Τρεις κορυφαίοι φορείς διαφύλαξης της ιστορικής μνήμης του Μικρασιατικού Ελληνισμού παρουσίασαν το έργο τους σε ειδική ημερίδα στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας (ΠΑΜΑΚ), όπου αναδείχθηκαν οι στόχοι και οι προοπτικές της πρόσφατα ιδρυθείσας Επώνυμης Έδρας Διδασκαλίας και Έρευνας στις Μικρασιατικές Σπουδές.
Τα ιδρύματα –το Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού (ΙΑΠΕ), η Εστία Νέας Σμύρνης και το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών (ΚΜΣ)– διαθέτουν αρχειακό, μουσειακό και σπάνιο συλλεκτικό υλικό που τίθεται πλέον στη διάθεση της ακαδημαϊκής κοινότητας ως βάση μελέτης και επιστημονικού προβληματισμού.
ΙΑΠΕ: Οι «αφανείς» αφηγήσεις της πρώτης γενιάς
Το Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού (ΙΑΠΕ) του Δήμου Καλαμαριάς αναδείχθηκε ως ο μοναδικός δημόσιος φορέας στη Βόρεια Ελλάδα που έχει καταγράψει συστηματικά τα βιώματα των προσφύγων της πρώτης γενιάς.
Όπως τόνισε η ιστορικός του ΙΑΠΕ, Μαρία Καζαντζίδου, ο θησαυρός του Αρχείου δεν είναι μόνο φωτογραφίες και επίσημα έγγραφα, αλλά οι «ζωντανές αφηγήσεις»:
«Το υλικό αποτελείται από τις λέξεις, τις σιωπές και τις συγκινήσεις των ανθρώπων που έζησαν την ιστορία από κάτω, ανθρώπων που συχνά δεν τους κατέγραψε η επίσημη ιστοριογραφία».
Η κ. Καζαντζίδου σημείωσε ότι το φωτογραφικό υλικό είναι πλήρως ψηφιοποιημένο και διαθέσιμο μέσω του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης, διευκολύνοντας έτσι την απομακρυσμένη έρευνα από όλο τον κόσμο.
Εστία Νέας Σμύρνης: Από καραμανλίδικα έως χειρόγραφα
Η Εστία Νέας Σμύρνης διαθέτει μια πλούσια ιστορική βιβλιοθήκη, κληρονομιά των πρώτων γενεών Μικρασιατών. Η βιβλιοθηκονόμος Ευαγγελία Τσώλη επισήμανε την ύπαρξη:
–Σπάνιας συλλογής από Καραμανλίδικα (βιβλία στην τουρκική με ελληνικούς χαρακτήρες).
–Πλούσια βιβλιογραφία για τη Μικρασιατική Εκστρατεία και Καταστροφή.
–Το χειρόγραφο αρχείο του Συλλόγου Μικρασιατών «Η Ανατολή», με ευρετήριο στο οποίο μπορεί να γίνει φωνητική αναζήτηση.
Η κ. Τσώλη τόνισε πως κάθε προσπάθεια διάσωσης της μικρασιατικής κληρονομιάς αποτελεί «πράξη μνήμης, ευθύνης και συνέχειας».
Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών: Ο θεμελιωτής της έρευνας
Ο υποδιευθυντής του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών (ΚΜΣ), Σταύρος Ανεστίδης, χαρακτήρισε το Κέντρο ως «τον θεματοφύλακα της μνήμης και τον θεμελιωτή της έρευνας» στο πεδίο.
Το ΚΜΣ, που ιδρύθηκε το 1930 από τον Οκτάβ και τη Μέλπω Μερλιέ, εστιάζει στην περισυλλογή της προφορικής παράδοσης σε όλο το γεωγραφικό εύρος της Μικράς Ασίας. Σημαντικό τμήμα του έργου του είναι το Μουσικό Λαογραφικό Αρχείο, ο πυρήνας της καταγραφής των μουσικών παραδόσεων της περιοχής.
Η Έδρα του ΠΑΜΑΚ: Γέφυρα προς τις νέες γενιές
Η Έδρα Μικρασιατικών Σπουδών, η λειτουργία της οποίας διανύει τον τρίτο μήνα, δημιουργήθηκε με το όραμα της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ και χρηματοδότηση από μέλη του Συνδέσμου Εξαγωγέων (ΣΕΒΕ).
Ο Πρύτανης του ΠΑΜΑΚ, Στυλιανός Κατρανίδης, υπογράμμισε ότι η Έδρα έρχεται να καλύψει το κενό γνώσης της τέταρτης γενιάς Μικρασιατών, φέρνοντας τους νέους «πιο κοντά σε έναν κόσμο που κινδυνεύει να χαθεί από τη συλλογική μνήμη».
Ο κάτοχος της Έδρας, Θεοχάρης Αναγνωστόπουλος, σημείωσε ότι οι στόχοι περιλαμβάνουν την οργανωμένη διδασκαλία, την παροχή ερευνητικού έργου και τη συνεργασία με όλους τους φορείς που διατηρούν «αρχειακές ψηφίδες» της Μικρασιατικής ιστορίας. Η Έδρα στοχεύει να γίνει το κέντρο ενός δικτύου διασύνδεσης όλων των φορέων που μελετούν τη Μικρά Ασία.
Δείτε επίσης:
- Η Άγκυρα ενοχλείται από την αλήθεια: Αντιδράσεις για μνημείο Μικρασιατικής Καταστροφής
- Νέα πρόκληση του Τουρκικού Προξενείου Κομοτηνής για τη Μικρασιατική Καταστροφή
- Η γιαγιά Άννα, 104 ετών: Η τελευταία πρόσφυγας από τη Σινασό
