Οι τελευταίες διαπραγματεύσεις ανάμεσα σε Αμερικανούς και Ρώσους αξιωματούχους, που πραγματοποιήθηκαν στο περιθώριο των διαπραγματεύσεων για ειρήνη στην Ουκρανία, φαίνεται πως ξεπέρασαν τα όρια της διπλωματίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, οι δύο πλευρές συζήτησαν σειρά πιθανών ενεργειακών συμφωνιών που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως «κίνητρα» για τη Μόσχα, προκειμένου να κάνει βήματα προς μια συμφωνία ειρήνης και να διευκολυνθεί η μερική άρση των αμερικανικών κυρώσεων.
Τα ενεργειακά ανταλλάγματα στο τραπέζι
Μεταξύ των προτάσεων που εξετάστηκαν ξεχωρίζουν:
- Η πιθανή επανένταξη της Exxon Mobil στο έργο Sakhalin-1, στη ρωσική Άπω Ανατολή. Η αμερικανική πετρελαϊκή είχε αποχωρήσει το 2022, με ζημία 4,6 δισ. δολαρίων, μετά την εισβολή στην Ουκρανία και την κατάσχεση του μεριδίου της από το Κρεμλίνο.
- Η πώληση αμερικανικού εξοπλισμού για έργα LNG της Ρωσίας, όπως το Arctic LNG 2, που βρίσκεται υπό αυστηρές δυτικές κυρώσεις.
- Η συζήτηση για πιθανή αγορά από τις ΗΠΑ πυρηνοκίνητων παγοθραυστικών της Ρωσίας, ώστε να υποστηριχθούν οι θαλάσσιες μεταφορές στην Αρκτική.
Οι διαπραγματεύσεις αυτές δεν περιορίστηκαν μόνο στις τεχνικές λεπτομέρειες, αλλά εντάχθηκαν σε μια ευρύτερη στρατηγική διαπραγμάτευση που περιλαμβάνει το μέλλον της Ουκρανίας και την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
Η διπλωματία του Τραμπ και οι διαπραγματεύσεις
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος προσωπικά παρακολουθεί τις εξελίξεις, φέρεται να επιδιώκει ένα «μεγάλο deal» που θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως διπλωματική νίκη. Όπως ανέφερε πηγή στο Reuters, «ο Λευκός Οίκος ήθελε απεγνωσμένα έναν τίτλο μετά τη σύνοδο της Αλάσκας, μια ανακοίνωση που θα έδειχνε ότι επετεύχθη μια σημαντική επένδυση».
Οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ρωσίας στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό στην πεποίθηση του Ντόναλντ Τραμπ πως όλα τα προβλήματα μπορούν να λυθούν με μία συμφωνία και πως ο ίδιος είναι ο μαιτρ του είδους.
Η προσέγγιση αυτή εντάσσεται στη γνωστή «πολιτική των deal» του Τραμπ, όπου οι οικονομικές συμφωνίες συνδυάζονται με γεωπολιτικά ανταλλάγματα. Δεν είναι η πρώτη φορά που συζητείται το ενδεχόμενο να επανέλθουν ρωσικές ενεργειακές ροές στη Δύση.
Νωρίτερα μέσα στο έτος, Αμερικανοί και Ρώσοι αξιωματούχοι είχαν εξετάσει σχέδια για αναβίωση των εξαγωγών ρωσικού αερίου στην Ευρώπη, παρότι οι Βρυξέλλες έχουν δεσμευτεί να τερματίσουν πλήρως τις εισαγωγές έως το 2027.
Οι κυρώσεις και οι νέες ισορροπίες
Η Ρωσία, αποκλεισμένη από τις περισσότερες δυτικές αγορές και επενδύσεις, προσπαθεί να διασφαλίσει την επιβίωση του στρατηγικού της τομέα: την ενέργεια. Τα έργα φυσικού αερίου, όπως το Arctic LNG 2, έχουν δεχθεί πολλαπλά κύματα κυρώσεων που περιλαμβάνουν περιορισμούς σε τεχνολογίες, εξοπλισμό και πλοία ειδικής κατασκευής για παγωμένα ύδατα.
Ωστόσο, η Μόσχα καταφέρνει να διατηρεί χαμηλή, αλλά σταθερή παραγωγή. Από την αρχή του 2025 έχουν φορτωθεί πέντε φορτία LNG από το Arctic LNG 2, παρά τους περιορισμούς. Σημαντικό στοιχείο είναι ότι το τρίτο στάδιο του έργου αναμένεται να στηριχθεί σε κινεζική τεχνολογία, κάτι που ανησυχεί έντονα την Ουάσιγκτον.
Η αμερικανική στρατηγική φαίνεται να στοχεύει στο να αποσπάσει τη Ρωσία από την Κίνα, προσφέροντας τεχνολογικά και οικονομικά κίνητρα. Δεν είναι τυχαίο ότι πηγή του Reuters ανέφερε πως οι ΗΠΑ θα προτιμούσαν να προμηθεύσουν οι ίδιες τη Ρωσία με εξοπλισμό, αντί να αφήσουν το πεδίο ελεύθερο στο Πεκίνο.
Ο παράγοντας Ευρώπη
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η μετατόπιση της ατζέντας στις διαπραγματεύσεις. Οι ΗΠΑ φαίνεται να στρέφονται πλέον σε διμερή deals με τη Ρωσία, παρακάμπτοντας την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία εξακολουθεί να κρατά σκληρή γραμμή απέναντι στη Μόσχα.
Αυτή η εξέλιξη ενδέχεται να φέρει ένταση στις σχέσεις Ουάσιγκτον – Βρυξελλών, καθώς η Ευρώπη επωμίζεται το κύριο βάρος της ενεργειακής απεξάρτησης από τη Ρωσία, ενώ οι ΗΠΑ αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο επαναπροσέγγισης με το Κρεμλίνο.
Ο ρόλος του Πούτιν στις διαπραγματεύσεις
Στις 15 Αυγούστου, την ημέρα της συνόδου στην Αλάσκα, ο Βλαντίμιρ Πούτιν υπέγραψε διάταγμα που δίνει τη δυνατότητα σε ξένους επενδυτές –συμπεριλαμβανομένης της Exxon Mobil– να ανακτήσουν μερίδια στο Sakhalin-1, υπό την προϋπόθεση ότι θα κινηθούν για την άρση των δυτικών κυρώσεων. Το μήνυμα ήταν σαφές: η Μόσχα είναι διατεθειμένη να κάνει βήματα εφόσον υπάρξουν συγκεκριμένα ανταλλάγματα.
Παράλληλα, η Ρωσία συνεχίζει να ενισχύει τη στρατηγική της σχέση με την Κίνα, με τον Σι Τζινπίνγκ και τον Πούτιν να έχουν συναντηθεί περισσότερες από 40 φορές την τελευταία δεκαετία. Ωστόσο, η Μόσχα αφήνει ανοιχτά παράθυρα συνεννόησης με τις ΗΠΑ, προκειμένου να διατηρήσει ευελιξία.
Προς μια νέα γεωπολιτική ισορροπία;
Οι εξελίξεις δείχνουν ότι η ειρηνευτική διαδικασία για την Ουκρανία δεν είναι ανεξάρτητη από τα μεγάλα ενεργειακά συμφέροντα. Η πιθανή σύνδεση της ειρήνης με διαπραγματεύσεις και deals όπως το Sakhalin-1 ή το Arctic LNG 2 δείχνει πως οι δύο υπερδυνάμεις αναζητούν μια ισορροπία όχι μόνο στο πεδίο των μαχών, αλλά και στην παγκόσμια ενεργειακή σκακιέρα.
Το ερώτημα είναι αν οι διαπραγματεύσεις αυτές μπορούν να οδηγήσουν σε μια σταθερή συμφωνία ή αν πρόκειται απλώς για έναν ακόμη γύρο τακτικών κινήσεων, με τις ΗΠΑ να πιέζουν για στρατηγικό διαχωρισμό Ρωσίας – Κίνας και τη Μόσχα να εκμεταλλεύεται τα ανοίγματα για να μειώσει το βάρος των κυρώσεων.
Σε κάθε περίπτωση, η σύνδεση της ειρήνης στην Ουκρανία με τις ενεργειακές διαπραγματεύσεις δείχνει ότι το μέλλον της Ευρώπης, αλλά και της παγκόσμιας γεωπολιτικής, θα καθοριστεί όχι μόνο από τα όπλα, αλλά και από τις συμφωνίες που κλείνονται πίσω από κλειστές πόρτες.
Δείτε Επίσης
