Δεν ξέρω που πηγαίνει ο κοσμος μας αλλά τελικά είναι πολύ μικρός για να με χωρέσει. Σε μια απο τις περιπλανήσεις μου στις γειτονιές του, βρέθηκα πριν απο λίγες ημέρες στη Μόσχα, όπου απο την πρώτια κιόλας ματιά κατέρρευσαν οι μύθοι, η δυτική προπαγάνδα και η τρομολαγνία που μας σερβίβουρν εν αφθονία οι κυβερνώντες μας, τα τελευταία 2 χρόνια τουλάχιστον.
- Από τη Μαρία Δεναξά/
Ανταπόκριση από τη Μόσχα
Αδιαμφισβήτητα, πρόκειται για ένα παράλληλο σύμπαν που παντρεύει τον πολιτισμό, τις αξίες και την κουλτούρα του με μια δόση δυτικής νοοτροπίας μέχρι ενός ορίου, για να μην απωλέσει την ταυτότητα του σε αρρωστημένες εως διαστροφικές τάσεις ή πολιτικές που βρήκαν πρόσφορο έδαφος σε Ευρώπη και Αμερική. Σε γενικές γραμμές, η ζωή κυλάει όπως σε οποιαδήποτε άλλη χώρα της δύσης. Καθημερινότητα και ρουτίνα συμβαδίζουν στην πολυάσχολη κυψέλη της Μόσχας, όπου τα πολυάριθμα εργοτάξια ανέγερσης επιχειρηματικών, εμπορικών και οικιστικών κέντρων μαρτυρούν πως η ανάπτυξη έχει δώσει ραντεβού σ αυτό το μέρος του πλανήτη.
Σπουδάζει μουσειολογία στην Μόσχα
Tην εντύπωση αυτή επιβεβαιώνουν και Έλληνες μετανάστες που αψήφησαν τα όσα λέγονται και το εμπόλεμο κλίμα και αποφάσισαν να αναζητήσουν μια καλύτερη τύχη στη Ρωσία, όπως η 35χρονη Μαρία Καζαντζίδη. Η Μαρία σπούδασε αρχαιολογία στην Ελλάδα, αλλά ποτέ δεν κατάφερε να βρεί δουλειά. Όλες οι προσπάθειές της απέβησαν άκαρπες μέχρι που αποφάσισε να αναζητήσει την τύχη της στο εξωτερικό, επιλέγοντας τη Ρωσία, επειδή θαύμαζε την κουλτούρα και τον πολιτισμό της. Στη Μόσχα ξεκίνησε ρωσικά και αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές της στη μουσειολογία. «Η Ρωσία είναι μια τεράστια χώρα με μια ταχύτατα αναπτυσσόμενη οικονομία η οποια προσφέρει και τις ανάλογες ευκαιρίες σε Ρώσους και σε ξένους πολίτες οι οποίοι θέλουν να δουλέψουν, να σπουδάσουν και να ζήσουν στη Ρωσία» δηλώνει στην «ΕτΚ». Η νεαρή γυναίκα μετά το τέλος των σπουδών της έχει αποφασίσει να παραμείνει μόνιμα στη Μόσχα, για να δουλέψει καθώς θεωρεί πως βρίσκεται σε μια χώρα που μπορεί να της προσφέρει πολλές ευκαιρίες όπως και σε όλους όσοι πάρουν τη μεγάλη απόφαση της μετανάστευσης.
«Θα ηταν κρίμα για εμένα αυτή τη στιγμή με τις δεδομένες συνθήκες και προοπτικές να επιστρέψω πίσω στην Ελλάδα. Την πατρίδα μας την αγαπώ, αυτό δεν θα αλλάξει ποτέ…Μπορεί κάποια στιγμή στο μέλλον να θελήσω να γυρίσω, αλλά αυτή τη στιγμή πρέπει να κοιτάξω τι είναι πιο βασικό για εμένα: να σπουδάσω, να βρω μια δουλειά και να έχω έναν τρόπο ζωής που να μπορεί να υποστηρίξει τα θέλω μου τα επαγγελματικά και φυσικά την οικογένεια μου» υπογραμμίζει. Μεγάλη βοήθεια για τη Μαρία αλλά και για όσους ξένους θέλουν να σπουδάσουν στη Ρωσία, είναι οι υποτροφίες που δίνει το ρωσικό κράτος σε αλλοδαπούς. Μπορεί η διαδικασία να είναι απαιτητική, καθώς υπάρχουν συγκεκριμένα κριτήρια όμως στη διάθεση των υποψήφιων σπουδαστών υπάρχουν άνθρωποι που τους κατευθύνουν.
Η διεθνής απομόνωση και τα μέτρα ασφαλείας
Ο πόλεμος αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για οποιαδήποτε κοινωνία ακόμη κι αν δεν το δείχνει. Μια απο τις πιο άμεσες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Ρώσοι πολίτες είναι η οικονομική κρίση που προκλήθηκε απο τις διεθνείς κυρώσεις, κυρίως εκείνες που περιλαμβάνουν περιορισμούς στις εξαγωγές, εισαγωγές και την πρόσβαση σε χρηματοπιστωτικές αγορές. Αυτή η κατάσταση έχει προκαλέσει ύφεση στη ρωσική οικονομία παρόλο που με μια πρώτη ματιά αυτή η οικονομική κρίση δεν μπορεί να εντοπιστεί εύκολα.
Εξαιτίας του πολέμου τα μέτρα ασφαλείας και ελέγχων στο εσωτερικό της χώρας έχουν ενισχυθεί. Για παράδειγμα η πρόσβαση στο μετρό και γενικά στο σιδηροδρομικό δίκτυο της Ρωσίας, γίνεται κατόπιν αυστηρών ελέγχων. Στις εισόδους κάθε σταθμού γυναίκες και άνδρες της ρωσικής πολιτοφυλακής κάνουν εξονυχιστικούς ελέγχους στους επιβάτες πριν τους αφήσουν να εισέλθουν στις αίθουσες έκδοσης των εισιτηρίων ή στις αποβάθρες, καθώς ο κίνδυνος τυφλού τρομοκρατικού χτυπήματος είναι μεγάλος.
Την ίδια ώρα η αυξανόμενη απομόνωση στη διεθνή σκηνή είναι ένα αδιαμφισβήτητο γεγονός που επηρεάζει αρνητικά την εθνική ψυχολογία των Ρώσων. Η απομόνωση αυτή δεν είναι μόνο πολιτική, αλλά και πολιτιστική, καθώς οι Ρώσοι πολίτες δυσκολεύονται ολοένα και περισσότερο να ταξιδέψουν στον δυτικό κόσμο, να συμμετάσχουν σε διεθνείς εκδηλώσεις ή να διατηρήσουν επαφή με τον έξω κόσμο. Η ταξιδιωτική ελευθερία, που ήταν δεδομένη για πολλούς πριν την έναρξη του πολέμου, έχει πλέον περιοριστεί δραστικά, δημιουργώντας εμπόδια τόσο σε προσωπικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο. Πολλές χώρες, ιδίως της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχουν επιβάλει αυστηρότερους περιορισμούς ή έχουν διακόψει τη χορήγηση ταξιδιωτικής βίζας στους Ρώσους πολίτες. Η διαδικασία έκδοσης βίζας έχει γίνει πιο χρονοβόρα, με αυξημένες απαιτήσεις εγγράφων και πιο συχνούς λόγους απόρριψης. Αυτό επηρεάζει ιδιαίτερα όσους θέλουν να ταξιδέψουν στο εξωτερικό για τουρισμό, σπουδές ή εργασία.
Ενα άλλο μεγάλο εμπόδιο είναι η συνεχής υποτίμηση του εθνικού νομίσματος της Ρωσίας που σε συνδυαμό με τις κυρώσεις, έχουν καταστήσει τα ταξίδια στο εξωτερικό για τους Ρώσους, μια πολυτέλεια. Η αυξημένη ισοτιμία με ξένα νομίσματα κάνει τα έξοδα σε τουριστικούς προορισμούς απαγορευτικά υψηλά. Επιπλέον, οι περιορισμοί στις διεθνείς συναλλαγές μέσω ρωσικών τραπεζών δυσκολεύουν την πραγματοποίηση πληρωμών στο εξωτερικό. Πολλές διεθνείς εταιρείες πληρωμών, όπως η Visa και η Mastercard, έχουν διακόψει τις υπηρεσίες τους στη Ρωσία. Αυτό σημαίνει ότι οι Ρώσοι ταξιδιώτες δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις κάρτες των τραπεζών τους στο εξωτερικό, αλλά και όσοι δυτικοί επισκέπτονται τη χώρα. Αντ’ αυτού, πρέπει να καταφεύγουν σε εναλλακτικούς τρόπους πληρωμής, όπως μετρητά ή προπληρωμένες κάρτες που εκδίδονται από τράπεζες τρίτων χωρών όπως είναι οι BRICS.
Ταξιδεύουν μέσω Τουρκίας και Γεωργίας
Παράλληλα η Ρωσία, που άλλοτε αποτελούσε έναν δημοφιλή προορισμό για τουρίστες από τη Δύση, έχει δει δραματική μείωση στον αριθμό των ξένων επισκεπτών. Οι εντάσεις και οι ταξιδιωτικοί περιορισμοί έχουν ουσιαστικά απομονώσει τη χώρα από τις παραδοσιακές τουριστικές αγορές της Ευρώπης, των Ηνωμένων Πολιτειών και άλλων δυτικών χωρών. Μέσα σ αυτό το κλίμα πολλές πτήσεις από και προς τη Ρωσία έχουν ακυρωθεί. Για να εισέλθει ή να εξέλθει κάποιος Ρώσος ή δυτικός πολίτης απο τη Μόσχα, θα πρέπει να ταξιδέψει μέσω Τουρκίας ή Γεωργίας, έχοντας εξασφαλισμένη την ταλαιπωρία της πολύωρης αναμονής, συν το μεγάλο κόστος.
Επιπροσθέτως πολλοί δυτικοί ανησυχούν για το πώς μπορεί να αντιμετωπιστούν σε μια χώρα που βρίσκεται σε γεωπολιτική σύγκρουση με τις χώρες τους, στην περίπτωση που ταξιδέψουν στη Ρωσία. Κατά συνέπεια ξενοδοχεία, εστιατόρια, τουριστικά γραφεία και πολιτιστικά αξιοθέατα που βασίζονταν στους δυτικούς επισκέπτες έχουν δει δραματική μείωση στα έσοδά τους. Οι τουρίστες από την Ασία και άλλες φιλικές χώρες έχουν μερικώς αντικαταστήσει ευρωπαίους και αμερικάνους, αλλά δεν καλύπτουν το οικονομικό κενό που δημιουργήθηκε. Με λίγα λόγια, οι δυσκολίες που βιώνουν οι Ρώσοι εξαιτίας του πολέμου είναι πολυδιάστατες και θα βαθαίνουν όσο συνεχίζεται η σύγκρουση. Αν και οι κοινωνίες συχνά δείχνουν αξιοσημείωτη αντοχή σε δύσκολες περιόδους, η ανάγκη για ειρήνη και σταθερότητα είναι επιτακτική, τόσο για τη Ρωσία όσο και για τον υπόλοιπο κόσμο.
«Τα προβλήματα δεν είναι ανυπέρβλητα»
Η εμπόλεμη κατάσταση φαίνεται πως δεν έχει διαταράξει σημαντικά την καθημερινότητα των Ελλήνων που ζουν Μόσχα. Η μόνη ίσως σοβαρή ενόχληση είναι στη δυσκολία των ταξιδιών λόγω των αποκλεισμών και των οικονομικών συναλλαγών. «Αυτά τα προβλήματα δεν με ενόχλησαν και δεν με πείραξαν. Αλλωστε ήρθα εδώ όταν είχαν ήδη ξεκινήσει οι εχθροπραξίες. Εμείς όπως και όλος ο κόσμος, έχουμε βρεί τρόπους και έχουμε ξεπεράσει αυτά τα προβλήματα που δεν είναι ανυπέρβλητα. Αυτές οι δυσκολίες δεν έχουν φρενάρει τους ίδιους τους Ρώσους γιατί να σταματήσουν εμάς; Ισα – ίσα που αυτές μας έχουν δέσει περισσότερο μεταξύ μας ως ελληνική κοινότητα και με τους ίδιους τους Ρώσους», δηλώνει η Μαρία.
Όσο για αυτά που λέγονται για τον Βλαντιμίρ Πούτιν, σύμφωνα με την Ελληνίδα φοιτήτρια «κανένας απ όσους μιλούν για τον Ρώσο πρόεδρο, δεν έχει ζήσει στη Ρωσία και δεν διαβάζει ρωσικό τύπο». Για εκείνη και τα υπόλοιπα μέλη της ελληνικής παροικίας της Μόσχας, έχουν την αίσθηση πως ζουν «σε μια χώρα που είναι ασφαλής» και που φυσικά υπάρχουν «άνθρωποι που διαφωνούν» με την πολιτική του Ρώσου ηγέτη. «Αυτό όμως δεν σημαίνει τίποτα. Έχουμε φθάσει σε ένα σημείο που μέχρι το κομμουνιστικό κόμμα της Ρωσίας, στηρίζει σε μεγάλο βαθμό τις αποφάσεις της κυβέρνησης Πούτιν, όπως και το σύνολο του ρωσικού λαού», τονίζει η Μαρία.
Η μετανάστευση των Ελλήνων προς τη Ρωσία, αποτελεί ενδιαφέρον φαινόμενο που στις περισσότερες περιπτώσεις συνδέεται με ιστορικούς, οικονομικούς και τα τελευταία χρόνια με επαγγελματικούς λόγους. Εκτός από τη Μαρία, στη Μόσχα σπουδάζουν η Ηλέκτρα Σφακιανάκη και ο Νικόλαος Δημητρίου επειδή όπως λένε η Ρωσία «διαθέτει υψηλής ποιότητας πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα ενώ τα ακαδημαϊκά προγράμματα είναι εξαιρετικά». Σχετικά με τον πόλεμο, αποτελεί για εκείνους όπως και για τους περισσότερους Ρώσους «μια λεπτομέρεια» η οποία δεν έχει επηρεάσει την καθημερινότητα τους καθώς δεν έχει γίνει αισθητός. «Αυξήθηκαν λίγο οι τιμές, αλλά παραμένουν πάντα μέσα σε λογικά επίπεδα. Με 20 ευρώ κάνω τα ψώνια της εβδομάδας, ενώ για ηλεκτρικό και ύδρευση δεν πληρώνω περισσότερο από 7-8 ευρώ και για τα δυο», δηλώνει η Ηλέκτρα.
Πολλές δυτικές εταιρείες παραμένουν
Είναι αξιοσημείωτο μάλιστα ότι ελάχιστες δυτικές εταιρείες έχουν αποχωρήσει από τη Ρωσία. Οι Ρώσοι εξακολουθούν για παράδειγμα να τρώνε στα Βurger King, να πίνουν τον καφέ τους στα Starbucks, να ντύνονται στα Ζara ή στα Max Mara και Ηugo Boss για τους πιο πλούσιους… Υπάρχουν φυσικά κι εκείνες οι εταιρείες που παρέμειναν κι απλά παραποίησαν την επωνυμία τους. Οχι για να ξεγελάσουν τους Ρώσους αλλά για να υποστηρίξουν το αφήγημα της «εγκατάλειψης»… Μεγάλη χαμένη είναι η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία. Σπάνια είναι πια τα γερμανικά αυτοκίνητα που κυκλοφορούν στους δρόμους της Μόσχας. Ανύπαρκτα τα γαλλικά. Τα περισσότερα είναι αμερικάνικα Ford ή Τesla, γιαπωνέζικα και πάρα πολλά κινέζικα νέας γενιάς υπερπολυτελείας αυτοκίνητα.
Οσο για την καταστολή και τις απαγορεύσεις, τα πράγματα δεν είναι έτσι όπως λέγονται. Σε ότι αφορά για παράδειγμα την LGBTQ+ κοινότητα, μπορεί να έχουν απαγορευτεί η παρέλαση της διαφορετικότητας στους δρόμους της Μόσχας, η δημόσια επίδειξη των ερωτικών προτιμήσεων και περιπτύξεων ατόμων του ίδιου φύλλου, η διδασκαλία της διαφορετικότητας και οι παρεμβάσεις τρανσέξουαλ στα σχολεία ωστόσο στη ρωσική επικράτεια λειτουργούν μπαρ και χώροι για τους ομοφυλόφιλους οι οποίοι μάλιστα κατέχουν και ανώτατα αξιώματα.
Σε ότι αφορά τον τουρισμό, τη Ρωσία επισκέπτονται για επαγγελματικούς λόγους ή για τουρισμό πολίτες από τις χώρες που αποτελούν τους BRICS. (Kίνα, Ινδία, Βραζιλία, Νότια Αφρική) αλλά και άλλες χώρες της Ασίας, όπως είναι η Μαλαισία ή η Τουρκία. Πολλούς απ αυτούς μπορεί κάποιος να τους συναντήσει στην Κόκκινη Πλατεία ή στα υπερπολυτελή καταστήματα γύρω απο το Κρεμλίνο, όπου πηγαίνουν κατά προτεραιότητα, ιδιαίτερα αυτό τον καιρό που ο Χριστουγεννιάτικος στολισμός είναι εντυπωσιακός και μεγαλοπρεπής. Την περίοδο των εορτών, η Κόκκινη Πλατεία μετατρέπεται σε ένα φαντασμαγορικό Χριστουγεννιάτικο χωριό, που επισκέπτονται μικροί και μεγάλοι όχι μόνο απο τη Μόσχα αλλά κι απο κάθε γωνιά της Ρωσίας.
Πηγή: Εστία της Κυριακής
