Αναβρασμός! Ο αρχηγός του αντιπολιτευόμενου και μεγαλύτερου αλβανικού κόμματος στα Σκόπια, της «Δημοκρατικής Ένωσης για Ένταξη» (DUI), Αλί Αχμέτι κάλεσε εκτάκτως το Συνταγματικό Δικαστήριο να… απορρίψει όλες τις προσφυγές που έχουν κατατεθεί, με τις οποίες αμφισβητείται ο νόμος που διέπει την χρήση της αλβανικής γλώσσας στη χώρα!
Το Συνταγματικό Δικαστήριο θα συνεδριάσει μεθαύριο για να εξετάσει τις 13 συνολικά προσφυγές που έχουν υποβληθεί κατά του νόμου. Τις προσφυγές έχουν καταθέσεις επί το πλείστον σλαβικά δεξιά, εθνικιστικά κόμματα και οργανώσεις, μεταξύ των οποίων και το κόμμα VMRO-DPMNE του πρωθυπουργού, Χρίστιαν Μίτσκοσκι.
«Στις 11 Δεκεμβρίου ζητάμε από το Συνταγματικό Δικαστήριο, αν είναι πραγματικά Συνταγματικό Δικαστήριο που απονέμει δικαιοσύνη, αν είναι δικαστήριο που νοιάζεται για τη δημοκρατία στη χώρα, για την ειρήνη και τη σταθερότητα και όχι ένα δικαστήριο που ρίχνει λάδι στη φωτιά, να απορρίψει και τις 13 προσφυγές, να μας αφήσει ήσυχους και να πάμε στα σπίτια μας», ανέφερε ο Αχμέτι, μιλώντας σε υποστηρικτές του, οι οποίοι ξεκίνησαν κινητοποιήσεις, με συγκεντρώσεις υπεράσπισης -όπως τις αποκάλεσε- του νόμου, μπροστά από το κτήριο του Συνταγματικού Δικαστηρίου. «Μακριά τα χέρια σας από το νόμο για την (αλβανική) γλώσσα, γιατί αλλιώς δεν θα υπάρξει ειρήνη στην χώρα», συμπλήρωσε.
Ανέφερε ακόμη ότι ο νυν πρόεδρος του Συνταγματικού Δικαστηρίου έγινε μέλος του Δικαστηρίου ύστερα από πρόταση του πρώην προέδρου, Γκιόργκι Ιβάνοφ (προερχόταν από το VMRO-DPMNE), ο οποίος είχε αρνηθεί να υπογράψει το προεδρικό διάταγμα για να τεθεί σε ισχύ ο νόμος για την χρήση της αλβανικής γλώσσας.
Ο νόμος ο οποίος ψηφίστηκε το 2019 από την προηγούμενη κεντροαριστερή κυβέρνηση με πρωθυπουργό τότε τον Ζόραν Ζάεφ, προβλέπει πως σε όλα τα επίπεδα της κεντρικής εξουσίας και στον ευρύτερο δημόσιο αλλά και δικαστικό τομέα, η επίσημη γλώσσα της χώρας είναι λένε η “μακεδονική” (όπως αυτή αναφέρεται στο Σύνταγμα της χώρας τους τάχα) όπως και η γλώσσα που ομιλείται από ποσοστό άνω του 20% των πολιτών της χώρας (αλβανική γλώσσα). Με βάση την τελευταία απογραφή το 2021, οι Αλβανοί αποτελούν το 24,3% του πληθυσμού της χώρας.
Ο Μίτσκοσκι κατηγόρησε το αλβανικό DUI για υποκίνηση διεθνοτικών εντάσεων, επειδή όπως ισχυρίζεται το κόμμα αυτό δεν βρίσκεται πλέον στην εξουσία και δεν μπορεί «να κατακλέβει άλλο το κράτος, όπως έκανε τα προηγούμενα 20 χρόνια». Το DUI συμμετείχε σε όλες τις κυβερνήσεις της χώρας από το 2002 έως και τον Ιούνιο του τρέχοντος έτους (με εξαίρεση την διετία 2006-2008).
Ο Μίτσκοσκι, μετά τη μεγάλη νίκη του κόμματός του στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν τον περασμένο Μάιο επέλεξε ως εταίρο του στην κυβέρνηση τον αλβανικό συνασπισμό με την επωνυμία «Αξίζει», ο οποίος στις εκλογές είχε έρθει δεύτερος, μεταξύ των αλβανικών παρατάξεων, μετά τον συνασπισμό «Ευρωπαϊκό Μέτωπο» του οποίου ηγείται το DUI. Η επιλογή εκείνη προκάλεσε έντονες αντιδράσεις του κόμματος του Αχμέτι, το οποίο κατηγορεί τον Μίτσκοσκι για καταπάτηση της βούλησης της πλειοψηφίας των Αλβανών ψηφοφόρων.
Ακόμη, 250 Αλβανοί διανοούμενοι, μεταξύ των οποίων και οι πρυτάνεις των τριών αλβανόφωνων κρατικών πανεπιστημίων, με ανοιχτή επιστολή, κάλεσαν το Συνταγματικό Δικαστήριο «να μην παίζει πολιτικά παιχνίδια» και να μην πειράξει τον νόμο για την αλβανική γλώσσα, ενώ δύο Αλβανοί δικαστές του Δικαστηρίου θα μποϋκοτάρουν τη μεθαυριανή συνεδρίασή του.
Πάντως, παρατηρήσεις για τον νόμο αυτόν έχει διατυπώσει και η Επιτροπή της Βενετίας, το συμβουλευτικό όργανο του Συμβουλίου της Ευρώπης για θέματα συνταγματικού δικαίου και κράτους δικαίου, η οποία θεώρησε ότι κάποιες πτυχές του νόμου, κυρίως όσον αφορά την χρήση του στο δικαστικό σύστημα «υπερβαίνουν τα ευρωπαϊκά πρότυπα που ορίζονται από τη Σύμβαση Πλαίσιο για την Προστασία των Εθνικών Μειονοτήτων και την Ευρωπαϊκή Χάρτα για τις περιφερειακές και μειονοτικές γλώσσες». Οι παρατηρήσεις της Επιτροπής της Βενετίας αφορούν κυρίως την εφαρμογή της διγλωσσίας κυρίως στo δικαστικό σύστημα, το οποίο με τον τρόπο αυτόν, όπως επισημαίνει η Επιτροπή, θα γίνει δυσλειτουργικό. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, o νόμος δεν εφαρμόζεται στο δικαστικό σύστημα, ελλείψει πόρων και επαρκούς στελεχιακού δυναμικού.
Η διεθνοτική ένταση που εγείρεται ενόψει της μεθαυριανής συνεδρίασης του Συνταγματικού Δικαστηρίου έπεται των επεισοδίων που είχαν σημειωθεί, με το κάψιμο της σημαίας των Σκοπίων από Αλβανούς. Την επομένη δε, σλαβικής καταγωγής άτομα, έκαψαν, μάλλον ως αντίποινα την αλβανική σημαία στην πόλη Πρίλεπ και πυρπόλησαν αυτοκίνητα Αλβανών στην πόλη Κουμάνοβο.
Παρά το γεγονός πως η ένταση στις διεθνοτικές σχέσεις έχει αμβλυνθεί, αυτές παραμένουν εύθραυστες. Το 2001 ένοπλοι Αλβανοί του UCK είχαν εμπλακεί σε πολύμηνες συγκρούσεις με τις κυβερνητικές δυνάμεις της τότε ΠΓΔΜ, που λίγο έλειψε να οδηγήσουν στον διαμελισμό της χώρας. Οι συγκρούσεις εκείνες έλαβαν τέλος τον Αύγουστο του 2001 με την υπογραφή της ειρηνευτικής συμφωνίας της Οχρίδας, με την οποία ο αλβανικός πληθυσμός της χώρας απέκτησε δικαιώματα που διεκδικούσε από την ανεξαρτησία της χώρας, εν έτει 1991. O Αχμέτι υπήρξε ο πολιτικός διοικητής του UCK και μετά τη συμφωνία της Οχρίδας προχώρησε στην ίδρυση του DUI.
