Με τη μεταναστευτική πίεση στην Ευρώπη να γίνεται ολοένα πιο έντονη, με φόντο τον πόλεμο στη Γάζα αλλά και τον καλό καιρό που θα επικρατήσει τους επόμενους μήνες, η Αίγυπτος φαίνεται να βρίσκεται στο επίκεντρο. Δεν είναι τυχαία η χρονική συγκυρία που επελέγη για την επίσκεψη στο Κάιρο της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν με τον Ελληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τους ομολόγους του από την Ιταλία και το Βέλγιο, Τζόρτζια Μελόνι και Αλεξάντερ ντε Κρο.
Στην πρωτεύουσα της Αιγύπτου οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα συναντήσουν τον πρόεδρο της χώρας, Αμπντέλ Φατάχ Αλ Σίσι. Στο επίκεντρο των συνομιλιών τους βρίσκεται ο τρόπος συγκράτησης των μεταναστευτικών ροών και η παροχή βοήθειας προς την Αίγυπτο, που έχει πληγεί όχι μόνο από τον πόλεμο στη Γάζα αλλά και από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η Ευρωπαϊκή Ενωση επεξεργάζεται ένα πακέτο βοήθειας για την Αίγυπτο που θα παρέχει περίπου 7,4 δισεκατομμύρια ευρώ (8,1 δισεκατομμύρια δολάρια) σε ένα μείγμα επιχορηγήσεων και δανείων, καθώς η χώρα αντιμετωπίζει τις επιπτώσεις της σύγκρουσης Ισραήλ – Χαμάς. Η προσπάθεια να βοηθηθεί η Αίγυπτος γίνεται όλο πιο επείγουσα, ιδίως αφότου η κυβέρνηση πραγματοποίησε μια πολυαναμενόμενη υποτίμηση, που επέτρεψε στο νόμισμά της να αποδυναμωθεί περισσότερο από 38%. Αντιμετωπίζει, επίσης, μια πιθανή εισροή Σουδανών προσφύγων.
To σχέδιο περιλαμβάνει την προσφορά στην Αίγυπτο δύο δανείων μακροοικονομικής βοήθειας (μια βραχυπρόθεσμη συμφωνία ύψους 1 δισ. ευρώ και ένα πακέτο 4 δισ. ευρώ), που θα παραταθεί για δυόμισι χρόνια μετά την έναρξη ισχύος του, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το θέμα. Τα χρήματα θα συνδέονται με μια σειρά μεταρρυθμίσεων που θα πρέπει να ξεκινήσει η Αίγυπτος. Σύμφωνα με τους «Financial Times», το 1 δισ. ευρώ αναμένεται να δοθεί εντός του 2024 για να καλυφθούν βραχυπρόθεσμες ανάγκες 5 δισ., που αφορούν προγράμματα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, ενώ για τα υπόλοιπα 4 δισεκατομμύρια χρειάζεται η έγκριση του Κοινοβουλίου και αφορούν το διάστημα 2025-2027. Επίσης, 1,8 δισ. προορίζονται για προσέλκυση επενδύσεων και 600.000.000 για τεχνική βοήθεια και Μεταναστευτικό (δηλαδή εκπαίδευση συνοροφυλάκων, κέντρα υποδοχής κ.λπ). Η υπόλοιπη χρηματοδότηση θα ερχόταν με τη μορφή επιχορηγήσεων και άλλων μηχανισμών.
Η Ε.Ε. και η Αίγυπτος, οι οποίες συζητούν για ένα πακέτο βοήθειας εδώ και αρκετούς μήνες, έχουν συμφωνήσει ότι οι τομείς προτεραιότητας για χρηματοδότηση περιλαμβάνουν την ενέργεια και την ενίσχυση του εμπορικού δυναμικού στην οικονομική ζώνη της διώρυγάς της.
Οι δύο πλευρές προσπαθούν επίσης να οριστικοποιήσουν μια κοινή δήλωση που θα διευρύνει τη συνεργασία τους σε διάφορους τομείς, όπως η οικονομική σταθερότητα, η μετανάστευση, η ασφάλεια και τα θέματα υδάτων. Οι δύο πλευρές προσπαθούν επίσης να οριστικοποιήσουν μια κοινή δήλωση που θα διευρύνει τη συνεργασία τους σε διάφορους τομείς, όπως η οικονομική σταθερότητα, η μετανάστευση, η ασφάλεια και τα θέματα υδάτων. Το πακέτο της Ε.Ε. έρχεται μετά την εξασφάλιση από την Αίγυπτο επενδύσεων και δανείων ύψους άνω των 40 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Το πακέτο βοήθειας έχει στόχο την ενίσχυση της Αιγύπτου και τη στήριξη της οικονομίας της, προκειμένου να οχυρώσει τα σύνορά της με τη Λιβύη, απ’ όπου προέρχεται ο κύριος όγκος των μεταναστευτικών ροών. Παράλληλα οι συγκρούσεις στη Γάζα και στο Σουδάν έχουν σημάνει συναγερμό στην Ευρώπη, καθώς ενδέχεται να επιδεινώσουν τα οικονομικά προβλήματα και να αυξήσουν τις μεταναστευτικές πιέσεις.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το τελευταίο τρίμηνο οι αφίξεις μεταναστών στην Κρήτη, που μετατρέπεται και αυτή σε πύλη εισόδου, άγγιξαν τις 1.500. Το προηγούμενο Σαββατοκύριακο έφτασαν πάνω από 220 μετανάστες, με τους περισσότερους να προέρχονται από τη Λιβύη. Μάλιστα, οι ίδιοι αναφέρουν ότι στα παράλια της χώρας τους περίπου 20.000 συμπατριώτες τους περιμένουν για να ταξιδέψουν στο νησί, που βρίσκεται στην καρδιά του μεταναστευτικού διαδρόμου. «Οταν κοιτάς προς τα δυτικά, είναι η Λιβύη. Οταν κοιτάς προς τον Νότο, είναι το Σουδάν, είναι η Ερυθραία. Και έτσι η στρατηγική θέση της Αιγύπτου, με πληθυσμό 80.000.000, όπως και η ανάπτυξή της είναι πολύ σημαντική. Η Αίγυπτος απορροφά πολλή μετανάστευση από την αφρικανική ήπειρο. Υπάρχουν, λοιπόν, πάρα πολλοί λόγοι για να συνεργαστούμε» τόνισε ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Πίτερ Στάνο. Πρόσθεσε ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση θεωρεί την Αίγυπτο σημαντικό εταίρο εδώ και 20 χρόνια, υπενθυμίζοντας την 20ή επέτειο της συμφωνίας σύνδεσης.
