του υφυπουργού Περιβάλλοντος Νίκου Ταγαρά, με την οποία το ύψος κτιρίου έπρεπε να μετρηθεί βάσει των διατάξεων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού και όχι του ειδικού πλαισίου που ισχύει για το κυκλαδίτικο νησί.
Σύμφωνα με Προεδρικό Διάταγμα του 2003, το ανώτατο επιτρεπόμενο ύψος ενός κτιρίου στην Αμοργό είναι τα 8,5 μέτρα. Οι Δήμοι Αμοργού και Νάξου υποστήριξαν ότι το ύψος μετριέται σε προβολή στην όψη του κτιρίου, ενώ το υπουργείο Περιβάλλοντος ότι μετριέται σε κάθε σημείο της τομής του κτιρίου με το φυσικό έδαφος, κάτι που, σύμφωνα με τους προσφεύγοντες δήμους, θα άνοιγε τον δρόμο για «ξαπλωτές πολυκατοικίες». Η υπουργική απόφαση του 2022 ερμήνευσε το ειδικό διάταγμα για τη δόμηση στην Αμοργό, κρίνοντας ότι σε περίπτωση ακινήτων με έντονη κλίση το μέγιστο ύψος καθορίζεται «σε κάθε θέση» του περιγράμματος του κτιρίου. Κατά της απόφασης Ταγαρά προσέφυγαν στο ΣτΕ οι δύο δήμοι, με το Ε’ τμήμα του Ανώτατου Δικαστηρίου να κρίνει (αρ. απόφασης 860/2024) αντισυνταγματική την υπουργική απόφαση. Επισημαίνει πως η εν λόγω ερμηνεία του ειδικού διατάγματος της Αμοργού, η οποία υπαγορεύτηκε από τις γενικώς ισχύουσες ρυθμίσεις του ΝΟΚ, δεν συμβαδίζει με τους στόχους του ειδικού διατάγματος προστασίας της Αμοργού (διατήρηση κορυφογραμμών φυσικού τοπίου, ανάσχεση της εισροής αστικών προτύπων οικοδόμησης, ειδική ογκοπλαστική διαμόρφωση κτισμάτων για την ομαλή μετάβαση από το φυσικό στο δομημένο περιβάλλον κ.λπ.).
«Εξάλλου, η ερμηνεία αυτή, η οποία θα είχε ως συνέπεια την κατασκευή κτιρίων με πολλαπλές αφετηρίες μέτρησης ύψους και με διαφορετικά τελικά ύψη, ανάλογα με την κλίση του ακινήτου, κρίθηκε αντίθετη και με τη διατύπωση του διατάγματος, η οποία επιτάσσει λιτή γεωμετρική μορφή κατά τα παραδοσιακά αρχιτεκτονικά πρότυπα, αυτά, δηλαδή, που είχαν διαμορφωθεί πολύ πριν από τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό» αναφέρει το σκεπτικό των δικαστών. «Κρίθηκε, περαιτέρω, ότι το διάταγμα της Αμοργού, το οποίο ούτως ή άλλως υπερισχύει του ΝΟΚ, έχει στόχευση που υπερβαίνει κατά πολύ τη ρύθμιση της δόμησης στην περιοχή αναφοράς, και αποτελεί, σε αρμονία με το Σύνταγμα, μοχλό προστασίας του πολύτιμου πολιτιστικού και αρχιτεκτονικού αποθέματος του κυκλαδίτικου αυτού νησιού. Κατά συνέπεια, οι σχετικές γενικής εφαρμογής διατάξεις του ΝΟΚ κρίθηκε ότι όχι μόνον δεν επιδέχονται άμεση εφαρμογή στην επίμαχη περιοχή, που υπάγεται σε ειδικό προστατευτικό καθεστώς, αλλά δεν αποτελούν καν πρόσφορο στοιχείο για την ερμηνεία των διατάξεών του» καταλήγει η απόφαση του ΣτΕ.
