Σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής κινητικότητας, η Τουρκία επικυρώνει τη «Συμφωνία στο πλαίσιο της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας σχετικά με τη Διατήρηση και την Αειφόρο Χρήση της Θαλάσσιας Βιοποικιλότητας σε Περιοχές εκτός Εθνικής Δικαιοδοσίας», που υπογράφηκε στη Νέα Υόρκη στις 27 Σεπτεμβρίου 2024.
Η «επιλεκτική» υιοθέτηση του Δικαίου της Θάλασσας από την Άγκυρα
Σύμφωνα με το τουρκικό κρατικό πρακτορείο Anadolu, η Τουρκική Εθνοσυνέλευση επικύρωσε τη διεθνή συμφωνία για τη Διατήρηση της Θαλάσσιας Βιοποικιλότητας σε Περιοχές εκτός Εθνικής Δικαιοδοσίας.
Το παράδοξο της κίνησης έγκειται στο γεγονός ότι η εν λόγω συμφωνία βασίζεται στη Διεθνή Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) του 1982. Παρόλο που η Τουρκία παραμένει από τις λίγες χώρες που δεν έχουν υπογράψει την UNCLOS —αμφισβητώντας κυρίως το άρθρο 121 που αναγνωρίζει δικαίωμα σε ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα στα νησιά— επιλέγει πλέον να συμμετέχει σε επιμέρους συμβάσεις που απορρέουν από αυτήν, εφαρμόζοντας το πλαίσιο όπου την εξυπηρετεί.
Στην τελική ευθεία τα Θαλάσσια Πάρκα σε Ιόνιο και Αιγαίο
Την ίδια ώρα, η Αθήνα επιταχύνει τις διαδικασίες για τη δημιουργία των δύο μεγάλων Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο και τις Νότιες Κυκλάδες. Μετά την ενσωμάτωση των αποτελεσμάτων της δημόσιας διαβούλευσης, εγκρίθηκαν οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες (ΕΠΜ), το τελευταίο κρίσιμο βήμα πριν την έκδοση των σχετικών Προεδρικών Διαταγμάτων.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Περιβάλλοντος, η προστασία των περιοχών αυτών δεν θα μείνει «στα χαρτιά», καθώς προβλέπεται:
Τεχνολογική επιτήρηση: Χρήση ιπτάμενων και υποθαλάσσιων drones, καθώς και συστημάτων radar.
Χρηματοδότηση: Αξιοποίηση πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης για την προμήθεια ειδικού εξοπλισμού.
«Πρωταγωνιστικός ρόλος» της Ελλάδας στην περιβαλλοντική διπλωματία
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, χαρακτήρισε την έγκριση των μελετών ως ένα «αποφασιστικό βήμα» για την προστασία του θαλάσσιου πλούτου. Η κίνηση αυτή εντάσσεται στις διεθνείς δεσμεύσεις που ανέλαβε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στο συνέδριο Our Ocean Conference, με στόχο η Ελλάδα να καταστεί πρότυπο στην προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων στην Ευρώπη.
Το παρασκήνιο της αντιπαράθεσης
Η ταυτόχρονη εξέλιξη των δύο γεγονότων υπογραμμίζει τη διαφορά προσέγγισης:
Η Τουρκία επιδιώκει να δηλώνει «παρούσα» στις διεθνείς συμβάσεις χωρίς όμως να υποχωρεί από τις πάγιες θέσεις της που αμφισβητούν τα κυριαρχικά δικαιώματα των ελληνικών νησιών.
Η Ελλάδα χρησιμοποιεί την περιβαλλοντική προστασία ως εργαλείο άσκησης κυριαρχίας και ευθυγράμμισης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, θωρακίζοντας τις θαλάσσιες ζώνες της μέσα από διεθνώς αναγνωρισμένες πρακτικές.
Δείτε επίσης:
- Μανώλης Κεφαλογιάννης: Ερώτηση στην Κομισιόν για την πρόκληση των Τούρκων με τα θαλάσσια πάρκα
- Θαλάσσια πάρκα Τουρκίας: Συντονισμένα πυρά της αντιπολίτευσης για τους κυβερνητικούς χειρισμούς
