28-5-2020

Άμεση η ανάγκη για ενδυνάμωση του δημοσίου συστήματος υγείας, για να χτυπηθεί ο κορωνοϊός

Για τους Βρετανούς, το NHS, το αντίστοιχο ΕΣΥ, ήταν πάντα ο παράγοντας που καθόριζε τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα τους. Πολλοί από τους Βρετανούς που ψήφισαν υπέρ της εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ένωση το έκαναν, πρωτίστως, γιατί πείστηκαν πως πολλά τμήματα του NHS θα περνούσαν σε ιδιωτικά συμφέροντα, εξαιτίας της συμμετοχής του Ηνωμένου Βασιλείου στην ενιαία αγορά.

  • Από τη Μαρία Παναγιώτου

Φυσικά, στην πραγματικότητα, πολλά τμήματα του NHS είχαν περάσει έτσι κι αλλιώς σε ιδιωτικά συμφέροντα, πολύ πριν από τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος, εξαιτίας των νεοφιλελεύθερων πολιτικών που ακολουθήθηκαν στη Μεγάλη Βρετανία και στον τομέα της υγείας. Ακόμη κι έτσι, όμως, τo NHS παραμένει ένα ισχυρό δημόσιο σύστημα υγείας, εάν συγκριθεί με άλλων ευρωπαϊκών κρατών, όπως αυτό της Ελλάδας.

Κανείς από τους πολιτικούς των τελευταίων δεκαετιών δεν μπόρεσε να το πειράξει όσο -πιθανότατα- θα ήθελε. Κι αυτό γιατί στην καρδιά των Βρετανών το NHS αποτελεί το δίχτυ ασφαλείας που τους εξασφαλίζει, αφενός, πως δεν θα περάσουν ξανά όσα πέρασαν στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, αφετέρου πως σε περίπτωση μιας αντίστοιχης μαζικής καταστροφής θα μπορέσουν γρήγορα να ανασυνταχθούν, από τη στιγμή που ο πληθυσμός θα έχει άμεση και δωρεάν πρόσβαση στην περίθαλψη. Βλέπετε, η ελεύθερη πρόσβαση στην περίθαλψη βρισκόταν μεταπολεμικά στην καρδιά του καπιταλιστικού συστήματος της Μεγάλης Βρετανίας και όχι στο περιθώριό της. «Το NHS αποτελεί βασικό στοιχείο για την ευημερία του λαού μας, με τον ίδιο τρόπο που οι ένοπλες δυνάμεις είναι βασικό στοιχείο για την προστασία μας από τον εξωτερικό εχθρό» έγραφε σε μια έκδοση για το NHS το 2015 ο Χάρι Σμιθ, ένας από τους πλέον δημοφιλείς βετεράνους του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο οποίος πέθανε το 2018.

Στην Ελλάδα, πάλι, το δημόσιο σύστημα υγείας αρχικά λοιδορήθηκε, σταδιακά διαλύθηκε και τελικά εκμηδενίστηκε, περίπου με το επιχείρημα πως αποτελεί μια αναχρονιστική δομή από τη στιγμή που ο σύγχρονος άνθρωπος έχει ξεπεράσει πλέον όλα τα παλαιά -πολεμικού τύπου- δεινά. Κι όμως, ένας νέος πόλεμος άλλης μορφής, όπως εξάλλου τον ονόμασε και ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, είναι και πάλι εδώ. Ένας πόλεμος που πρωτίστως αναδεικνύει την ανθρώπινη αλαζονεία, αλλά και τα εγκληματικά έργα των πολιτικών απέναντι σε έναν ολόκληρο λαό, τα οποία συντελούνται εδώ και πολλά χρόνια.

Τα ερωτηματικά για τους χειρισμούς της ελληνικής κυβέρνησης, που ακόμη αρνείται να καταλάβει το αυταπόδεικτο, δηλαδή την ανάγκη ενδυνάμωσης του δημοσίου συστήματος υγείας, είναι πολλά και πρέπει να αποτελέσουν κομμάτι του δημόσιου διαλόγου, ακριβώς αυτή την κρίσιμη στιγμή. Όχι αργότερα. Γιατί το διαλυμένο δημόσιο σύστημα υγείας είναι αυτό που μπορεί τελικά να επιφέρει -εάν δεν το έχει ήδη κάνει- τις μεγαλύτερες επιπτώσεις και στην οικονομία.

Τα επιδημιολογικά μοντέλα και τα τεστ που δεν επαρκούν

Τα επιδημιολογικά μοντέλα που υπάρχουν σε όλο τον κόσμο είναι τρία. Το πρώτο, αυτό που ακολουθούν στη νοτιοανατολική Ασία, είναι αυτό που προτείνει και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ): εξαιρετικά μεγάλος αριθμός τεστ σε μεγάλες ομάδες πληθυσμού. Έτσι, σε χώρες όπως η Νότια Κορέα, για παράδειγμα, δεν χρειάστηκε να μπει ολόκληρος ο πληθυσμός σε περιορισμό μετακίνησης, ούτε να παγώσει η οικονομία. Μέσα από χιλιάδες τεστ, τα οποία γίνονται δωρεάν και υπό κρατικό έλεγχο, τα κρούσματα εντοπίζονται και απομονώνονται.

Οι υπόλοιποι άνθρωποι συνεχίζουν κανονικά τη ζωή τους. Δεν είναι τυχαίο, όπως ανέφεραν πρόσφατα και οι «New York Times», ότι ο επικεφαλής του ΠΟΥ Τέντρος Αντάνομ Γκεμπρεγέσους προέτρεψε πρόσφατα τις υπόλοιπες χώρες να κοιτάξουν τη Νότια Κορέα και να διδαχθούν από αυτήν. Τι απαιτεί αυτό το μοντέλο; Δυνατό δημόσιο σύστημα υγείας. Γι’ αυτό και η χώρα μας, φυσικά, δεν μπόρεσε να το ακολουθήσει.

Το δεύτερο μοντέλο είναι αυτό που εφαρμόστηκε τελικά στην Ελλάδα, αλλά και σε χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία, με σχετικές διαφοροποιήσεις: οριζόντια, περιοριστικά μέτρα, στην πραγματικότητα τυφλά, χωρίς να υπάρχουν εντοπισμένα κρούσματα μέσα στην κοινότητα.

Ακόμη και σε αυτό το μοντέλο, όμως, όπως θα εξηγήσει στην «κυριακάτικη δημοκρατία» ο νευροχειρουργός, διευθυντής στο Γενικό Νοσοκομείο Νίκαιας – Πειραιά και γραμματέας της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδος (ΟΕΝΓΕ) Παναγιώτης Παπανικολάου, τεστ πρέπει να γίνονται σε όσους είναι «επικίνδυνοι για διασπορά, δηλαδή στους υγειονομικούς υπαλλήλους, στους υπαλλήλους των σούπερ μάρκετ και γενικώς σε όσους έρχονται σε επαφή με το κοινό». Ο κ. Παπανικολάου, ο οποίος επιβεβαιώνει πως τα κιτ λήψης που έχουν στη διάθεσή τους τα νοσοκομεία είναι ελάχιστα, θεωρεί «απαράδεκτο» να μη γίνονται τεστ σε όλους τους υγειονομικούς, έτσι ώστε να παρθούν μέτρα για την αποφυγή της ενδονοσοκομειακής διασποράς.

Θεωρεί ακόμη απαράδεκτο να μη γίνονται τεστ σε μεγάλες ομάδες πληθυσμού και να εφαρμόζονται μοναχά οριζόντια, ασφυκτικά περιοριστικά μέτρα. Κι όλα αυτά την ίδια στιγμή που ακόμη και ασυμπτωματικοί μπορούν να κάνουν τεστ ιδιωτικά, τα οποία στη συνέχεια, σε μεγάλο ποσοστό, στέλνονται στο Παστέρ για ανάλυση. Και κάπως έτσι μπλοκάρει ακόμη περισσότερο το σύστημα, αφού μία από τις άλλες βασικές ελλείψεις που παρατηρούνται είναι σε αντιδραστήρια.

Το τρίτο μοντέλο είναι, φυσικά, αυτό που προσπάθησε αρχικώς να εφαρμόσει ο πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας Μπόρις Τζόνσον: ονομάζεται «ανοσοποίηση της αγέλης» και έχει τη λογική της ανοσοποίησης του πληθυσμού χωρίς εμβολιασμό. Όπως εξηγεί ο κ. Παπανικολάου, ο Βρετανός πρωθυπουργός βασιζόταν σε μια παλιά νοοτροπία που επικρατεί ακόμη στη χώρα του στον τομέα της αναισθησιολογίας, σύμφωνα με την οποία σε κάθε χειρουργική μονάδα αντιστοιχούν δύο αναπνευστήρες. Επομένως, ένιωθε πως έχει επάρκεια να αντιμετωπίσει τη συνθήκη. Ωστόσο, καθώς με αυτό το μοντέλο οι νεκροί μπορεί να είναι χιλιάδες μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα, ο Βρετανός πρωθυπουργός συνειδητοποίησε προφανώς πως δεν μπορεί να σηκώσει ένα τέτοιο πολιτικό κόστος. Γι’ αυτό επέλεξε, καθυστερημένα, το δεύτερο μοντέλο.

Λεφτά υπάρχουν… αλλά μόνο για τον ιδιωτικό τομέα

Το αίτημα για επίταξη ιδιωτικών δομών υγείας ήταν από την αρχή έντονο στην ελληνική πραγματικότητα. Η ελληνική κυβέρνηση, όμως, όχι μόνο δεν προχώρησε σε αυτό το έκτακτο μέτρο, αλλά αποφάσισε να διαθέσει και το ποσό των 30.000.000 για «την αντιμετώπιση δαπανών αποζημίωσης ιδιωτικών θεραπευτηρίων κλινικών, καθώς και ιδιωτών για την πραγματοποίηση κλινικού και εργαστηριακού ελέγχου». Παράλληλα, με ΠΝΠ αποφάσισε να διπλασιάσει την αποζημίωση των ιδιωτικών δομών υγείας για τη διάθεση κρεβατιών ΜΕΘ στον ΕΟΠΥΥ, εκτοξεύοντας την αποζημίωση που θα καταβάλουν οι Έλληνες φορολογούμενοι από τα 800 ευρώ στα 1.600 ευρώ την ημέρα, χωρίς επαρκή δικαιολογία.

Η εξήγηση για την αύξηση, που έδωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας, ότι δηλαδή τα επιπλέον 800 ευρώ είναι για τους γιατρούς και νοσηλευτές των ΜΕΘ, είναι στην πραγματικότητα μετέωρη, καθώς και πριν στο ποσό που προβλεπόταν περιλαμβανόταν προφανώς η αμοιβή γιατρών και νοσηλευτών. Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Κλινικών, από την άλλη, χαρακτήρισε ανακριβή και αναληθή τα δημοσιεύματα, χωρίς όμως να σχολιάσει την ουσία της υπόθεσης.

Την ίδια στιγμή, οι καταγγελίες από γιατρούς και νοσηλευτές για ελλείψεις στα δημόσια νοσοκομεία είναι τόσο πολλές, που η κυβέρνηση δεν μπορεί πλέον να αποφεύγει τις ευθύνες της. «Εμείς ποτέ δεν είπαμε ότι λείπουν τα πάντα, από παντού. Κάθε μέρα, όμως, έχουμε δεκάδες αναφορές για ελλείψεις σε υγειονομικό υλικό από πολλά νοσοκομεία» θα πει ο κ. Παπανικολάου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα των τελευταίων ημερών, που ξεδιπλώνει την κατάσταση, είναι η επιστολή γιατρών από το Γενικό Νοσοκομείο Χαλκίδας, μέσω της οποίας δημοσιοποίησαν το γεγονός πως τους ζητήθηκε να φτιάξουν οι ίδιοι «υφασμάτινες ή χάρτινες μάσκες». Αλλά και η περίπτωση του διευθυντή της Β’ ΜΕΘ του Νοσοκομείου «Παπανικολάου» στη Θεσσαλονίκη, που έκανε δραματική έκκληση για παροχή μασκών.

«Θέλουμε μάσκες υψηλής προστασίας τύπου FFP3 και FFP2. Θέλουμε χειρουργικές μάσκες οι οποίες στις πτέρυγες πρέπει να φοριούνται πάνω από τις μάσκες υψηλής προστασίας, για πρόσθετη προστασία, τις οποίες χρειάζονται και τα τμήματα τα οποία δεν δέχονται ασθενείς από κορωνοϊό. Θέλουμε ολόσωμες αδιάβροχες φόρμες μιας χρήσης, αδιάβροχες χειρουργικές ποδιές μιας χρήσης, αλλά και πλαστικά γυαλιά τύπου χειρουργείου» θα συμπληρώσει ο κ. Παπανικολάου. Θα επισημάνει ακόμη πως η ΟΕΝΓΕ είχε εδώ και ενάμιση μήνα ζητήσει από την κυβέρνηση να προβεί σε προμήθειες υγειονομικού υλικού, χωρίς ωστόσο να εισακουστούν οι παραινέσεις της.

«Μας απασχολεί ιδιαιτέρως το γεγονός πως δεν ανακοινώνεται ο αριθμός των υγειονομικών που έχουν αρρωστήσει κι έχουν βγει εκτός μάχης. Σήμερα είναι πάνω από 75, και ένας έχει ήδη καταλήξει. Αυτό οφείλεται στα ελλιπή μέτρα προστασίας. Εμάς δεν μας απασχολεί πόσοι είναι σε καραντίνα. Μας απασχολεί που η καραντίνα γίνεται τυφλά, καθώς δεν γίνονται τεστ σε υγειονομικούς. Ήδη έχουν αρχίσει αναφορές για ενδονοσοκομειακή μετάδοση σε διάφορα νοσοκομεία που δεν είχαν καμία σχέση με κορωνοϊό» εξηγεί ο κ. Παπανικολάου.

Λίγες ΜΕΘ με ελλιπές προσωπικό

Η θνησιμότητα της συγκεκριμένη νόσου είναι δυστυχώς συνδεδεμένη με τη διαθεσιμότητα μονάδων υγείας, όπως η ΜΕΘ. Δεν είναι τυχαίο πως στη Γερμανία, όπου τα κρούσματα είναι χιλιάδες, η θνησιμότητα δεν ξεπερνάει το 0,2%-0,3%. Η Γερμανία είναι μακράν η πιο οργανωμένη χώρα σε όλη την Ευρώπη στο δίχτυ που λέγεται «διαθεσιμότητα κλινών ΜΕΘ» ανά 100.000 πληθυσμού, με το νούμερό της πριν από την παρούσα υγειονομική κρίση να αγγίζει το 24, ενώ στην Ελλάδα έφτανε μόλις στο τέσσερα. Απότοκο της κρίσης, μέσα από την οποία η Γερμανία τελικά ενδυναμώθηκε και οι χώρες του Νότου αποδυναμώθηκαν; Προφανώς.

Αυτή τη στιγμή, πάντως, υπολογίζεται πως η Ελλάδα έχει περίπου 640 ΜΕΘ (80 από αυτές άνοιξαν μόλις τις τελευταίες μέρες). Το πρόβλημα, όμως, είναι πως στην πραγματικότητα υπάρχουν διπλάσιες ΜΕΘ από αυτές που λειτουργούν, οι οποίες είναι ανενεργές καθώς δεν υπάρχει προσωπικό. Ακόμη και στο Νοσοκομείο «Σωτηρία», που αποτελεί αιχμή του δόρατος της μάχης ενάντια στον κορωνοϊό, υπάρχει στο ισόγειο κλειδωμένη μονάδα αυξημένης φροντίδας με εννέα κρεβάτια, πλήρως εξοπλισμένη από κάποιον δωρητή, η οποία δεν λειτουργεί λόγω έλλειψης προσωπικού, τη στιγμή που υπέρογκα ποσά κατευθύνονται στις ΜΕΘ του ιδιωτικού τομέα για την περίθαλψη άλλων περιστατικών, εκτός κορωνοϊού.

Δείτε επίσης: Παρατάθηκε το «λουκέτο» στα καταστήματα! Δείτε μέχρι πότε και ποιους αφορά – Άδωνις: «Ξεχάστε την πασχαλινή έξοδο»

Από τον περασμένο Φεβρουάριο είχε ανοίξει η πλατφόρμα για 950 μόνιμες θέσεις επιμελητών στα νοσοκομεία. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι αιτήσεις που έγιναν υπολογίζονται γύρω στις 2.500, αλλά κανένας διορισμός δεν έχει γίνει. Οι νοσοκομειακοί γιατροί ζητούν σήμερα να διοριστούν κατά παρέκκλιση όλοι αυτοί οι γιατροί και χωρίς τη διαδικασία επιλογής, λόγω των ειδικών συνθηκών. Εύλογα αναρωτιούνται: «Εφόσον με ΠΝΠ και κατά παρέκκλιση των ισχυουσών διατάξεων έχουν ήδη περάσει σημεία και τέρατα για την αντιμετώπιση της κατάστασης, γιατί, άραγε, δεν είναι δυνατόν να περάσουν και αυτές οι ρυθμίσεις που θα έδιναν μεγάλη ανάσα στο δημόσιο σύστημα υγείας;» Ζητούν, επίσης, κατά παρέκκλιση των ισχυουσών διατάξεων, όλοι οι επίκουροι ειδικευμένοι γιατροί που υπηρετούν σήμερα να μονιμοποιηθούν.

Έτσι κι αλλιώς, όπως τονίζουν, ακόμη και πριν από την παρούσα υγειονομική κρίση, οι κενές θέσεις ειδικευμένων γιατρών στα νοσοκομεία, στα Κέντρα Υγείας και στο ΕΚΑΒ ήταν περισσότερες από 8.500. Ακόμη κι αν παρθούν όλα τα παραπάνω μέτρα, ο αριθμός αυτός στην πραγματικότητα δεν θα καλυφθεί. «Από τα νούμερα που ανακοινώνονται στην επίσημη ενημέρωση αυτές τις τέσσερις τελευταίες μέρες, εμείς παρατηρούμε μια ανησυχητική αύξηση του αριθμού των διασωληνωμένων καθημερινά σε 8-10. Πρόκειται για ανησυχητικό ρυθμό αύξησης, που επιβεβαιώνει αυτό που φωνάζουμε εδώ και ενάμιση μήνα για όσο το δυνατόν περισσότερες διαθέσιμες κλίνες ΜΕΘ» θα πει ο κ. Παπανικολάου.

Το χάος με τις οδηγίες του ΕΟΔΥ

Ο θάνατος μιας μητέρας τριών παιδιών, που ζούσε σε απομακρυσμένο οικισμό της Καστοριάς και η οποία είχε επικοινωνήσει με τον ΕΟΔΥ και είχε λάβει τη σύσταση να παραμείνει σπίτι της απομονωμένη, σόκαρε την ελληνική κοινωνία. Η καταγγελία δεν είναι η μόνη που έχει δει το φως της δημοσιότητας. Είναι απλά αυτή που είχε το πλέον τραγικό τέλος.

Αλλεπάλληλες είναι οι αναφορές για ασθενείς ακόμη και με υψηλό πυρετό ή βήχα, στους οποίους προτείνεται από υπαλλήλους του τετραψήφιου που έχει ορίσει η κυβέρνηση για επικοινωνία με τον ΕΟΔΥ να μείνουν στο σπίτι και μόνο. Κανείς δεν γνωρίζει εάν έγιναν τελικά προσλήψεις εξειδικευμένων γιατρών με δελτίο παροχής υπηρεσιών, όπως είχαν δηλώσει στελέχη της κυβέρνησης πως ήταν η αρχική πρόβλεψη.

Σίγουρα, όμως, η κατάσταση δεν διευκολύνεται από το γεγονός πως γιατροί και κοινό επικοινωνούν με τον ΕΟΔΥ χρησιμοποιώντας τον ίδιο τετραψήφιο αριθμό. «Προσπαθούν οι γιατροί των νοσοκομείων να βγάλουν γραμμή και δεν μπορούν. Μόνο αν έχεις επιβεβαιωμένο κρούσμα μπορείς να πάρεις σε απευθείας γραμμή. Και, παράλληλα, οι αντιφατικές οδηγίες από το τηλεφωνικό κέντρο συνεχίζονται» θα καταλήξει ο κ. Παπανικολάου.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Κατεβάστε το app του newsbreak

ΣΧΟΛΙΑΣΕ ΤΟ

Γιάννης Χ. Κουριαννίδης
Γιάννης Χ. Κουριαννίδης
Χαράλαμπος Κατσιβαρδάς
Χαράλαμπος Κατσιβαρδάς

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

newsbreak.gr

FREE
VIEW