Το ενδεχόμενο να τερματίσει οριστικά τη λειτουργία του προξενείου του στην Κωνσταντινούπολη εξετάζει το Ισραήλ, μια απόφαση που αν υλοποιηθεί θα κλείσει έναν ιστορικό κύκλο, καθώς πρόκειται για μία από τις πρώτες διπλωματικές αντιπροσωπείες που ίδρυσε το εβραϊκό κράτος παγκοσμίως, με τη λειτουργία της να ξεκινά το 1949. Αντίθετα, η πρεσβεία στην Άγκυρα αναμένεται να διατηρηθεί τυπικά ανοιχτή, ωστόσο στερείται ισραηλινού διπλωματικού προσωπικού.
Οι απεσταλμένοι της χώρας αποχώρησαν μαζικά από το τουρκικό έδαφος αμέσως μετά τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, με αποτέλεσμα τόσο η πρεσβεία όσο και το προξενείο στην οικονομική καρδιά της Κωνσταντινούπολης να υποστηρίζονται πλέον αποκλειστικά από Τούρκους υπαλλήλους.
Το ζήτημα της διατήρησης των εγκαταστάσεων παραμένει ανοιχτό, με τις οικονομικές και τεχνικές παραμέτρους να βαραίνουν στην τελική απόφαση. «Το θέμα είναι υπό συζήτηση, δεν έχει ληφθεί απόφαση», είπε η πηγή που επικαλέστηκε τα σχέδια κατεδάφισης του κτιρίου που στεγάζει το προξενείο, στο πλαίσιο αντισεισμικών μέτρων. «Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι αυτοί οι άδειοι χώροι, που μας ανήκουν, μας κοστίζουν ακριβά», πρόσθεσε η ίδια πηγή.
Οι προκλήσεις ασφαλείας και η ρητορική Ερντογάν
Το κλίμα ασφαλείας γύρω από τις ισραηλινές αποστολές στην Τουρκία παραμένει ιδιαίτερα τεταμένο, με αποκορύφωμα μια ένοπλη συμπλοκή που σημειώθηκε κοντά στο προξενικό κτίριο στις 7 Απριλίου, η οποία άφησε πίσω της έναν νεκρό δράστη και δύο ελαφρά τραυματίες αστυνομικούς, με τις αρχές να δείχνουν ως υπαίτια μια τρομοκρατική οργάνωση με θρησκευτικό υπόβαθρο. Κανείς Ισραηλινός διπλωμάτης «δεν βρίσκεται επί του παρόντος σε τουρκικό έδαφος», και οι πρεσβείες του Ισραήλ στην ευρύτερη περιοχή εκκενώθηκαν, όχι μόνο στην Τουρκία αλλά και σε άλλες χώρες, «για λόγους ασφαλείας», μετά τις 7 Οκτωβρίου 2023, υπενθύμισε η πηγή που μίλησε στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Η κατάσταση αυτή επιβαρύνεται σημαντικά από την πολιτική στάση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν από την έναρξη των συγκρούσεων στη Γάζα, καθώς ο Τούρκος πρόεδρος έχει εξαπολύσει σφοδρές λεκτικές επιθέσεις εναντίον της ισραηλινής κυβέρνησης και του Μπενιαμίν Νετανιάχου προσωπικά, χρησιμοποιώντας εξαιρετικά βαρείς χαρακτηρισμούς.
Το ιστορικό βάθος και οι συνεχείς αναταράξεις στις σχέσεις
Η παρούσα κρίση έρχεται σε μια περίοδο όπου η παραδοσιακή εβραϊκή κοινότητα της Τουρκίας έχει συρρικνωθεί στους 15.000 ανθρώπους, έναντι των 55.000 που αριθμούσε τη δεκαετία του 1950, ενώ και η τουρκική εκπροσώπηση στο Ισραήλ έχει υποβαθμιστεί σε επίπεδο επιτετραμμένου μετά τη συνταξιοδότηση του τελευταίου πρέσβη. Η εξέλιξη αυτή δοκιμάζει εκ νέου τους δεσμούς των δύο χωρών, καθώς η Τουρκία κατέχει την ιστορική πρωτιά της πρώτης μουσουλμανικής χώρας που αναγνώρισε το Ισραήλ το 1949.
Αν και οι διπλωματικοί δίαυλοι είχαν αποκατασταθεί πλήρως το 2016, έπειτα από μια εξαετή περίοδο παγώματος που προκάλεσε η φονική ισραηλινή επιχείρηση στο τουρκικό πλοίο «Μαβί Μαρμαρά» το 2010, η ένταση επιστρέφει στο προσκήνιο. Οι αναφορές περί σύγκρουσης μεταξύ των δύο χωρών αυξάνονται στις δημόσιες συζητήσεις και η ενίσχυση του άξονα Ισραήλ – Κύπρος – Ελλάδα, εκλαμβάνεται από τη γείτονα ως «περικύκλωσή» της.
Δείτε επίσης:
- Ισραηλινός υπουργός: «Αν η Τουρκία επιτεθεί θα βρεθεί σε χειρότερη θέση από το Ιράν»
- Shay Gal: «Τα τουρκικά πλοία που επιβάλουν παράνομους χάρτες δεν θα επιπλέουν για πάντα»
- Israel Hayom: Ο Ερντογάν θεσμοθετεί θαλάσσια σύνορα με το… Ισραήλ
- MEF: Πώς ο νομικός αναθεωρητισμός του Ερντογάν φέρνει σύγκρουση στη Μεσόγειο
- Ryan Gingeras: Σοβαρό πλέον το ενδεχόμενο σύγκρουσης Τουρκίας – Ισραήλ
