Για μια στιγμή, το αστέρι του Χουάν Γκουαϊδό εκτοξεύθηκε. Δεν πάει δα και πολύς καιρός από το 2019, όταν και ο ίδιος είχε πειστεί ότι ήταν έτοιμος να ανατρέψει τον Μαδούρο στη Βενεζουέλα και να ανακηρυχθεί σε νόμιμο ηγέτη της χώρας.
- του Βασίλη Γαλούπη
Τέσσερα χρόνια μετά, η αίγλη του Γκουαϊδό ξέφτισε δραματικά. Η διεθνής κοινότητα τον έχει πια εγκαταλείψει και ουδείς ασχολείται με την παράλληλη «προεδρία» και την «προσωρινή κυβέρνησή» του.
Για τον Γκουαϊδό όλα έχουν αλλάξει ριζικά. Δεν μπόρεσε καν να εξασφαλίσει μια πρόσκληση για την Μπογκοτά της Κολομβίας, όπου γίνονταν συνομιλίες προχθές για το μέλλον της χώρας του. Και όταν αποπειράθηκε, όντας απρόσκλητος, να παραστεί στη συνάντηση, τον φόρτωσαν γρήγορα σε ένα αεροπλάνο και τον ξαπέστειλαν στις ΗΠΑ. Οι κάμερες τον «έπιασαν» χθες στο αεροδρόμιο του Μαϊάμι ολομόναχο, με έναν σάκο στην πλάτη, ταπεινωμένο.
Ο Γκουαϊδό ανακοίνωσε ότι πέρασε στην Κολομβία «με τα πόδια» για να ξεφύγει από τη «δίωξη» του Μαδούρο και κατηγόρησε την κολομβιανή κυβέρνηση ότι τον απέλασε.
Ο κάποτε διασημότερος ηγέτης της αντιπολίτευσης στη Βενεζουέλα έχει πάψει σήμερα να ενδιαφέρει οποιονδήποτε. Οι χώρες που στο παρελθόν τον είχαν στηρίξει, όπως η Αμερική και η Βρετανία, προχώρησαν σε άλλες προτεραιότητες και στρατηγικές. Δεν χρειάστηκε καν να τον αποκηρύξουν επίσημα. Απλά τον πέταξαν στο καλάθι των αχρήστων, αφότου τον είχαν «χρησιμοποιήσει».
Η Αμερική, μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, θέλησε να αυξήσει την παραγωγή πετρελαίου στη Βενεζουέλα, που διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα στον κόσμο, προκειμένου να συγκρατηθούν οι «απογειωμένες» τιμές.
Ετσι, η κυβέρνηση Μπάιντεν ξανάρχισε συνομιλίες, κάνοντας δώρα στον Νικολάς Μαδούρο, τον οποίο έως τότε αποκαλούσε «δικτάτορα». Βέβαια, η αλλαγή των Αμερικανών είχε αποφασιστεί πριν από τον πόλεμο, αφού το σχέδιο για ανατροπή του Μαδούρο με το «πρότζεκτ Γκουαϊδό» δεν δούλεψε ποτέ. Είχαν στοιχηματίσει σε… κουτσό άλογο.
Ακόμα και οι «δικοί του»
Ακόμα και στην ίδια του τη χώρα, τη Βενεζουέλα, ο Γκουαϊδό καταψηφίστηκε ως ηγέτης της αντιπολίτευσης. Τον περασμένο Δεκέμβριο η αντιπολίτευση αποφάσισε τον τερματισμό της προσωρινής κυβέρνησής της, βάζοντας τέλος στην ηγεσία του Γκουαϊδό. Έχασαν κάθε πίστη στην ικανότητά του να εκδιώξει τον Μαδούρο.
Πολιτικά, η εικόνα του Γκουαϊδό να περιφέρει τον εαυτό του ως περιπλανώμενο «πρόεδρο» που ουδείς αναγνωρίζει είναι θλιβερή. «Ο Γκουαϊδό δεν το είπε, αλλά όλα δείχνουν ότι δεν θα επιστρέψει στη Βενεζουέλα» έγραψε στο twitter μια από τις πιο διακεκριμένες δημοσιογράφους της χώρας, όταν η πτήση του προσγειωνόταν στο Μαϊάμι.
Προκαλεί μια μελαγχολία, αν σκεφτεί κανείς πόσο αναποδογύρισε η συγκυρία για τον Γκουαϊδό από το 2019, όταν διοργάνωνε τεράστιες διαδηλώσεις στο Καράκας και απολάμβανε τη στήριξη διαφόρων χωρών. Τότε, οι ΗΠΑ ήταν ο πιο ένθερμος υποστηρικτής του και είχαν χαιρετίσει τη δήλωσή του ότι θα έπρεπε να θεωρείται «ο προσωρινός αρχηγός της Βενεζουέλας».
Η αναγνώριση του Γκουαϊδό ως προέδρου ήταν και ένα από τα πρώτα πράγματα που έκανε η νεοεκλεγείσα κυβέρνηση Μητσοτάκη, λίγα 24ωρα μετά τις εκλογές. Στις 12 Ιουλίου 2019 ανακοίνωσε ότι «αποφάσισε να αναγνωρίσει τον πρόεδρο της δημοκρατικά εκλεγμένης Εθνοσυνέλευσης Χουάν Γκουαϊδό ως μεταβατικό πρόεδρο της Βενεζουέλας, προκειμένου να προκηρύξει ελεύθερες, δίκαιες και δημοκρατικές προεδρικές εκλογές».
Ο Μητσοτάκης είχε μάλιστα εξαγγείλει αυτή την αναγνώριση πολλούς μήνες προτού γίνει πρωθυπουργός. Καθώς η υποστήριξη στον Γκουαϊδό αποτελούσε επιθυμία των ΗΠΑ, η αναγνώρισή του από τον Έλληνα πρωθυπουργό χάρισε στον Μητσοτάκη και ένα κολακευτικό tweet από την Ουάσινγκτον. «Ο πρωθυπουργός Μητσοτάκης έδειξε τολμηρή ηγεσία, ανακοινώνοντας ότι αναγνωρίζει τον Χουάν Γκουαϊδό ως νόμιμο πρόεδρο της Βενεζουέλας» έγραψε ο τέως Αμερικανός αντιπρόεδρος Μάικ Πενς.
Όταν, όμως, ο Γκουαϊδό απέτυχε να σημειώσει κάποια πρόοδο ενάντια στον Μαδούρο, η υποστήριξη των άλλων κρατών εξανεμίσθηκε.
Τον Ιανουάριο του 2021 η Ευρωπαϊκή Ένωση απέσυρε την αναγνώρισή του ως μεταβατικού προέδρου της Βενεζουέλας, αν και ποτέ δεν υπήρξε επίσημη αναγνώριση από ολόκληρο το μπλοκ της Ε.Ε., επειδή η Ιταλία άσκησε βέτο.
Απ τότε που εκδιώχθηκε και από πρόεδρος της αντιπολίτευσης ο Γκουαϊδό προσπαθεί να παραμείνει στην επικαιρότητα, αλλά οι διεθνείς του σύμμαχοι δεν τον θεωρούν πια χρήσιμο. Οι ισχυρές κυβερνήσεις που τον προώθησαν τώρα έχουν σχέσεις με τον Μαδούρο.
«Ο Γκουαϊδό έχει καταντήσει καρικατούρα. Δεν έχει καμιά πραγματική εξουσία, ούτε αξιόλογη δημοτικότητα. Σαφώς προσπαθεί να τραβήξει τα πρωτοσέλιδα και να γίνει ελκυστικός. Αλλά το δράμα αυτής της εβδομάδας, με όσα έγιναν στην Μπογκοτά, απλώς ενίσχυσε την αίσθηση της ασχετοσύνης του» είπε ο Κρίστοφερ Σαμπατίνι, ανώτερος σύμβουλος του λονδρέζικου Ινστιτούτου Διεθνούς Πολιτικής Chatham House.
Για το φιάσκο της ξαφνικής εμφάνισής του στην Κολομβία τον «άδειασε» ακόμα και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ: «Μετά την άφιξη του κ. Γκουαϊδό στην Κολομβία απροειδοποίητα, οι διπλωμάτες των ΗΠΑ συνεργάστηκαν στενά με την κολομβιανή κυβέρνηση για να τον μεταφέρουν στις Ηνωμένες Πολιτείες». Επικαλούμενο το απόρρητο, δεν διευκρίνισε εάν ο Γκουαϊδό ζήτησε άσυλο στις ΗΠΑ ή προστασία.
Το μόνο που ξέρουμε είναι ότι ο Γκουαϊδό βρίσκεται πια κάπου στο Μαϊάμι. Ο 39χρονος αυτοανακηρυγμένος «πρόεδρος» της Βενεζουέλας εγκαταλείφθηκε από τους ισχυρούς του φίλους. Θα πρέπει να συνεχίσει τη σταυροφορία του μόνος.
Βιογραφικό
Γεννήθηκε το 1983 στη Λα Γκουάιρα της Βενεζουέλας. Σπούδασε μηχανικός και παρακολούθησε πρόγραμμα του Πανεπιστημίου George Washington στην Πολιτική Διοίκηση και τη Διακυβέρνηση. Ηταν επανειλημμένα στην πρώτη γραμμή των διαδηλώσεων κατά του Μαδούρο. Μετά τη νίκη του Μαδούρο στις εκλογές του Μαΐου του 2018, οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και ακόμα 12 χωρών της Λατινικής Αμερικής δήλωσαν ότι το αποτέλεσμα ήταν προϊόν νοθείας. Τον Δεκέμβριο του 2018, η Εθνοσυνέλευση εξέλεξε τον Γκουαϊδό νέο ηγέτη της. Στις 23 Ιανουαρίου 2019 αυτοανακηρύχτηκε προσωρινός πρόεδρος της Βενεζουέλας, με την υποστήριξη των ΗΠΑ. Τον Δεκέμβριο του 2022 η Εθνοσυνέλευση τον απομάκρυνε.
