Σαν σήμερα έλαβε χώρα η ιστορική απελευθέρωση της πόλης του Αργυροκάστρου της Βορείου Ηπείρου, κατά τη διάρκεια του Ελληνοϊταλικού Πολέμου του 1940. Οι Έλληνες κάτοικοι της περιοχής έζησαν συνολικά τρεις φορές την απελευθέρωση κατά τον προηγούμενο αιώνα, προτού οι μεγάλες δυνάμεις δώσουν την Βόρειο Ήπειρο στην Αλβανία, παρά τις αντίθετες υποσχέσεις τους προς την Ελλάδα.
Η προώθηση των ελληνικών δυνάμεων
Την 7η Δεκεμβρίου 1940, οι ελληνικές δυνάμεις σημείωσαν καίρια προώθηση προς στρατηγικούς στόχους, παρά τις ακραίες καιρικές συνθήκες και το δύσβατο έδαφος.
Υπό τη διοίκηση του Συνταγματάρχη Ιωάννη Κουδούνα, το 11ο Σύνταγμα (IV Μεραρχία), μετά από σκληρές συγκρούσεις, έφτασε στην περιοχή Βάλτιστα – Καστάνιανη – Κεράσοβο. Ο σκοπός του ήταν να αντικαταστήσει την ΙΙΙ Μεραρχία και να σταθμεύσει στην περιοχή Μουζίνα, προετοιμαζόμενο για την αντικατάσταση του 12ου Συντάγματος.
Η IV Μεραρχία, φτάνοντας στη γραμμή του μετώπου, είχε ως κύριο στόχο την οργάνωση τριών συγκροτημάτων με τελική κατεύθυνση το Αργυρόκαστρο. Το δεξιό συγκρότημα, με πυρήνα το 8ο Σύνταγμα, κινήθηκε παράλληλα προς την οδική αρτηρία του Αργυροκάστρου.
Ήδη από τις 5 Δεκεμβρίου, το Α΄ Σώμα Στρατού είχε οργανώσει ένα ισχυρό συγκρότημα στην περιοχή της Κακαβιάς (ΙΙ/42 Τάγμα ΠΖ, δύο πεδινές Πυρ/χίες, μία Α/Τ Πυρ/χία) υπό τον Συνταγματάρχη Ιωάννη Παπαθανασίου. Αυτό το συγκρότημα προωθήθηκε στις 7 Δεκεμβρίου στη Δερβίτσανη της Δρόπολης, με αποστολή την αντιαρματική κάλυψη των Μεραρχιών που κινούνταν προς το Αργυρόκαστρο.
Η απελευθέρωση του Αργυροκάστρου
Την επομένη, η πληροφορία που έφτασε στα ελληνικά τμήματα ήταν ενθαρρυντική: ο εχθρός είχε εκκενώσει την πόλη του Αργυροκάστρου το προηγούμενο βράδυ.
Την 8η Δεκεμβρίου 1940, η πόλη πέρασε αλώβητη υπό ελληνική διοίκηση, καθώς η είσοδος των στρατευμάτων πραγματοποιήθηκε χωρίς αντίσταση.
Ο ενθουσιασμός των κατοίκων ήταν μεγάλος. Η πόλη σημαιοστολίστηκε, ενώ ακολούθησε Δοξολογία στον Μητροπολιτικό Ναό, κοντά στο ιστορικό κάστρο. Τη Δοξολογία τέλεσε ο Μητροπολίτης Ιωαννίνων, Σπυρίδων Βλάχος, στο πλευρό του οποίου βρισκόταν και ο Μητροπολίτης Αργυροκάστρου, Παντελεήμων. Ο Μητροπολίτης Σπυρίδων, που είχε διατελέσει μέλος της Αυτόνομης Κυβέρνησης του Γεωργίου Χρηστάκη Ζωγράφου το 1913, συμμετείχε με ιδιαίτερη χαρά στους πανηγυρισμούς της απελευθέρωσης.
Ιστορική σύμπτωση: Η απελευθέρωση της Κορυτσάς το 1912
Αξίζει να σημειωθεί ότι στις 7 Δεκεμβρίου 1912, κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων, είχε πραγματοποιηθεί και η απελευθέρωση της Κορυτσάς από τον ελληνικό στρατό. Η ημερομηνία αυτή, λοιπόν, φέρει διπλή ιστορική σημασία για την ελληνική παρουσία στη Βόρειο Ήπειρο.
Δείτε επίσης:
- Ημερίδα: Ιστορικές αλήθειες και προτάσεις επίλυσης του Βορειοηπειρωτικού
- Βόρεια Ήπειρος: Με δάκρυα και υπερηφάνεια τιμήθηκαν οι νεκροί του ’40
