Η έρευνα έφερε στο φως εργόσημα άνω των 500.000 ευρώ που εξαργύρωναν σε έναν χρόνο «εργάτες γης», αλλά και αγρότες οι οποίοι εμφανίζονταν να καταβάλλουν σε ανειδίκευτους εργάτες αμοιβές ακόμη και 1,650 εκατ. ευρώ ετησίως (ούτε CEO σε πολυεθνικές να ήταν!).
- ΤΟΥ ΣΑΚΗ ΤΡΕΧΑ – Εφημερίδα «Έλληνας Αγρότης»
Και βέβαια, ο ΕΦΚΑ όλα αυτά τα χρόνια δεν είχε κάνει ελέγχους, κάτι που ήξεραν οι απατεώνες και έστησαν… πάρτι. Η κυβέρνηση για ακόμα μια φορά δείχνει ότι δεν είναι ικανή να πραγματοποιήσει ελέγχους. Ετσι, βρήκε τη λύση των αλλαγών στο εργόσημο, χωρίς όμως να προσπαθήσει να έρθει σε επικοινωνία με τους αγρότες για να ενημερωθεί για το πώς λειτουργεί στο χωράφι (επί του πεδίου) το σύστημα και τι προβλήματα αντιμετωπίζει.
Ελεγχος Εθνικής Αρχής Διαφάνειας
Κατόπιν αιτήματος της Γενικής Διεύθυνσης Εισφορών του e-ΕΦΚΑ, κλιμάκιο της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ) διενήργησε έλεγχο για τα έτη από το 2017 έως και το 2020, με αντικείμενο τη νομιμότητα έκδοσης και εξαργύρωσης επιταγών εργοσήμου για ασφάλιση εργατών γης σε όλη την επικράτεια. Το πόρισμα δημοσιεύθηκε από την ΕΑΔ στις 13 Ιανουαρίου 2023 και θα αποτελέσει τη βάση για τις αλλαγές που σχεδιάζει το υπουργείο Εργασίας.
Ο Μάκης Αντωνιάδης, παραγωγός και πρόεδρος στον Ενιαίο Σύλλογο Αγροτών Νάουσας, αναφέρει στον «Ε.Α.» ότι «ζητάμε να έχουμε ενημέρωση για τις αλλαγές που πρόκειται να γίνουν στο εργόσημο, το οποίο χρησιμοποιούμε εδώ και τόσα χρόνια. Αν υπάρχουν παρανομίες, αυτοί που τις έκαναν να πάνε φυλακή. Δεν μπορεί μαζί με τα ξερά να καίγονται και τα χλωρά, επειδή η κρατική μηχανή δεν είναι ικανή να κάνει ελέγχους. Αν θελήσουν να αυξήσουν τα έσοδα του ΕΦΚΑ και αυξηθεί το κόστος ασφάλισης στους αγρότες, δεν θα είναι βιώσιμοι. Τότε θα παρατήσουν τα χωράφια και θα χάσει ασφαλιστικές εισφορές το κράτος».
Μέσα στον Σεπτέμβριο
Μέσα στον Σεπτέμβριο θα υπάρξουν αλλαγές στο πλαίσιο που διέπει το εργόσημο, δήλωσε ο υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων Πάνος Τσακλόγλου. Στο υπουργείο σχεδιάζουν αλλαγές προκειμένου, όπως υποστηρίζουν, να αποφεύγονται φαινόμενα καταστρατήγησης του μέτρου, εισφοροκλοπής και φοροδιαφυγής, καθώς και «κρυπτόμενης» πλήρους απασχόλησης, με άμεση συνέπεια τη στρέβλωση του ανταγωνισμού αλλά και την απώλεια εσόδων για τον ΕΦΚΑ.
Πέρα από την καθιέρωση ανώτατου ημερήσιου πλαφόν ασφάλισης, θα περιλαμβάνεται σε αυτό η ψηφιοποίηση διαδικασίας πληρωμών μέσω τραπεζών. Το υπουργείο αναμένει τις προτάσεις από την ομάδα εργασίας η οποία σχηματίσθηκε μετά το πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, στην οποία απευθύνθηκε ο ΕΦΚΑ. Αλλά δεν ενδιαφέρεται να ακούσει τις προτάσεις των αγροτών, ούτε να μάθει τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν.
Πώς λειτουργεί το εργόσημο
Το εργόσημο δημιουργήθηκε το 2010, προκειμένου να καλύπτει εργαζομένους με καθεστώς περιστασιακής εργασίας. Μεταξύ των επαγγελμάτων που πληρώνονται με αυτό είναι οι εργάτες γης. Οι ημέρες ασφάλισης δεν μπορούν να ξεπερνούν τις 25 ανά μήνα ή τις 300 ανά έτος. Το ποσοστό ασφάλισης με εργόσημο είναι 25%. Παρακρατείται κατά την εξαργύρωσή του από τον εργαζόμενο. Για απασχόληση μίας ημέρας ένας εργάτης λαμβάνει εργόσημο αξίας 70 ευρώ, οι εισφορές είναι 17,5 ευρώ και η αμοιβή 52,5 ευρώ.
Διαδικασία πληρωμής
Το εργόσημο το πληρώνει ο εργοδότης και το εξαργυρώνει ο εργαζόμενος, αφού του γίνουν οι ασφαλιστικές κρατήσεις. Πρόκειται για ειδικό έντυπο υπό τον τύπο επιταγής. Το πρώτο αντίτυπο ή απόκοµµα του εργοσήµου αφορά τον εργοδότη και το δεύτερο τον εργαζόµενο. Η διαδικασία που ακολουθείται είναι αρκετά απλή, καθώς το εργόσηµο µεταβιβάζεται ονοµαστικώς από τον εργοδότη στον εργαζόµενο ως αµοιβή για την παρασχεθείσα εργασία.
Ο εργοδότης μπορεί να αγοράσει το εργόσημο από τα ΕΛΤΑ και τις τράπεζες, ενώ μπορεί να επιλέξει την απευθείας πληρωμή του πιστώνοντας τα χρήματα στον λογαριασμό του εργαζομένου με τα απαραίτητα στοιχεία, όπως ονοματεπώνυμο, ΑΜΚΑ και ΑΦΜ. Οι απασχολούμενοι και ασφαλισμένοι με εργόσημο δικαιούνται τις ίδιες παροχές όπως οι λοιποί ασφαλισμένοι με κανονικό μισθό.
Τα «λαβράκια» που έβγαλε η έρευνα της ΕΑΔ
Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ) διαπίστωσε από αρχικούς ελέγχους:
α) εξαργυρώσεις εργοσήμων ιδιαίτερα μεγάλης αξίας, έως και 519.031 €, από πρόσωπα που φέρονταν ότι απασχολούνταν ως εργάτες γης,
β) εκδόσεις εργοσήμων από αγρότες με υπέρογκα ποσά, που ξεπερνούσαν το 1.500.000 €.
Στο πλαίσιο του ελέγχου της ΕΑΔ διερευνήθηκαν και καταγγελίες σχετικά με την έκδοση εργοσήμων από αγρότες με χρήση προσωπικών στοιχείων ατόμων, τα οποία ουδέποτε τους είχαν παράσχει εργασία.
Για την έρευνα αντλήθηκαν στοιχεία από διάφορους φορείς (υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, ΥπΑΑΤ, υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, ΑΑΔΕ, ΕΛΤΑ, ΗΔΙΚΑ, τράπεζες) και προέκυψαν ενδεικτικά τα κάτωθι:
Α. Εντοπίστηκαν 49.799 αγρότες που δήλωσαν υπέρογκα ποσά αμοιβής σε εργάτες, αρκετοί εκ των οποίων είχαν παράλληλα εκδώσει εργόσημα αξίας άνω των 15.000 ευρώ έκαστο.
Παράδειγμα:
Αγρότης 1
2017
ποσό αμοιβής – 986.802,33 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 47.
2018
ποσό αμοιβής – 1.514.570,69 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 53.
2019
ποσό αμοιβής – 1.566.939 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 66.
2020
ποσό αμοιβής – 1.650.724,61 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 73.
Αγρότης 2
2017
ποσό αμοιβής – 292.942,22 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 17.
2018
ποσό αμοιβής – 393.357,51 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 17.
2019
ποσό αμοιβής – 533.593 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 43.
2020
ποσό αμοιβής – 866.071,83 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 51.
Αγρότης 3
2017
ποσό αμοιβής – 292.942,22 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 17.
2018
ποσό αμοιβής – 393.357,51 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 17.
2019
ποσό αμοιβής – 533.593 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 43.
2020
ποσό αμοιβής – 866.071,83 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 51.
Αγρότης 4
2017
ποσό αμοιβής – 302.538,93 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 18.
2018
ποσό αμοιβής – 264.250,83 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 22.
2019
ποσό αμοιβής – 354.761 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 39.
2020
ποσό αμοιβής – 480.230,45 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 59.
Αγρότης 5
2017
ποσό αμοιβής – 290.465,47 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 18.
2018
ποσό αμοιβής – 272.798,99 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 15.
2019
ποσό αμοιβής – 511.364 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 37.
2020
ποσό αμοιβής – 759.097,80 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 47.
Αγρότης 6
2017
ποσό αμοιβής – 567.846,37 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 1.
2018
ποσό αμοιβής – 652.774,46 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 2.
2019
ποσό αμοιβής – 809.387 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 15.
2020
ποσό αμοιβής – 996.417,07 ευρώ, εργόσημα αξίας πάνω από 15.000 ευρώ καθένα – 16.
Β. Εντοπίστηκε περίπτωση εργάτη γης που δηλώθηκε να έχει απασχοληθεί κατά το έτος 2017 από 29 αγρότες, το έτος 2018 από 58 αγρότες, το 2019 από 35 αγρότες, και από 42 αγρότες το έτος 2020. Οι δηλωθείσες εργοδοτικές δαπάνες για το συγκεκριμένο άτομο ανέρχονται αντίστοιχα σε 195.660,66 ευρώ, 277.180,77 ευρώ, 211.756,82 ευρώ και 519.031,34 ευρώ.
«Χρυσές αμοιβές» οι εργάτες γης – ούτε στελέχη πολυεθνικών να ήταν!
Καταγράφηκαν περιπτώσεις εργατών γης, οι οποίοι φέρονταν ότι εξαργύρωσαν υπέρογκα ποσά μέσω εργοσήμου.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα:
Εργάτης γης 1
2017 – αμοιβή 195.660 ευρώ, 2018 – αμοιβή 293.000 ευρώ, 2019 – αμοιβή 230.557 ευρώ, 2020 – αμοιβή 519.031 ευρώ.
Εργάτης γης 2
2017 – αμοιβή 129.660 ευρώ, 2018 – αμοιβή 277.180 ευρώ, 2019 – αμοιβή 211.756 ευρώ, 2020 – αμοιβή 431.453 ευρώ
Καταρτίστηκε επίσης λίστα με 1.469 καταχωρίσεις, που είχε στοιχεία αγροτών οι οποίοι δαπάνησαν σε αποζημίωση απασχολουμένων μέσω εργοσήμου ποσά αξίας άνω των 100.000 ευρώ, με ανώτερο ποσό τα 1.650.724 ευρώ.
