H Toυρκία που θεωρείται από γεωπολιτικούς αναλυτές ως ένα από τα βασικά «swing states», του 21ου αιώνα, μαζί με τη Βραζιλία, την Ινδία, την Ινδονησία, τη Σαουδική Αραβία και τη Νότιο Αφρική, ζήτησε χθες επίσημα να ενταχθεί στους BRICS.
Της Μαρίας Δεναξά
Mια προαναγγελλόμενη εδώ και μήνες κίνηση, με την οποία ο Ερντογάν, επιχειρεί να διαφοροποιήσει το γεωπολιτικό κέντρο βάρους της χώρας του, το οποίο ήταν περισσότερο προσκολλημένο στη Δύση και από τη στιγμή που η ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν φαίνεται να αποτελεί ρεαλιστικό στόχο για την τουρκική διπλωματία, λόγω του Κυπριακού και διαφόρων άλλων προβληματικών ζητημάτων που κρατούν τις Βρυξέλλες και την Αγκυρα μακριά. Παράλληλα, η τουρκική ηγεσία, φέρεται απογοητευμένη από τις διαφορές της με τους συμμάχους της, στο ΝΑΤΟ.
Η πιθανή ένταξη της Τουρκίας στις BRICS, αποτελεί ένα θέμα που έχει συζητηθεί ευρέως εντός κι εκτός της χώρας. Ο Ταγίπ Ερντογάν, πιστεύει ότι υπάρχουν αρκετοί καλοί λόγοι για να γίνει η χώρα του μέλος τους:
– Πρόκειται για μια σύμπραξη με αναπτυσσόμενες χώρες όπως η Τουρκία, που αναζητούν νέες αγορές.
– Τα μέλη των BRICS και η Τουρκία έχουν και οι δύο νέους και δυναμικούς πληθυσμούς κι επίσης θα μπορούσε να είναι ένα ιδανικό μέλος τους, λόγω της προβληματικής σχέσης με το αμερικανοκεντρικό παγκόσμιο σύστημα.
– Η Δύση σιγά-σιγά παύει να είναι γεωπολιτικό κέντρο. Η παγκόσμια οικονομία κινείται προς τα ανατολικά (Ασία) και καμία από τις χώρες του κόσμου δεν μπορεί να κάνει τίποτα γι’ αυτή τη συστημική αλλαγή. Υπό αυτή την έννοια, η ένταξη της Τουρκίας στους BRICS και η στενή συνεργασία με ισχυρά ασιατικά κράτη, όπως είναι η Κίνα και η Ρωσία, δεν θεωρείται παράλογη απόφαση για την Άγκυρα που επιχειρεί να ενισχύσει τη θέση της στην παγκόσμια σκηνή.
– Επιπροσθέτως, η Τουρκία θα μπορούσε να γίνει κέντρο ανακατανομής των ροών φυσικού αερίου μεταξύ της Ρωσίας και των χωρών της Ευρώπης και της Ασίας, απολαμβάνοντας τεράστια χρηματοοικονομικά οφέλη και ενίσχυση της επιρροής της στον κόσμο.
Από την άλλη, η Τουρκία που με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, επιχείρησε να τοποθετηθεί ως παγκόσμιος διαμεσολαβητής, έχει έρθει ακόμη πιο κοντά τα τελευταία δυο χρόνια με τη ρωσική ηγεσία, την οποία θεωρεί πιο ισχυρή από τη Δύση. Η προσέγγιση αυτή, σε συνδυασμό με την ένταξη της στους BRICS, θα μπορούσαν να την καταστήσουν έναν ισχυρό παίκτη στην παγκόσμια πολιτική και οικονομική σκηνή, ως μέλος μιας συμμαχίας που στρέφεται ξεκάθαρα κατά του ηγεμονισμού της Δύσης.
Τέλος, εκπληρώνοντας τις υποχρεώσεις της ως βασικό μέλος της βορειατλαντικής συμμαχίας, η κίνηση αυτή της Τουρκίας, που θα έχει σημαντικές συνέπειες και για την Ελλάδα, λόγω της ανατροπής παραδοσιακών γεωπολιτικών ισορροπιών, αντανακλά επίσης τις επιδιώξεις της να καλλιεργήσει δεσμούς με όλα τα μέρη σε έναν πολυπολικό κόσμο. Η ένταξη νέων μελών, θα μπορούσε να εξεταστεί στην επόμενη σύνοδο κορυφής των BRICS+, που θα πραγματοποιηθεί από τις 22 έως τις 24 Οκτωβρίου στο Καζάν, στη ρωσική περιφέρεια του Ταταρστάν.
Η ομάδα των Brics, σχηματίστηκε το 2006 και περιελάμβανε αρχικά τέσσερις χώρες: τη Βραζιλία, τη Ρωσία, την Ινδία και την Κίνα. Η Νότια Αφρική προσχώρησε στην ομάδα το 2011. Στο τέλος της 15ης συνόδου κορυφής των Brics, που πραγματοποιήθηκε στο Γιοχάνεσμπουργκ, ανακοινώθηκε ότι η ομάδα θα διευρυνθεί. Η Αίγυπτος, το Ιράν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Σαουδική Αραβία και η Αιθιοπία προσχώρησαν την 1η Ιανουαρίου 2024. Ταυτόχρονα, η Ρωσία ανέλαβε την εκ περιτροπής προεδρία της ομάδας.
