Σε μια εκτενή παρέμβαση του στην αντιπολιτευόμενη εφημερίδα Cumhuriyet, ο έμπειρος πρώην πρέσβης της Τουρκίας Αχμέτ Σούχα Ουμάρ, που αντιπροσωπεύει την παλαιά κεμαλική σχολή διπλωματών, αναλύει τις ραγδαίες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, υπενθυμίζοντας το αξίωμα του Καρλ φον Κλαούζεβιτς πως «ο πόλεμος είναι η συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα». Ο Ουμάρ προειδοποιεί ότι όταν η διπλωματική οδός καταρρέει, η ένοπλη σύγκρουση καθίσταται η μόνη εναπομείνασα επιλογή, υποστηρίζοντας ότι οι τρέχουσες ισορροπίες στην περιοχή δοκιμάζουν επικίνδυνα τις αντοχές της Τουρκίας.
Η επίθεση στον στόλο Sumud και η διεθνής σιωπή
Το πρόσφατο περιστατικό με τον στολίσκο βοήθειας Sumud, ο οποίος «δέχθηκε επίθεση από ισραηλινές δυνάμεις» ενώ κατευθυνόταν προς τη Γάζα για να καταγγείλει «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας», αποτελεί για τον αρθρογράφο σημείο καμπής. Παρά το γεγονός ότι η πράξη αυτή περιγράφεται ως «θαλάσσια πειρατεία» βάσει του διεθνούς δικαίου, ο Ουμάρ επισημαίνει με καυστικό τρόπο πως καμία χώρα, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, δεν παρενέβη ουσιαστικά. Καταγγέλλει μάλιστα ότι η ρητορική του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών περί «πειρατείας» κατέστη κενό γράμμα, καθώς η Άγκυρα φαίνεται να τηρεί μια αμφιλεγόμενη στάση, επηρεασμένη από τη συμμετοχή της σε πρωτοβουλίες όπως το Συμβούλιο Ειρήνης της Γάζας, το οποίο ο ίδιος αποκαλεί «Συμβούλιο Τραμπ».
Η στρατηγική σύμπλευση Ελλάδας και Ισραήλ
Ο Ουμάρ στρέφει τα βέλη του και προς την Αθήνα, υποστηρίζοντας ότι η ισραηλινή επίθεση έλαβε χώρα εντός της ελληνικής ζώνης έρευνας και διάσωσης κοντά στην Κρήτη, χωρίς να υπάρξει καμία αντίδραση από τις ελληνικές αρχές στις κλήσεις κινδύνου. Κατά την εκτίμησή του, η στάση αυτή υποδηλώνει μια βαθιά συνεργασία μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ με σαφή αντιτουρκικό προσανατολισμό. Εκφράζει δε την έκπληξή του για το γεγονός ότι η Τουρκία, ενώ έστειλε αεροπλάνα για να παραλάβει τους ακτιβιστές, δεν αντέδρασε στις ενέργειες της Ελλάδας, η οποία συνεχίζει να διεκδικεί δικαιώματα σε εκτεταμένες θαλάσσιες περιοχές.
Η κριτική στην κυβέρνηση του AKP και το έλλειμμα διπλωματίας
Σύμφωνα με τον πρώην πρέσβη, η κυβέρνηση του AKP από το 2002 έχει παραμελήσει τους θεμελιώδεις κανόνες της διπλωματίας, επιτρέποντας στην Ελλάδα να προωθεί τα συμφέροντά της εις βάρος της Τουρκίας. Ο Ουμάρ τονίζει ότι η διπλωματία υπάρχει ακριβώς για να προλαμβάνει τις καταστάσεις εκείνες όπου η υποχώρηση δεν είναι πλέον δυνατή και η σύγκρουση γίνεται αναπόφευκτη. Υποστηρίζει ότι η έγκαιρη και επαρκής αντίδραση στις προκλήσεις είναι ο μόνος τρόπος προστασίας των εθνικών συμφερόντων, κάτι που, κατά την άποψή του, η παρούσα ηγεσία αδυνατεί να πράξει.
Ο κίνδυνος ενός ιστορικού λάθους για τους αντιπάλους της Τουρκίας
Η ανάλυση καταλήγει σε μια αυστηρή προειδοποίηση προς την Ελλάδα, το Ισραήλ και την Κυπριακή Δημοκρατία. Ο Ουμάρ υποστηρίζει ότι η προσπάθεια απομόνωσης της Τουρκίας, με την ενθάρρυνση δυνάμεων όπως οι ΗΠΑ και η ΕΕ, αποτελεί ένα «σοβαρό λάθος που θα τους κόστιζε ακριβά». Υπενθυμίζοντας ιστορικά ορόσημα όπως τον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας και την εισβολή στην Κύπρο, σημειώνει ότι η Τουρκία παραμένει ικανή να επιβάλει βαρύ τίμημα στους αντιπάλους της, ακόμα και αν αυτοί στηρίζονται από την Ουάσιγκτον.
Η ανάγκη για πολιτική αλλαγή
Παρά την πολεμική ρητορική, ο Ουμάρ κλείνει το άρθρο του δίνοντας έμφαση στην εσωτερική πολιτική ανάγκη της Τουρκίας. Θεωρεί επιβεβλημένη την αλλαγή της κυβέρνησης προκειμένου η χώρα να ανακτήσει τη διπλωματική της ισχύ και να αποφύγει την εμπλοκή σε έναν καταστροφικό πόλεμο. Επικαλούμενος τον Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, υπενθυμίζει ότι «εκτός αν η ζωή του έθνους βρίσκεται σε κίνδυνο, ο πόλεμος είναι έγκλημα», υπογραμμίζοντας ότι η σωστή πολιτική είναι αυτή που διασφαλίζει τα εθνικά συμφέροντα μέσω της ισχυρής διπλωματίας και όχι μέσω των όπλων.
Ποιος είναι ο Αχμέτ Σούχα Ουμάρ;
Ο Αχμέτ Σούχα Ουμάρ (Ahmet Süha Umar) είναι ένας από τους πιο έμπειρους διπλωμάτες της Τουρκίας, ο οποίος μετά την αποχώρησή του από το διπλωματικό σώμα αποτελεί τακτικό αρθρογράφο της ιστορικής εφημερίδας Cumhuriyet.
Ανήκει στην «παλιά σχολή» των Τούρκων διπλωματών και οι αναλύσεις του χαρακτηρίζονται από ρεαλισμό, προσήλωση στις τουρκικές επεκτατικές βλέψεις και συχνά κριτική διάθεση απέναντι στην τρέχουσα εξωτερική πολιτική της Άγκυρας.
Ο Ουμάρ υπηρέτησε σε θέσεις-κλειδιά κατά τη διάρκεια της καριέρας του, γεγονός που του προσέδωσε βαθιά γνώση των περιφερειακών ζητημάτων υπό το πρίσμα των τουρκικών επιδειώξεων. Υπήρξε πρέσβης στην Ιορδανία και τη Σερβία, θητείες που τον βοήθησαν να κατανοήσει σε βάθος τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και τα Βαλκάνια. Διετέλεσε επίσης Γενικός Διευθυντής Διμερών Πολιτικών Υποθέσεων στο τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών έχοντας την ευθύνη για κρίσιμους φακέλους που αφορούσαν τις σχέσεις της Τουρκίας με γειτονικές χώρες.
Ως αρθρογράφος στη Cumhuriyet (η οποία εκφράζει παραδοσιακά τον κεμαλικό, κοσμικό – εθνικιστικό χώρο), ο Ουμάρ εστιάζει συνήθως στα Ελληνοτουρκικά και το Κυπριακό. Είναι από τους αναλυτές που παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Συχνά ασκεί κριτική στις κινήσεις της κυβέρνησης Ερντογάν, θεωρώντας ότι κάποιες φορές η ρητορική υπερβαίνει την ουσιαστική διπλωματική προετοιμασία.
Αναλύει συχνά τις διακυμάνσεις στις σχέσεις της Τουρκίας με το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ, διατηρώντας μια ισορροπημένη αλλά αυστηρή οπτική.
Δείτε επίσης:
- Γερμανικός Τύπος: Φόβοι ανάφλεξης μεταξύ Τουρκίας, Ελλάδας και Ισραήλ
- Η Τουρκία ζητά από τον ΟΗΕ την ακύρωση της συμφωνίας Κύπρου – Αιγύπτου
- «Ο Yıldırımhan χτυπάει το Ισραήλ σε 5 λεπτά και την Αθήνα σε 1 λεπτό»
- Οι στρατιωτικές δαπάνες της Τουρκίας ξεπερνούν όλες τις γειτονικές χώρες μαζί
- Middle East Eye: Η Τουρκία ολοκληρώνει νωρίτερα το μεγαλύτερο αεροπλανοφόρο της Μεσογείου
