Γεμίζει τρυπάνια η κυπριακή ΑΟΖ, με την ένταση να επιστρέφει στην Ανατολική Μεσόγειο το 2022. Η Κύπρος θα βρεθεί και πάλι στο μάτι του κυκλώνα, καθώς, παράλληλα με την ενεργειακή πτυχή, θα είναι σε εξέλιξη η διαδικασία συνομιλιών επίλυσης.
- Από τον Νίκο Σταυρουλάκι
Οι συνθήκες είναι γνωστές στον ΟΗΕ, που επιμένει να θεωρεί ότι η «πλοκή» των δύο παραγόντων θα υποχρεώσουν τις πλευρές σε υποχωρήσεις. Για την ώρα, αυτό αφορά μόνο την ελληνοκυπριακή πλευρά, καθώς η Τουρκία έχει καταφέρει να «πουλάει» εαυτήν ως «ριγμένη» της υπόθεσης.
Η Άγκυρα εμφανίστηκε αρχικά στα θαλασσοτεμάχια του ψευδοκράτους με τα σκάφη που διαθέτει, ενώ ανακοίνωσε ότι προγραμματίζει και έξοδο στο ελληνοκυπριακό τμήμα.
Η «πυκνή» κίνηση θα ενταθεί τις επόμενες εβδομάδες, με την τουρκική πλευρά να επιχειρεί να απαντήσει στο ενεργειακό πρόγραμμα της Λευκωσίας. Η Τουρκία θεωρεί πως της… ανήκει μέρος του θαλασσοτεμαχίου 5, που αδειοδοτήθηκε πρόσφατα στο αμερικανοκαταριανό κονσόρτσιουμ. Ήδη ο Ερντογάν διαμαρτύρεται στους Καταριανούς, μετά την αδειοδότηση του θαλασσοτεμαχίου στην κοινοπραξία των Exxon Mobil – Qatar Petroleum.
Αλλά και η γαλλοϊταλική κοινοπραξία TOTAL – ΕΝΙ ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει έρευνες τον νέο χρόνο. Η διμερής συνάντηση των Προέδρων Αναστασιάδη – Μακρόν, στο περιθώριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, έδωσε ώθηση σε αυτό το θέμα.
Ωστόσο, το μήνυμα που εκπέμπει η Τουρκία είναι ξεκάθαρο και επιθετικό: Τα τουρκικά ερευνητικά σκάφη και γεωτρύπανα θα μετακινηθούν στη Μεσόγειο από τη Μαύρη Θάλασσα, όπου βρίσκονται σήμερα.
Εάν αυτό συμβεί, τα τουρκικά διπλωματικά εργαλεία θα εγκατασταθούν στην Κυπριακή ΑΟΖ για έναν νέο γύρο παράνομων ενεργειών.
Ακραία ρητορική
Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση του αντιπροέδρου της τουρκικής κυβέρνησης Φουάτ Οκτάι στην τουρκική εθνοσυνέλευση. Επανέλαβε τη γνωστή επιθετική ρητορική, με σαφείς υπαινιγμούς επέμβασης.
«Η Τουρκία, στο πλαίσιο των κυριαρχικών της δικαιωμάτων και των αρμοδιοτήτων της στην ανατολική Μεσόγειο, μπορεί να προβεί σε όποιες ενέργειες και εργασίες θέλει, όποτε το θελήσει και σε οποιοδήποτε οικόπεδο στην υφαλοκρηπίδα της» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Οκτάι.
«Δεν θα μείνει αναπάντητο»
«Κανείς δεν μπορεί να κάνει έρευνες και γεωτρήσεις στην υφαλοκρηπίδα μας χωρίς τη δική μας συγκατάθεση. Οποιος και να είναι αυτός, δεν έχει σημασία. Εμείς είμαστε αποφασισμένοι στο θέμα της προστασίας τόσο των δικών μας δικαιωμάτων όσων και των δικαιωμάτων της ΤΔΒΚ. Κανένα βήμα το οποίο βλάπτει τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα της χώρας μας και της ΤΔΒΚ στην ανατολική Μεσόγειο δεν θα μείνει αναπάντητο».
Υπό αυτή την έννοια, θα έχει ενδιαφέρον η αντίδραση της Αγκυρας στην πρώτη εμφάνιση του αμερικανοκαταριανού κονσόρτσιουμ στη θάλασσα της Κύπρου, στις αρχές του 2022, αφού ισχυρίζεται ότι υπάρχει συνεννόηση Άγκυρας – Ντόχας για το συγκεκριμένο τεμάχιο. (Που ασφαλώς υπάρχει… Αυτό που δεν υπάρχει είναι Τουρκία χωρίς Κατάρ στο διεθνές σύστημα.)
Ουσιαστικά, ο Τούρκος αντιπρόεδρος βάδισε στη γραμμή του τουρκικού ΥΠΕΞ, που εφαρμόζει πιστά τις εντολές Ερντογάν.
Υπάρχει συμφωνία;
Ανάλογες απειλές είχε προ ημερών εκτοξεύσει ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας. Ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου από το ίδιο βήμα είχε τονίσει ότι ΗΠΑ και Κατάρ έχουν συνεννοηθεί με την Αγκυρα: «Οσον αφορά τη συμφωνία που υπέγραψαν το Κατάρ και η Exxon, όποιος και αν είναι, δεν μπορεί να μπει χωρίς άδεια στην υφαλοκρηπίδα μας. Επιπλέον, κανείς εκτός από εμάς δεν μπορεί να μπει χωρίς άδεια στα πεδία αδειοδότησης της ΤΔΒΚ. Επομένως, σε αυτή τη συμφωνία στο τεμάχιο 5, και οι δύο χώρες (Αμερική και Κατάρ) δεσμεύτηκαν ότι δεν θα μπουν εντός της δικής μας υφαλοκρηπίδας. Εχουν και η ΤΔΒΚ και οι Τούρκοι της Κύπρου δικαιώματα σε όλο τον πλούτο που βρίσκεται γύρω από την Κύπρο. Για τον λόγο αυτόν, εμείς λέμε ότι θα συνεχίσουμε τις εργασίες μας για τον τουρκοκυπριακό λαό στα πεδία όπου έδωσε άδεια η ΤΔΒΚ, μέχρι να υπάρξει δίκαιος διαμοιρασμός».
Επομένως, οι πολιτικές της Λευκωσίας στο τεμάχιο 5 δεν είναι «λεονταρισμοί», αλλά συμφωνημένες κινήσεις. Πάντα, όμως, υπάρχει ο κίνδυνος η κατάσταση, από ελεγχόμενη, να γίνει… ανεξέλεγκτη.
«Επανεκκίνηση» με φόντο τη… διχοτόμηση
«Επανεκκίνηση» στο Κυπριακό για αβέβαια αποτελέσματα ύστερα από δύο χρόνια! Ο νέος ειδικός αντιπρόσωπος του ΟΗΕ επιχειρεί να βάλει τα πράγματα σε τροχιά, αλλά προσκρούει στην τουρκική αδιαλλαξία και στα χρονοδιαγράμματα τουρκικών και τουρκοκυπριακών υποχρεώσεων.
Στον ορίζοντα είναι οι τουρκικές εκλογές του 2023, με σχεδόν σίγουρη την αλλαγή ηγεσίας, χωρίς αυτό να σημαίνει αλλαγή της αδιάλλακτης στάσης. «Στις 14 Ιουνίου 2023 θα βγούμε νικητές» είπε ο Ταγίπ Ερντογάν, ανακοινώνοντας την ημερομηνία των εκλογών, που σημαίνει «θα νικήσει η επιθετική πολιτική της Τουρκίας στην ανατολική Μεσόγειο».
Η υπ’ όψιν συνθήκη ωθεί σε επιδίωξη εξεύρεσης πιθανής λύσης μέσα στο επόμενο έτος, μετά τις λεγόμενες «εκλογές» στο ψευδοκράτος, ενώ το τουρκικό «ποίημα» για δύο κράτη στην Κύπρο καθιστά την επανέναρξη της διαδικασίας συνομιλιών «απρόσιτη» υπό τις παρούσες συνθήκες αδιαλλαξίας.
Ο νέος ειδικός αντιπρόσωπος του γ.γ. των Ηνωμένων Εθνών, που ανέλαβε επισήμως στις αρχές του χρόνου τα καθήκοντά του, παρέθεσε δεξίωση την περασμένη Τρίτη (14/12) στους ηγέτες των δύο πλευρών, η οποία πραγματοποιήθηκε -λένε- σε «καλό κλίμα». Η συνάντηση των ηγετών στην Κύπρο ήταν η πρώτη, μετά την τριμερή της Νέας Υόρκης. Ο Κόλιν Στιούαρτ έπιασε δουλειά εφαρμόζοντας τη γνωστή μέθοδο «γνωριμία μετά πιθανού αποτελέσματος», για να αποδειχθεί για μια ακόμα φορά ότι, επί του παρόντος, η γνωριμία αρκεί…
Οι επόμενες κινήσεις αναμένονται περί τα τέλη Ιανουαρίου και θα στοχεύουν στην επανέναρξη των συνομιλιών μέσα στο 2022.
