Ποιός είναι ο αντίπαλος του Ισραήλ στην Λωρίδα της Γάζας; Πέρα από όσα νομίζαμε, αποκαλύπτεται, από τα πλέον επίσημα χείλη, ότι το εβραϊκό κράτος πολεμά και… με την Ρωσία.
Αυτό είναι το συμπέρασμα της αγόρευσης του εκπροσώπου του Ισραήλ στα Ηνωμένα Έθνη, Γκιλάντ Ερντάν σχετικά με τη συμπλήρωση δύο ετών από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους ο Ισραηλινός διπλωμάτης κατήγγειλε την Ρωσία, ενώ αποκάλεσε “σύμμαχο” την Ουκρανία, την οποία και θα προμηθεύσει η χώρα του, όπως προανήγγειλε, με συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης εναντίον πυραύλων. Εξέφρασε δε τα αισθήματα αλληλεγγύης του προς την ουκρανική πλευρά επικαλούμενος τα όσα υπέστησαν οι Ισραηλινοί κατά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου, ταυτίζοντας ουσιαστικά την μεσανατολική σύγκρουση με αυτήν που εκτυλίσσεται στην ανατολική Ευρώπη. Επιπλέον κατηγόρησε την Ρωσία ότι “στρώνει το χαλί” στην Χαμάς, της οποίας αντιπροσωπείες δέχεται κατά καιρούς στη Μόσχα.
Σε ανεπίσημο επίπεδο, είχε προηγηθεί η διόλου ψύχραιμη τοποθέτηση στο ρωσικών συμφερόντων δίκτυο RT του γνωστού από τη διαδικτυακή του παρουσία στελέχους του κυβερνώντος κόμματος Λικούντ, Αμίρ Βάιτμαν, ο οποίος προειδοποίησε ότι «η Ρωσία θα πληρώσει το τίμημα διότι υποστηρίζει τους εχθρούς του Ισραήλ». «Αφού κερδίσουμε τον πόλεμο θα εξασφαλίσουμε ότι η Ουκρανία θα νικήσει. Όλοι οι εχθροί του Ισραήλ και όσοι υποστηρίζουν την γενοκτονία του λαού μας θα ηττηθούν. Δεν ξεχνούμε» συνέχισε στον ίδιο τόνο, εκπλήσσοντας όσους δεν είχαν αντιληφθεί το μέγεθος του αντιρωσικού μένους σε ισχυρούς κύκλους του Ισραήλ.
Η άμεση αφορμή για αυτά τα ξεσπάσματα είναι ασφαλώς η πρωτοβουλία της ρωσικής διπλωματίας να παρεμβληθεί ενεργά στο ζήτημα της παλαιστινιακής εθνικής επανασυμφιλίωσης, καλώντας στη Μόσχα, για συνομιλίες που άρχισαν προχθές, εκπροσώπους τόσο της Φάταχ (του προέδρου της Παλαιστινιακής Αρχής, Μαχμούντ Αμπάς), όσο και της Χαμάς που ελέγχει τη Λωρίδα της Γάζας, καθώς και άλλων 12 οργανώσεων (ισλαμιστικών, εθνικιστικών, αριστερών κ.ο.κ.). Με άλλα λόγια, ενώ ο Αμπάς αντικαθιστά την υπό τον πρωθυπουργό Μοχάμαντ Στάγιε κυβέρνηση της Παλαιστινιακής Αρχής με ένα σχήμα τεχνοκρατών και ενώ εντείνονται οι ζυμώσεις για την υπό όρους ένταξη της Χαμάς στην Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PLO), η ρωσική πλευρά αναλαμβάνει να διευκολύνει την δημιουργία ενός ενιαίου παλαιστινιακού εθνικού μετώπου, ώστε να επιταχυνθούν οι εξελίξεις για την “επόμενη μέρα” και την προσδοκώμενη (από όλους πλην Ισραήλ) επανεκκίνηση της πολιτικής διαδικασίας για μία “λύση δύο κρατών” στο Μεσανατολικό.
Ο ίδιος ο Στάγιε, μιλώντας στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, άφησε ορθάνοιχτη την πόρτα στην συμπερίληψη της Χαμάς στην PLO, αρκεί αυτή να αποδεχθεί το πολιτικό πρόγραμμα της λύσης δύο κρατών και της ειρηνικής αντίστασης. Ο δε Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ είχε προαναγγείλει τις διαβουλεύσεις που ξεκίνησαν προχθές με ομιλία του στο ρωσικό Valdai Club, αφιερωμένη στο Μεσανατολικό, όπου την ίδια ώρα πάντως με ψυχρό ρεαλισμό διαπίστωνε ότι δεν υπάρχει προοπτική μιας ισραηλινο-παλαιστινιακής συμφωνίας στην παρούσα φάση.
Καθίσταται, πάντως, σαφές ότι η αγόρευση του Γκιλάντ Ερτνάν (τόσο διαφορετική από τις “ίσες αποστάσεις” που λίγο πολύ κρατούσε το Ισραήλ στο ουκρανικό ζήτημα κατά την τελευταία διετία, ιδίως όσο την πρωθυπουργία κατέχει ο Βενιαμίν Νετανιάχου) δεν θα είχε εκφωνηθεί δίχως συνεννόηση με τους πολιτικούς του προϊσταμένους. Συνεπώς, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η περιλάλητη φιλία του Νετανιάχου με τον Βλαντίμιρ Πούτιν αποτελεί πλέον παρελθόν.
Αλλά δεν πρόκειται για κάτι το συγκυριακό. Η πραγματικότητα του πολέμου στην Ουκρανία ωθεί την Μόσχα σε μία ορισμένη “σοβιετοποίηση” της εξωτερικής της πολιτικής, με εγκατάλειψη των “καλών τρόπων”, προβολή μιας αντιαποικιακής-αντιδυτικής φιλοσοφίας προς προσέλκυση του Παγκόσμιου Νότου, καθώς και εντεινόμενη συνεργασία, υπό τύπον “συσπείρωσης των ταραξιών”, με καθεστώτα ή μη κρατικούς δρώντες από τους οποίους μέχρι πρότινος κρατούσε αποστάσεις. Αρκεί να αναλογισθεί κανείς τη σύναψη συμφωνιών με το Ιράν, την καλλιέργεια των σχέσεων (και στο εξοπλιστικό επίπεδο) με τη Βόρειο Κορέα ή την υποδοχή στη Μόσχα αντιπροσωπειών της Ανσαρουλλάχ της Υεμένης και της Χαμάς (ήδη από πέρσι τον Μάρτιο).
Σε αυτό το πλαίσιο, με δεδομένη και την στρατιωτική πίεση που ασκεί το Ισραήλ σε συμμάχους της Ρωσίας, όπως η Συρία, η προηγούμενη μαρτυρημένα καλή διάθεση των Ρώσων ιθυνόντων (κατεξοχήν δε του Πούτιν) απέναντι στο Ισραήλ, χώρα στην οποία ζουν ένα εκατομμύριο πρώην Σοβιετικοί πολίτες, δείχνει να εξανεμίζεται.
Ωστόσο, σε ευρύτερο επίπεδο δεν είναι τυχαίο ότι την Μόσχα παρακολουθούν σε αυτή της της στροφή σχεδόν όλοι οι εταίροι της στην ομάδα Brics – ο καθείς με την ταχύτητα και το ύφος που του αναλογεί. Δεν είναι τυχαίο, με άλλα λόγια, ότι ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λούλα ντα Σίλβα προχωρά σε δηλώσεις οι οποίες τον κατέστησαν persona non grata στην ισραηλινή κυβέρνηση. Ούτε ότι η Νότιος Αφρική πήρε την πρωτοβουλία να προσφύγει στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης κατηγορώντας το Ισραήλ για γενοκτονία.
Σημαντικότερη όλων, καίτοι όχι τόσο θεαματική, υπήρξε η τοποθέτηση της Κίνας στη έτερη εν εξελίξει διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου της Χάγης, η οποία προέκυψε μετά από παραγγελία της Γενικής Συνελεύσεως των Ηνωμένων Εθνών, σχετικά με τις νομικές επιπτώσεις της κατοχής και του εποικισμού των παλαιστινιακών εδαφών. Σε αυτήν ο νομικός σύμβουλος του υπουργείου Εξωτερικών της Κίνας υπενθύμισε ότι η ένοπλη αντίσταση για την εξασφάλιση της εθνικής αυτοδιάθεσης απέναντι σε καθεστώτα κατοχής ή αποικιοκρατίας είναι νομιμοποιημένη από το διεθνές δίκαιο. Το δε δικαίωμα στην αυτοάμυνα, που συνήθως επικαλούνται οι φίλοι του Ισραήλ, αφορά εν προκειμένω περισσότερο του Παλαιστίνιους ως κατεχόμενους παρά τους Ισραηλινούς ως κατέχοντες, υποστήριξε ο εκπρόσωπος της Κίνας, προκαλώντας αναμφίβολα ρίγη στο Ισραήλ.
