Τι λέει στον «Ε.Α.» το μέλος της διοίκησης της Ενωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Ηρακλείου Μιχάλης Καμπιτάκης
- ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ ΠΑΠΑΔΑΚΗ – Εφημερίδα «Έλληνας Αγρότης»
Λίγες μόνο εκατοντάδες τόνοι σταφίδα παρήχθησαν φέτος στον νομό Ηρακλείου. Και μπορεί η μέση τιμή των 3,5 ευρώ το κιλό να θεωρείται ικανοποιητική και μεγαλύτερη από κάθε άλλη χρονιά, όμως το προϊόν είναι ελάχιστο, όπως και τα οφέλη για τους παραγωγούς.
Μιλώντας στον «Ελληνα Αγρότη» το μέλος της διοίκησης της Ενωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Ηρακλείου και αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων και Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΑΣΟΕΕ) Μιχάλης Καμπιτάκης, εξέφρασε τον προβληματισμό του για το μέλλον του προϊόντος αλλά και γενικά των αμπελουργικών.
«Φέτος ήταν γρήγορος ο τρύγος. Στα επιτραπέζια ίσα που καλύφτηκε η αγορά. Είχαμε μια αύξηση των τιμών 20% με 30%, αλλά δεν υπήρχε προϊόν να πουλήσουμε.
Από κει και πέρα, στα οινοποιήσιμα δεν καλύφθηκε η αγορά. Δεν πήραν ούτε οι ιδιώτες ούτε οι συνεταιριστές τις ποσότητες των σταφυλιών που ήθελαν, γιατί δεν υπήρχαν.
Διότι έχουν περάσει δύο χρόνια ξηρασίας και ό,τι είχε μείνει το αποτελείωσε ένας παρατεταμένος τρίμηνος καύσωνας. Και στη σταφίδα είδαμε μια τρελή άνοδο των τιμών.
Δηλαδή, από 2,5 ευρώ περίπου χωρίς ΦΠΑ τα προηγούμενα χρόνια στο δυάρι, αυτή τη στιγμή η σταφίδα έχει φτάσει και πωλείται στα 3,5 ευρώ το κιλό, χωρίς πάντα τον ΦΠΑ. Αλλά, δυστυχώς, δεν υπάρχει σταφίδα… Είναι κάτι ανάλογο με το ελαιόλαδο, που είχαμε μια πολύ καλή τιμή στα 9 ευρώ το κιλό πέρυσι, αλλά δεν είχαμε προϊόν να πουλήσουμε».
Σύμφωνα με τον συνεταιριστή, ειδικά στη σταφίδα φέτος οι ποσότητες είναι πολύ μικρές. «Ετσι, δυστυχώς ο παραγωγός δεν μπορεί να απολαύσει αυτές τις καλές τιμές που έχουν φέτος διαμορφωθεί».
Μια φορά κι έναν καιρό…
Κι όμως… Η Κρήτη -για την ακρίβεια, ο νομός Ηρακλείου- είχε φτάσει στις καλές εποχές, δηλαδή τη δεκαετία του 1980, τους 80.000 έως και 100.000 τόνους.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στις αρχές της δεκαετίας του 2010, με την οικονομική κρίση να έχει μόλις αρχίσει για την Κρήτη, οι αμπελουργοί του νησιού έκαναν μια αξιόλογη προσπάθεια επαναφοράς της σταφιδοποίησης.
Είχαν τότε και την ΚΣΟΣ σύμμαχο στην προσπάθειά τους, μέσα από αυξήσεις στις τιμές παραγωγού, για ένα προϊόν που θα αποτελούσε θαύμα αν έβγαινε στους 8.000-10.000 χιλιάδες τόνους.
Η αρχή του τέλους για την κρητική σουλτανίνα…
Οπως καταγγέλλουν οι αγροτικοί φορείς, η αντίστροφη μέτρηση για τη σουλτανίνα άρχισε με την κατάργηση του προστατευτισμού του προϊόντος την περίοδο 1990-1991, οπότε ψηφίστηκε ο σχετικός κανονισμός, που ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων, με αποκορύφωμα τα γεγονότα της πυρπόλησης της νομαρχίας στις 30 Σεπτεμβρίου 1991.
Η φυλλοξήρα
Μάλιστα, η δεκαετία του ’80 έκλεισε με μια παραγωγή σταφίδας που ξεπέρασε τους 70.000-80.000 τόνους. Βέβαια, «χαστούκι» για το άλλοτε χρυσοφόρο προϊόν της Κρήτης αποτέλεσε η μάστιγα της φυλλοξήρας. Η αναμπέλωση, μάλιστα, που ξεκίνησε μες στη δεκαετία του ’80 στηρίχτηκε σε φυτωριακό υλικό που, όπως αποδείχτηκε στη συνέχεια, ήταν ανθεκτικό μόνο στη φυλλοξήρα, αλλά όχι σε άλλες ασθένειες, εξαιτίας των οποίων σήμερα τα αμπελωμένα αμπέλια «σβήνουν» το ένα μετά το άλλο.
Αραγε, θα ξαναζήσουμε ποτέ αυτές τις ωραίες εποχές της κρητικής σταφίδας; Θα ξαναγίνουμε νοικοκύρηδες στον τόπο μας; «Μόνο εάν το επίσημο κράτος ξεκινήσει μια σωστή, επιστημονικά άρτια αναμπέλωση, χρηματοδοτώντας τη γεωργική έρευνα, για να φτάσουμε στα επιθυμητά αποτελέσματα» απαντούν διαχρονικά οι εκπρόσωποι των αμπελουργών.
Από τη Μικρά Ασία
Η σουλτανίνα ήρθε στην Κρήτη από τους Μικρασιάτες πρόσφυγες. Αλλά αμπέλια όπως και ελιές καλλιεργούνταν στο νησί από τη Μινωική περίοδο.
Το ερώτημα είναι τι θα γίνει τα επόμενα χρόνια για να αποτραπεί ο αφανισμός της αμπελουργίας που, όπως λένε οι εκπρόσωποι των αγροτών, ήδη φαίνεται να έρχεται με γοργούς ρυθμούς…
Ιδιαίτερα ως προς τη σταφίδα, η απαισιοδοξία είναι μεγάλη. Η φετινή χρονιά, πάντως, δεν έχει προηγούμενο.
